VINAGRI News - Một cuộc điều tra cho thấy chuỗi cung ứng sô-cô-la toàn cầu đang tiềm ẩn nguy cơ liên quan đến nạn phá rừng do trồng ca cao tại Liberia, do các cơ chế chứng nhận thiếu khả năng truy xuất nguồn gốc rõ ràng.
Tóm lược:
> Chuỗi cung ứng sô-cô-la toàn cầu có nguy cơ liên quan đến phá rừng do ca cao tại Liberia.
> Hệ thống chứng nhận “cân bằng khối lượng” bị đánh giá là thiếu minh bạch.
> Liberia chưa có trang trại ca cao nào được Rainforest Alliance chứng nhận.
> EU sẽ siết chặt quy định chống phá rừng từ năm 2026.
> Hơn 250.000 ha rừng Liberia đã bị mất trong giai đoạn 2021 - 2024 do mở rộng trồng ca cao.
Theo cuộc điều tra công bố tháng 11/2025 của tổ chức giám sát môi trường Global Witness, nhiều tập đoàn sô-cô-la hàng đầu thế giới như Nestlé, Mondelēz, Mars, Hershey’s và Unilever đang gián tiếp liên quan đến tình trạng phá rừng do trồng ca cao tại Liberia, thông qua các chuỗi cung ứng thiếu minh bạch.
Báo cáo, mang tiêu đề “Các tập đoàn sô-cô-la lớn tiếp tay cho nạn phá rừng tại khu rừng mưa cuối cùng của Tây Phi”, cho biết ca cao trồng trên những khu đất mới bị chặt phá rừng vẫn có thể đi vào chuỗi cung ứng của các doanh nghiệp này thông qua các nhà giao dịch quốc tế như ECOM, Touton, OFI (Olam) và Cargill.
Global Witness nhấn mạnh rằng không công ty nào trong số trên mua ca cao trực tiếp từ Liberia. Tuy nhiên, các doanh nghiệp này đều sử dụng - ở những mức độ khác nhau - hệ thống chứng nhận “cân bằng khối lượng”, vốn phổ biến trong ngành ca cao Tây Phi. Cơ chế này cho phép ca cao được chứng nhận bền vững bị trộn lẫn với ca cao chưa được chứng nhận từ nhiều khu vực khác nhau, bao gồm cả những nơi vừa xảy ra phá rừng.
Điều đó đồng nghĩa với việc các nhà sản xuất có thể công bố sử dụng ca cao “bền vững” nhưng không thể khẳng định chắc chắn rằng ca cao thực tế trong sản phẩm của họ không xuất phát từ các vùng bị phá rừng. Global Witness cho biết hệ thống này khiến việc loại trừ ca cao có nguồn gốc từ Liberia trong sản phẩm sô-cô-la gần như là không thể.
Cuộc điều tra cũng chỉ ra rằng hiện không có bất kỳ trang trại ca cao nào tại Liberia được chứng nhận bởi Rainforest Alliance, dù các nhà giao dịch lớn đều tuyên bố áp dụng chương trình này. Theo Global Witness, đây là minh chứng rõ ràng cho những hạn chế của các nhãn bền vững tự nguyện.
Trong bối cảnh quy định chống phá rừng của Liên minh châu Âu (EU) dự kiến có hiệu lực từ năm 2026, khả năng linh hoạt của các nhà giao dịch ca cao sẽ bị thu hẹp. Điều này có thể gây khó khăn cho ngành ca cao Liberia, vốn đã mở rộng nhanh nhờ xuất khẩu sang EU tăng mạnh trong những năm gần đây.
Số liệu từ Ủy ban châu Âu cho thấy giá trị nhập khẩu ca cao và các sản phẩm ca cao của EU từ Liberia gần như tăng gấp ba lần, từ 25 triệu euro năm 2020 lên 72 triệu euro năm 2024.
Theo Global Witness, ba vùng trồng ca cao chính của Liberia gồm Bong, Nimba và Lofa đã mất hơn 250.000 ha rừng trong giai đoạn 2021 - 2024, tương đương diện tích của Luxembourg. Phá rừng chủ yếu xuất phát từ việc mở rộng các đồn điền ca cao mới, trong bối cảnh giá ca cao toàn cầu tăng cao và làn sóng người trồng ca cao từ Bờ Biển Ngà và Burkina Faso di chuyển sang Liberia để tìm đất canh tác.
Tình trạng phá rừng do ca cao tại Liberia đã diễn ra trong nhiều năm. Một báo cáo công bố tháng 9/2025 của tổ chức phi chính phủ Bờ Biển Ngà IDEF cũng cảnh báo rằng việc mất rừng quy mô lớn vẫn tiếp diễn, gắn liền với dòng di cư của người trồng ca cao từ Bờ Biển Ngà.
Dẫn số liệu của Cơ quan Quản lý Đất đai Liberia, IDEF cho biết riêng tại hạt Grand Gedeh, gần 500.000 ha rừng nguyên sinh đã bị chặt phá hoặc đang bị chuyển đổi sang trồng ca cao kể từ khi làn sóng di cư quy mô lớn từ Bờ Biển Ngà bắt đầu vào năm 2020.
NPK/ Vinagri News (Ecofin Agency)
No comments:
Post a Comment