VINAGRI News - Nông dân trồng lúa tại Tây Phi đang gặp khó khăn trong tiêu thụ sản phẩm khi gạo nhập khẩu giá rẻ lấn át thị trường. Dù các chính phủ đã can thiệp bằng trợ cấp và thu mua dự trữ, các vấn đề cấu trúc vẫn khiến gạo nội địa kém cạnh tranh.
Tóm lược:
> Gạo nhập khẩu giá rẻ gây áp lực lớn lên nông dân Tây Phi
> Mali mua 26.030 tấn gạo nội địa để giải phóng tồn kho
> Senegal trợ cấp, hạn chế nhập khẩu nhưng hiệu quả còn hạn chế
> Ghana tồn kho tới 1 triệu tấn, nhiều nhà máy phải đóng cửa
> Chính phủ Ghana chi 200 triệu cedi để thu mua nông sản dư thừa
> Vấn đề cấu trúc (chi phí, chất lượng, logistics) làm giảm cạnh tranh
> Giá gạo nhập khẩu thấp hơn đáng kể so với gạo khu vực
Nông dân trồng lúa tại khu vực Tây Phi đang đối mặt với nhiều thách thức ngày càng gia tăng trong việc tiêu thụ sản phẩm, khi gạo nhập khẩu giá rẻ từ nước ngoài liên tục gây áp lực giảm giá. Tại một số quốc gia, chính phủ đã phải can thiệp nhằm giảm bớt áp lực cho nông dân thông qua các chương trình trợ cấp. Tuy nhiên, theo các bên tham gia thị trường, những vấn đề mang tính cấu trúc sâu xa vẫn đang khiến gạo nội địa mất lợi thế cạnh tranh.
Tại Mali, chính phủ ngày 23/4 đã công bố kế hoạch mua 26.030 tấn gạo nội địa chưa tiêu thụ nhằm ổn định thị trường và hỗ trợ nông dân. Hoạt động này do Văn phòng Sản phẩm Nông nghiệp quản lý, sử dụng trợ cấp công để chi trả chi phí logistics và phân phối, qua đó giúp giải phóng lượng tồn kho đang khó tìm đầu ra. Chính phủ cho biết sẽ mua lượng gạo dư thừa và bán lại cho người tiêu dùng với mức giá hợp lý.
Một thương nhân gạo tại Tây Phi nhận định: “Biện pháp này nhằm xử lý lượng tồn kho dư thừa do gạo nội địa kém cạnh tranh, ít hấp dẫn người mua vì chi phí sản xuất cao hơn so với gạo nhập khẩu.”
Những khó khăn tại Mali phản ánh xu hướng chung trong toàn khu vực Tây Phi, đặc biệt tại Nigeria, Senegal và Ghana.
Tại Senegal, chính quyền gần đây đã triển khai một loạt biện pháp nhằm thúc đẩy tiêu thụ gạo nội địa, bao gồm trợ cấp 50 franc CFA/kg, áp dụng các hạn chế nhập khẩu tạm thời và khuyến khích các cơ quan công ưu tiên mua gạo trong nước.
Tuy nhiên, bất chấp các nỗ lực này, thị trường vẫn bất lợi cho các nhà sản xuất nội địa khi gạo nhập khẩu - thường có giá rẻ hơn và cạnh tranh hơn - tiếp tục chiếm ưu thế. Truyền thông địa phương cho biết đến cuối tháng 3/2026, các nhà xay xát và doanh nghiệp nông nghiệp tại khu vực Saint-Louis thuộc thung lũng sông Senegal đang nắm giữ tổng lượng tồn kho gạo lúa và gạo xay xát vượt 50.000 tấn.
Tại Ghana, tình hình còn khó khăn hơn. Đến tháng 11/2025, khoảng 1 triệu tấn lúa vẫn chưa được tiêu thụ trong bối cảnh thị trường tràn ngập gạo nhập khẩu giá rẻ, trong đó có cả hàng nhập lậu. Lượng dư thừa này đã khiến nhiều cơ sở chế biến phải đóng cửa và ảnh hưởng nghiêm trọng đến thu nhập của nông dân.
Trước tình hình đó, Tổng thống John Dramani Mahama đã công bố vào tháng 4/2026 việc phân bổ 200 triệu cedi (tương đương 18 triệu USD) cho Công ty Dự trữ Lương thực Quốc gia (NAFCO). Khoản kinh phí này nhằm thu mua lượng ngô và gạo dư thừa từ nông dân và phân phối cho các cơ quan công như trường trung học, bệnh viện và nhà tù nhằm ổn định thị trường.
Một nhà xay xát tại Nigeria cho rằng các biện pháp này chỉ mang lại hiệu quả tạm thời, đồng thời phản ánh những thách thức mang tính cấu trúc sâu rộng mà ngành ngũ cốc Tây Phi đang đối mặt.
“Chi phí sản xuất cao, chênh lệch về chất lượng cảm nhận và hệ thống phân phối kém hiệu quả tiếp tục cản trở khả năng cạnh tranh của gạo nội địa, làm suy yếu tham vọng tự chủ lương thực của khu vực,” ông cho biết.
Về giá cả, Platts định giá gạo đồ Tây Phi theo điều kiện CFR tại Cotonou ở mức 417 USD/tấn vào ngày 24/4, trong khi gạo đồ 5% tấm của Ấn Độ được định giá ở mức 333 USD/tấn vào ngày 27/4.
NPK/ Vinagri News (S&P Global)
No comments:
Post a Comment