VINAGRI News - Dù giá ca cao thế giới giảm mạnh trong năm 2025 sau gần hai năm tăng vọt, giá sô-cô-la vẫn duy trì ở mức cao trước mùa Giáng sinh do độ trễ chi phí, tác động của giai đoạn nguyên liệu đắt đỏ trước đó và những điều chỉnh bất lợi của nhà sản xuất.
Tóm lược:
> Giá ca cao đạt đỉnh lịch sử năm 2024 do thiếu hụt nguồn cung kéo dài.
> Năm 2025, giá ca cao giảm mạnh nhưng chưa kịp tác động đến giá sô-cô-la mùa Giáng sinh.
> Nhà sản xuất phải tăng giá, thu nhỏ sản phẩm hoặc giảm hàm lượng ca cao.
> Giá sô-cô-la có thể hạ nhiệt sau Giáng sinh nếu thị trường ca cao ổn định.
Sau gần hai năm tăng mạnh, giá ca cao đã lao dốc trong năm 2025. Tuy nhiên, trái với diễn biến của nguyên liệu, giá sô-cô-la - mặt hàng được tiêu thụ nhiều vào mùa lễ hội cuối năm - lại tiếp tục tăng. AFP phân tích nguyên nhân của sự lệch pha này và bức tranh hiện tại của thị trường ca cao.
Tây Phi giữ vai trò trung tâm
Bờ Biển Ngà và Ghana là hai quốc gia cung cấp quả ca cao lớn nhất thế giới, từ đó tách lấy hạt ca cao để sản xuất sô-cô-la. Hai nước Tây Phi này chiếm hơn một nửa sản lượng ca cao toàn cầu; phần còn lại chủ yếu đến từ Brazil, Cameroon, Ecuador, Indonesia và Nigeria.
Sự tập trung địa lý cao của các vùng trồng khiến thị trường ca cao đặc biệt nhạy cảm với thời tiết và dịch bệnh cây trồng tại Tây Phi. Hoạt động canh tác chủ yếu do số lượng rất lớn các hộ nông dân nhỏ lẻ, độc lập đảm nhiệm.
Giá lập đỉnh lịch sử năm 2024
Các vụ thu hoạch ca cao trong giai đoạn 2021- 2024 không đáp ứng đủ nhu cầu, đẩy giá tăng vọt. Theo ông Oran van Dort, chuyên gia phân tích của Rabobank, nguyên nhân chủ yếu đến từ các vấn đề phía cung như cây ca cao già cỗi, sự lây lan của virus “chồi phồng” và bệnh thối quả đen tại Ghana và Bờ Biển Ngà.
Bên cạnh đó, việc nông dân ít sử dụng phân bón và thuốc bảo vệ thực vật - do thu nhập thấp - cũng góp phần làm suy giảm năng suất. Đến tháng 12/2024, giá ca cao trên sàn New York chạm mốc 12.000 USD/tấn, trong khi suốt từ thập niên 1980, giá chỉ dao động khoảng 1.000 - 4.000 USD/tấn.
Sản lượng phục hồi
Tại Ghana và Bờ Biển Ngà, giá ca cao nội địa - vốn được chính phủ hai nước ấn định - đã tăng đáng kể trong năm nay sau thời gian dài gần như không đổi.
“Lần đầu tiên sau nhiều năm, tôi cảm thấy chúng tôi làm nông với sự đồng hành của chính phủ, chứ không phải đơn độc,” ông Kwame Adu, nông dân Ghana 52 tuổi, chia sẻ với AFP.
Thu nhập tăng giúp nông dân có điều kiện mua phân bón, máy móc, cải thiện sản lượng và trồng mới cây ca cao. “Năm ngoái khá thuận lợi vì đúng lúc ca cao ra trái thì mưa đến,” ông Jean Kouassi, nông dân 50 tuổi ở Bờ Biển Ngà, cho biết. Ông sở hữu các đồn điền rộng bốn héc-ta, tương đương gần sáu sân bóng đá.
Ít ca cao hơn trong sản phẩm
Theo ông Ole Hansen, chuyên gia phân tích của Saxo Bank, chi phí nguyên liệu kỷ lục đã buộc các nhà sản xuất sô-cô-la phải đưa ra những lựa chọn không được lòng người tiêu dùng, gồm: thu nhỏ kích thước sản phẩm, tăng giá bán và âm thầm giảm hàm lượng ca cao.
Tại Anh, thương hiệu bánh snack McVitie’s gần đây cho biết các thanh Penguin và Club không còn được phân loại là “sô-cô-la” sau khi giảm tỷ lệ ca cao do chi phí tăng cao, mà chỉ còn được mô tả là “hương vị sô-cô-la”. Đây là sự thay đổi đáng kể, đặc biệt với Club - thương hiệu từng quảng bá bằng khẩu hiệu: “Nếu bạn thích thật nhiều sô-cô-la trên chiếc bánh quy của mình, hãy gia nhập câu lạc bộ của chúng tôi”.
Trong khi đó, các tập đoàn lớn như Ferrero, Mars, Mondelez và Nestlé ghi nhận nhu cầu suy yếu sau khi tăng giá các sản phẩm sô-cô-la.
Sô-cô-la vẫn đắt dù ca cao đã hạ nhiệt
So với cùng kỳ năm trước, giá ca cao đã giảm mạnh, với giá giao dịch tại New York hiện quanh mức 6.000 USD/tấn. Tuy nhiên, theo ông Hansen, “đà giảm này đến quá muộn để tác động tới các sản phẩm phục vụ mùa Giáng sinh, vốn đã được sản xuất và định giá từ nhiều tháng trước”.
Nestlé cho biết hiện “vẫn còn quá sớm để bình luận về những thay đổi cụ thể đối với giá bán” sau khi giá ca cao giảm. Tập đoàn này đánh giá các biến động gần đây là tín hiệu tích cực, song nhấn mạnh thị trường vẫn còn nhiều biến động.
Dẫu vậy, theo ông Hansen, vẫn có hy vọng rằng giá các sản phẩm sô-cô-la phục vụ Lễ Phục sinh - như trứng và thỏ sô-cô-la - sẽ phản ánh xu hướng giảm của nguyên liệu, với điều kiện thị trường cacao ổn định quanh mặt bằng giá hiện nay.
NPK/ Vinagri News (RFI)
No comments:
Post a Comment