VINAGRI News - Giá ca cao toàn cầu giảm sau giai đoạn tăng mạnh khiến ngành ca cao Bờ Biển Ngà rơi vào khủng hoảng, khi giá thu mua trong nước bị cắt giảm mạnh, tồn kho chất đống và nhiều nông dân chưa được thanh toán.
Tóm lược:
> Giá ca cao thế giới giảm khiến ngành ca cao Bờ Biển Ngà rơi vào khủng hoảng.
> Chính phủ cắt giá thu mua từ 2.800 xuống 1.200 franc CFA/kg.
> Tồn kho lớn, chất lượng suy giảm và nhiều nông dân chưa được thanh toán.
> Hợp tác xã chịu áp lực tài chính lớn do phải giữ giá mua cũ.
> Nông dân phản đối mạnh mẽ, yêu cầu được trả theo mức giá trước đó.
> Hàng chục nghìn tấn ca cao vẫn tồn kho, chưa được giải quyết.
Những hạt ca cao được trải trên bạt để phơi dưới nắng tại quảng trường thị trấn Aboisso, phía đông nam Bờ Biển Ngà, trước khi được đưa trở lại kho sau nhiều tháng ẩm ướt, đang trở thành biểu tượng cho cuộc khủng hoảng tại quốc gia sản xuất ca cao lớn nhất thế giới.
Tại Bờ Biển Ngà, giá thu mua ca cao cho nông dân do Nhà nước quy định. Đầu tháng 10, ngay trước cuộc bầu cử tổng thống đưa ông Alassane Ouattara tái đắc cử, mức giá này đã đạt 2.800 franc CFA/kg (gần 5 USD), mức cao chưa từng có.
Tuy nhiên, sau khi đạt đỉnh vào cuối năm 2024, giá ca cao toàn cầu bắt đầu giảm từ mùa hè năm 2025, chủ yếu do nguồn cung dồi dào trở lại sau nhiều năm thiếu hụt, khiến mức giá thu mua trong nước trở nên quá cao so với thị trường.
Xuất khẩu chậm lại, tồn kho tăng cao tại các kho của hợp tác xã nông nghiệp - đơn vị trung gian giữa nông dân và nhà xuất khẩu hoạt động như kho ký gửi - và nhiều nông dân vẫn chưa nhận được tiền bán hàng.
Đầu tháng 3, nhằm ngăn chặn khủng hoảng trong ngành đóng góp 14% GDP và tạo sinh kế cho khoảng 5 triệu người, chính phủ Bờ Biển Ngà đã cắt giảm mạnh giá thu mua ca cao xuống còn 1.200 franc CFA/kg.
Vài tuần sau quyết định này, tại các kho ở Aboisso, chất lượng hạt ca cao tiếp tục suy giảm do tiếp xúc lâu với độ ẩm nhiệt đới. Ông Dongo Yao Kra, 49 tuổi, Chủ tịch hợp tác xã Socoopagos - nơi làm việc với khoảng 2.300 nông dân tại vùng Sud-Comoe - cho biết họ buộc phải phơi lại ca cao để hạn chế hư hỏng, nếu không nấm mốc sẽ khiến sản phẩm không thể tiêu thụ.
Ông nhấn mạnh rằng thời gian kéo dài càng lâu thì chất lượng càng suy giảm. Một phần lượng tồn kho được thu hoạch trước khi giá bị cắt giảm, và hợp tác xã vẫn phải thực hiện cam kết mua với mức giá cũ 2.800 franc CFA/kg. Theo tính toán, chi phí mà hợp tác xã phải gánh lên tới 230 triệu franc CFA, một con số khó khả thi.
Một cuộc họp khẩn do hợp tác xã tổ chức tại làng Songan, cách Aboisso ba giờ đi đường đất, đã thu hút khoảng 50 nông dân tham dự. Không khí trở nên căng thẳng với những tranh luận gay gắt bằng tiếng Pháp và tiếng Maninka, đặc biệt xoay quanh thời điểm cắt giảm giá.
Ông Antoine Ouattara Sie Kouabou, 54 tuổi, cha của năm người con, cho rằng quyết định này giống như việc “dừng một trận bóng giữa chừng để thay đổi luật chơi”. Ông cho biết vẫn chưa được thanh toán tiền cho 830 kg ca cao đã bán.
Nhiều nông dân lo ngại quay lại đồng ruộng khi những lao động họ thuê cũng đang chờ được trả công. Tháng 1, Hội đồng Cà phê - Ca cao (cơ quan quản lý ngành) tuyên bố sẽ thu mua lại toàn bộ lượng hàng tồn chưa bán. Tuy nhiên, hợp tác xã Socoopagos cho biết chỉ có 45 trong tổng số 380 tấn tồn kho được thu mua.
Các nông dân cũng bày tỏ bất bình khi cho rằng chính phủ đã không thực hiện cam kết đảm bảo giá trong giai đoạn khó khăn thông qua quỹ dự trữ của Hội đồng. Ông Dolford Diby, 55 tuổi, nhận định đây là sự “lừa dối”, dù ông vẫn có thể cầm cự nhờ trồng cao su và chăn nuôi lợn.
Ông nhấn mạnh rằng nền kinh tế quốc gia được xây dựng trên nông nghiệp và nông dân xứng đáng được tôn trọng.
Khi một thành viên hợp tác xã đặt câu hỏi liệu người dân có chấp nhận mức giá 1.200 franc CFA cho lượng hàng tồn trước tháng 3 hay không, phản ứng ngay lập tức là sự phản đối mạnh mẽ. Nhiều người khẳng định không đồng ý và giơ hóa đơn cho thấy họ phải được thanh toán theo mức 2.800 franc CFA/kg.
Tình trạng bất mãn tương tự cũng xuất hiện tại Duekoue, phía tây đất nước. Ông Yao Yao, một nông dân đồng thời là đại diện công đoàn, cho rằng trách nhiệm giải quyết vấn đề thuộc về Nhà nước hoặc các nhà xuất khẩu.
Tuần trước, ông Obed Blonde Doua, Phó Chủ tịch Tổ chức Liên ngành Cà phê - Ca cao, cho biết trong tổng số 100.000 tấn tồn kho đã được kiểm kê tại các hợp tác xã, vẫn còn từ 57.000 đến 60.000 tấn chưa có người nhận.
Hội đồng Cà phê - Ca cao chưa đưa ra phản hồi trước các yêu cầu bình luận. Ông Blonde Doua kêu gọi đảm bảo nông dân có thể bán lượng hàng còn lại với mức giá 2.800 franc CFA/kg nhằm duy trì ổn định xã hội.
NPK/ Vinagri News (Ghana Web)
No comments:
Post a Comment