VINAGRI News - Trước bối cảnh giá giảm sâu, chi phí sản xuất cao và cạnh tranh quốc tế ngày càng gay gắt, nông dân trồng lúa gạo Mỹ đang đối mặt cuộc khủng hoảng nghiêm trọng nhất trong nhiều thập kỷ. Chính quyền Tổng thống Donald Trump đã công bố gói hỗ trợ 12 tỷ USD, trong đó lúa gạo là mặt hàng được trợ cấp cao nhất, song nhiều nông dân cho rằng khoản hỗ trợ này vẫn chưa đủ để cứu ngành.
Tóm lược:
> Lúa gạo là mặt hàng nhận hỗ trợ cao nhất trong gói cứu trợ 12 tỷ USD của Mỹ
> Giá gạo Mỹ giảm 30% trong năm qua, chi phí sản xuất thuộc nhóm cao nhất
> Nguồn cung gạo toàn cầu dư thừa, cạnh tranh từ gạo châu Á ngày càng mạnh
> Nhập khẩu gạo vào Mỹ tăng, gạo thơm chiếm hơn 60%
> Nhiều nông dân Mỹ cân nhắc bỏ lúa gạo hoặc chuyển sang cây trồng khác
> Ngành lúa gạo Mỹ đối mặt nguy cơ thu hẹp diện tích kỷ lục trong năm 2026
Năm mới có thể đánh dấu vụ mùa lúa gạo cuối cùng của nông dân LG Raun tại bang Texas. Là đại diện thế hệ thứ ba của một gia đình trồng lúa gạo hơn 100 năm, Raun cho biết ông không thể tiếp tục sản xuất nếu tình hình không có bước ngoặt rõ rệt.
“Tôi có lẽ sẽ là người chấm dứt truyền thống trồng lúa gạo của gia đình Raun. Tôi không thể tiếp tục làm việc này và mất hết những gì mình có. Nếu không có sự xoay chuyển lớn, năm 2026 sẽ là năm cuối cùng tôi làm nông,” ông nói.
Trường hợp của Raun lý giải vì sao nông dân trồng lúa gạo trở thành nhóm hưởng lợi lớn nhất trong gói hỗ trợ nông dân trị giá 12 tỷ USD mà Bộ Nông nghiệp Mỹ (USDA) công bố tuần trước. Theo đó, mức chi trả cho lúa gạo đạt 132,89 USD/acre, cao gấp hơn bốn lần đậu tương và gấp ba lần ngô. Ngoài lúa gạo, chỉ có bông là cây trồng duy nhất khác nhận mức hỗ trợ trên 100 USD/acre.
“Nếu bạn trồng lúa gạo hay bông, bạn đang rất cần gói hỗ trợ tài chính này để vượt qua giai đoạn khó khăn do tác động của thuế quan và các cuộc chiến thương mại. Bạn đang cần nó một cách cấp thiết hơn bao giờ hết,” nông dân trồng ngô - đậu tương tại bang Iowa Brent Judisch nhận định.
Trong khi dư luận chủ yếu chú ý đến nông dân trồng đậu tương do căng thẳng thương mại Mỹ - Trung, thì trên thực tế, người trồng lúa gạo Mỹ đang chịu tổn thương nặng nề hơn, và phần lớn nguyên nhân không trực tiếp xuất phát từ chính sách thuế của Tổng thống Trump.
Lúa gạo Mỹ đang chịu áp lực kép từ giá nông sản thấp, chi phí đầu vào cao và dư cung toàn cầu. Theo USDA, lúa gạo là cây trồng có chi phí cao nhất trong các loại cây trồng trên các cánh đồng ruộng lớn tại Mỹ, xét về giống, phân bón và lao động thuê ngoài. Trong khi đó, thị hiếu người tiêu dùng Mỹ ngày càng ưa chuộng các loại gạo nhập khẩu như jasmine của Thái Lan hay basmati của Ấn Độ, khiến nhu cầu nội địa đối với gạo Mỹ bị hạn chế.
Nông dân Mỹ cũng cho rằng các đối thủ cạnh tranh được trợ cấp đang góp phần làm dư cung toàn cầu trầm trọng hơn. USDA dự báo nguồn cung gạo thế giới sẽ tăng năm thứ ba liên tiếp, đạt mức kỷ lục 730,7 triệu tấn.
Hệ quả là giá hợp đồng tương lai lúa thóc tại Mỹ đã giảm tới 30% trong năm ngoái, mức giảm mạnh nhất kể từ năm 2001 và thuộc nhóm tệ nhất trong các mặt hàng nông sản. Theo phân tích của Bloomberg dựa trên số liệu USDA, nông dân Mỹ dự kiến lỗ trung bình 437 USD/acre, khiến lúa gạo từ chỗ là loại cây trồng chủ lực của miền Nam đã trở thành gánh nặng tài chính.
Biên lợi nhuận trồng lúa thu hẹp
Nông dân trồng lúa được dự báo sẽ lỗ khoảng 437 USD mỗi mẫu Anh trong năm 2025
“Đây là một trong những thị trường giá xuống kéo dài và mạnh nhất mà chúng tôi từng chứng kiến,” ông Milo Hamilton, Giám đốc điều hành dịch vụ tư vấn First Grain, cho biết. Ông ước tính diện tích gieo trồng lúa gạo tại Mỹ trong vụ xuân tới có thể giảm 30%. “Thị trường đang nói với nông dân rằng hãy trồng bất cứ thứ gì, trừ lúa gạo.”
Nông dân Jennifer James tại bang Arkansas cho biết giá bán lúa gạo vụ 2024 của bà khoảng 15,5 USD/cwt, nhưng nếu bán trong vụ 2026 hiện nay, giá sẽ thấp hơn khoảng 5 USD/cwt. “Gần như không còn lợi nhuận nữa,” bà nói.
Ngoài chi phí sản xuất, thị trường xuất khẩu cũng đang gây sức ép nghiêm trọng. Dù chỉ chiếm chưa tới 2% sản lượng gạo toàn cầu, Mỹ vẫn là nước xuất khẩu lớn thứ sáu thế giới, với gần một nửa sản lượng được đưa ra thị trường quốc tế mỗi năm. Tuy nhiên, gạo Mỹ đang mất dần thị phần cả trong nước lẫn xuất khẩu.
“Chúng tôi thấy gạo ngoại ngày càng xâm nhập các thị trường cốt lõi của gạo Mỹ ở Mỹ Latinh và Mexico,” ông Michael Deliberto, Phó giáo sư Kinh tế nông nghiệp tại Đại học bang Louisiana, cho biết. Trong đó có các nước châu Á, nơi chính sách hỗ trợ của nhà nước đã giúp hạ giá thành sản phẩm.
Nông dân Mỹ cho rằng chính sách hỗ trợ của chính phủ Ấn Độ dành cho ngành lúa gạo tạo ra lợi thế không công bằng. Lượng gạo nhập khẩu vào Mỹ ngày càng tăng, với khối lượng nhập khẩu tính đến tháng 9 tăng 11% so với cùng kỳ năm trước. Các loại gạo thơm châu Á hiện chiếm hơn 60% lượng gạo nhập khẩu của Mỹ.
Tổng thống Donald Trump đã phát tín hiệu có thể áp thuế đối với gạo nhập khẩu từ Ấn Độ - nước xuất khẩu gạo lớn nhất thế giới, dự kiến xuất khẩu khoảng 25 triệu tấn trong niên vụ này. Ông cũng chỉ trích Nhật Bản vì không nhập gạo Mỹ ngay cả khi nguồn cung trong nước thiếu hụt.
Ấn Độ thống lĩnh xuất khẩu gạo toàn cầu
Mỹ dự kiến xuất khẩu 2,9 triệu tấn, so với 25 triệu tấn của Ấn Độ
Bà Meryl Kennedy Farr, CEO Kennedy Rice Mill (Louisiana), người ngồi cạnh ông Trump khi gói cứu trợ được công bố, nhấn mạnh rằng tình hình hiện nay “không chỉ là khủng hoảng, mà còn là vấn đề cạnh tranh không công bằng”.
“Chúng tôi thấy nhiều quốc gia sản xuất vượt nhu cầu. Khi kho đầy, họ xả hàng ra thị trường, kéo giá toàn cầu xuống,” bà Farr nói.
Ông Charles Williams, một nông dân trồng lúa khác, cũng cho rằng thị trường đang không công bằng và có dấu hiệu “bán phá giá trên thực tế”. Ông dự báo diện tích trồng lúa gạo tại Arkansas - bang sản xuất lớn nhất - có thể giảm xuống dưới 1 triệu acre lần đầu tiên trong hơn 40 năm qua.
Trong bối cảnh đó, nhiều nông dân cân nhắc chuyển sang cây trồng khác như đậu tương. Tuy nhiên, với bà James, quyết định gắn liền với áp lực giữ gìn đất đai tổ tiên:
“Tôi cảm thấy áp lực rất lớn phải giữ lại ít nhất phần đất mà ông cố tôi đã mua. Tôi sẽ tiếp tục làm nông chừng nào còn có thể khi chưa mất đất.”
Về phần mình, ông Raun cho rằng mức hỗ trợ hiện tại là hợp lý nhưng không đủ bù đắp thiệt hại. Nếu không có thay đổi căn bản, ông cảnh báo: “Texas sẽ có ít nông dân trồng lúa gạo hơn rất nhiều.”
NPK/ Vinagri News (Bloomberg)
No comments:
Post a Comment