VINAGRI News - Trung Quốc đang đẩy mạnh sử dụng thức ăn chăn nuôi lên men để giảm phụ thuộc vào đậu tương nhập khẩu, trong bối cảnh căng thẳng thương mại với Mỹ và mục tiêu đảm bảo an ninh lương thực dài hạn.
Tóm lược:
> Trung Quốc thúc đẩy thức ăn lên men để giảm phụ thuộc đậu tương nhập khẩu.
> Giá đậu tương biến động và chi phí chăn nuôi cao là động lực chính.
> Thức ăn lên men có thể giúp giảm tới 6,3% nhập khẩu đậu tương.
> Chính phủ triển khai hỗ trợ toàn chuỗi, từ trang trại đến doanh nghiệp lớn.
> Nhiều tập đoàn đã giảm mạnh tỷ lệ khô đậu tương trong thức ăn.
> Thị trường thức ăn lên men Trung Quốc tăng nhanh, đạt khoảng 6 tỷ USD.
> Thách thức gồm chi phí chuyển đổi, thiếu tiêu chuẩn hóa và lo ngại về chất lượng thịt.
Tại một trang trại nuôi heo ở Thái Châu, cách Thượng Hải khoảng hai giờ di chuyển, những bể chứa chất lỏng màu vàng nâu với mùi nồng đang trở thành giải pháp giúp giảm một nửa lượng đậu tương trong khẩu phần ăn chăn nuôi.
Hỗn hợp này bao gồm các nguyên liệu rẻ tiền, có nguồn gốc nội địa như cám, dây bí và bã rượu. Điểm khác biệt là chúng được lên men - tương tự như sữa chua - giúp phân giải protein sẵn, dễ tiêu hóa hơn, từ đó giảm nhu cầu sử dụng protein chất lượng cao từ đậu tương, trong khi Trung Quốc phải nhập khẩu tới 80% lượng đậu tương tiêu thụ.
Đối với ông Gao Qinshan, chủ trang trại 47 tuổi, điều lo ngại chính là chi phí. Thức ăn chiếm tới 70% chi phí nuôi heo, trong khi giá đậu tương biến động mạnh do căng thẳng thương mại giữa Bắc Kinh và Washington, cùng với tác động từ xung đột tại Trung Đông.
“Giá đậu tương trở nên quá bất ổn,” ông Gao cho biết, đồng thời nhấn mạnh ngành chăn nuôi heo đang gặp khó khăn do dư cung và nhu cầu tiêu dùng yếu. “Nuôi heo hiện không còn có lãi, ai cũng đang tìm cách cắt giảm chi phí.”
Tuy nhiên, đằng sau xu hướng tiết giảm chi phí ở cấp trang trại là chiến lược lớn hơn của Bắc Kinh: đảm bảo an ninh lương thực và tăng cường tự chủ. Chính phủ Trung Quốc đã tăng tốc mạnh mẽ chương trình mở rộng nguồn protein thay thế cho chăn nuôi từ tháng 3 năm ngoái, đúng thời điểm căng thẳng thương mại leo thang trong nhiệm kỳ thứ hai của Tổng thống Mỹ Donald Trump, khi đậu tương trở thành một “quân bài” quan trọng.
Các cuộc phỏng vấn của Reuters với nhiều nhà sản xuất thức ăn chăn nuôi, doanh nghiệp và chuyên gia cho thấy Trung Quốc đang triển khai nhanh hơn dự kiến các công nghệ mới, đặc biệt là thức ăn lên men. Đây được xem như phiên bản nông nghiệp của chiến lược phát triển nội địa trong lĩnh vực vi mạch và trí tuệ nhân tạo nhằm đối phó với các hạn chế công nghệ từ Mỹ.
Theo bà Fu Zhenzhen, chuyên gia phân tích tại Công ty Tư vấn Nông nghiệp Orient Bắc Kinh, mục tiêu chính sách lớn nhất hiện nay trong nông nghiệp Trung Quốc là “giảm sử dụng khô đậu tương”, với nguyên nhân trực tiếp là cuộc chiến thương mại với Mỹ. “Công nghệ lên men là yếu tố then chốt,” bà nhấn mạnh.
Trung Quốc hiện là nước nhập khẩu đậu tương lớn nhất thế giới, với giá trị nhập khẩu đạt 52,7 tỷ USD trong năm 2024, trong đó khoảng 12 tỷ USD đến từ Mỹ, theo Ngân hàng Thế giới. Lượng nhập khẩu năm ngoái tăng 6,5%, đạt kỷ lục 111,8 triệu tấn, theo dữ liệu hải quan Trung Quốc.
Hiện thức ăn lên men chiếm khoảng 8% tổng sản lượng thức ăn công nghiệp tại Trung Quốc, tăng từ mức 3% năm 2022 và dự kiến đạt 15% vào năm 2030. Theo tính toán của Reuters, xu hướng này có thể giúp Trung Quốc giảm tới 6,3% lượng nhập khẩu đậu tương so với mức năm ngoái.
Ngành chăn nuôi heo đóng vai trò quan trọng trong chiến lược này, khi thịt heo là thực phẩm chủ lực và Trung Quốc nuôi tới một nửa tổng đàn heo toàn cầu. Các trang trại quy mô như của ông Gao hiện chiếm khoảng một phần ba sản lượng chăn nuôi của quốc gia sản xuất thịt lớn nhất thế giới.
Tuy nhiên, việc chuyển đổi sang thức ăn lên men không đơn giản, đòi hỏi đầu tư lớn và thay đổi toàn bộ hệ thống cho ăn. Ông Gao cho biết từng gặp khó khăn ban đầu khi thức ăn bị mốc và hư hỏng, khiến nhiều nông dân bỏ cuộc.
Để thúc đẩy quá trình này, chính phủ Trung Quốc đang triển khai các biện pháp hỗ trợ trên toàn chuỗi cung ứng.
Công ty Muyuan Foods - nhà chăn nuôi heo lớn nhất thế giới - đã giảm tỷ lệ khô đậu tương trong thức ăn từ 10% cách đây 6 năm xuống còn 7,3% hiện nay, nhờ sử dụng axit amin tổng hợp từ tinh bột ngô lên men. Trong khi đó, tập đoàn New Hope Liuhe đã phát triển thức ăn không chứa khô đậu tương cho gia cầm bằng cách lên men bèo tấm và các nguồn protein giá rẻ khác.
Trong lĩnh vực sữa, hai doanh nghiệp lớn là Yili và Mengniu, phối hợp cùng chính phủ, đã giảm 20% lượng khô đậu tương trong thức ăn cho bò, theo nguồn tin từ Trung tâm Đổi mới Công nghệ Sữa quốc gia.
Ngoài ra, Trung Quốc cũng thu hút đầu tư nước ngoài, với tập đoàn Louis Dreyfus (Hà Lan) dự kiến xây dựng dây chuyền sản xuất thức ăn lên men đầu tiên tại Thiên Tân.
Theo ước tính của Fact.MR, thị trường thức ăn lên men tại Trung Quốc đạt giá trị khoảng 6 tỷ USD năm ngoái, nhanh chóng bắt kịp thị trường châu Âu (7 tỷ USD) và vượt xa thị trường Mỹ (2,5 tỷ USD). Trong ngành gia cầm, tỷ lệ áp dụng thức ăn lên men tại Trung Quốc đã đạt 25%, cao hơn mức 20% của châu Âu.
Dù vậy, vẫn còn nhiều thách thức. Các chuyên gia cho rằng việc thiếu tiêu chuẩn hóa trong quy trình lên men có thể ảnh hưởng đến tốc độ tăng trưởng và sức khỏe vật nuôi. Một số ý kiến cũng lo ngại rằng việc giảm sử dụng đậu tương có thể ảnh hưởng đến chất lượng và hương vị thịt.
Theo ông Ian Lahiffe, chuyên gia nông nghiệp tại Bắc Kinh, ngành chăn nuôi đang tập trung quá nhiều vào cắt giảm chi phí theo định hướng chính phủ, trong khi người tiêu dùng ngày càng yêu cầu chất lượng thịt cao hơn. “Đậu tương mang lại nhiều lợi ích, cần cân nhắc để không làm giảm sức khỏe vật nuôi và chất lượng thịt,” ông nhận định.
NPK/ Vinagri News (Reuters)
No comments:
Post a Comment