VINAGRI News - Các quốc gia Tây Phi đang tăng cường bảo hộ ngành lúa gạo nội địa thông qua các biện pháp hạn chế nhập khẩu, gây thêm áp lực lên dòng chảy thương mại gạo trong khu vực. Burkina Faso vừa tạm dừng nhập khẩu gạo, trong khi Benin siết điều kiện thông quan, làm dấy lên lo ngại về tồn kho tăng tại các cảng và nguy cơ giá gạo suy giảm.
Tóm lược:
> Burkina Faso dừng nhập khẩu gạo và đình chỉ cấp giấy phép nhập khẩu đặc biệt nhằm bảo vệ ngành gạo nội địa.
> Benin siết điều kiện nhập khẩu gạo với yêu cầu ký quỹ lớn và tiêu chuẩn hoạt động nghiêm ngặt hơn.
> Các lô hàng gạo từng cập cảng Cotonou đã chuyển hướng sang Lomé, gây lo ngại tồn kho tăng tại khu vực.
> Nigeria được xem là thị trường thay thế tiềm năng khi nước này chuẩn bị giảm mạnh thuế nhập khẩu gạo từ ngày 1/7.
> Ấn Độ đã xuất khẩu 1,57 triệu tấn gạo non-basmati sang Benin trong năm 2025, phần lớn được tái xuất sang Nigeria.
Gạo là mặt hàng lương thực nhập khẩu chủ lực tại Tây Phi. Trên khắp khu vực, nhiều quốc gia đang tìm cách tăng cường bảo vệ ngành sản xuất gạo nội địa trước làn sóng gạo giá rẻ nhập khẩu từ châu Á.
Ngày 29/4, Burkina Faso thông báo dừng ngay hoạt động nhập khẩu gạo, đồng thời đình chỉ cấp Giấy phép Nhập khẩu Đặc biệt (ASI). Các doanh nghiệp đã được cấp phép trước đó sẽ có thời gian gia hạn hai tháng để tiếp tục nhập khẩu trước khi giấy phép hết hiệu lực.
Giới chức Burkina Faso cho biết biện pháp này nhằm khuyến khích tiêu thụ gạo nội địa, song động thái này cũng có thể tạo ra tác động đáng kể đối với thương mại nội khối trong khu vực Tây Phi.
Gia tăng bất ổn đối với thương mại gạo khu vực
Quyết định của Burkina Faso đã làm gia tăng áp lực đối với các nhà xuất khẩu gạo Ấn Độ đang cung cấp cho Tây Phi - khu vực tiêu thụ gạo lớn nhất châu Phi.
Thời điểm áp dụng biện pháp này đặc biệt nhạy cảm khi các doanh nghiệp xuất khẩu vẫn đang thích nghi với thay đổi mới trong chính sách thông quan gạo tại Benin.
Theo thông tin do hãng phân tích Platts dẫn từ một văn bản chính thức ngày 22/4, các doanh nghiệp nhập khẩu hiện phải chứng minh có ít nhất ba năm hoạt động tại Benin, có hồ sơ thuế và hải quan minh bạch, đồng thời sở hữu đủ năng lực kỹ thuật và logistics để được cấp phép nhập khẩu.
Ngoài ra, doanh nghiệp còn phải ký quỹ 1 tỷ franc CFA (tương đương khoảng 1,7 triệu USD) vào một tài khoản chuyên biệt của Kho bạc Nhà nước và cam kết vận chuyển từ 50.000 đến 100.000 tấn gạo mỗi tháng.
Platts cho biết một số lô hàng ban đầu dự kiến cập cảng Cotonou đã được chuyển hướng sang cảng Lomé sau khi Benin siết quy định nhập khẩu. Các lô hàng này thông thường sẽ được tái xuất sang Burkina Faso.
Việc Burkina Faso tiếp tục áp đặt hạn chế nhập khẩu mới đã làm dấy lên lo ngại về nguy cơ tồn kho tăng mạnh tại các cảng trong khu vực cũng như khả năng giá gạo suy giảm.
Nigeria nổi lên như thị trường thay thế tiềm năng
Một số nhà quan sát cho rằng dòng chảy thương mại có thể được chuyển hướng sang các thị trường khác như Ghana hoặc những điểm đến ngoài khu vực Tây Phi. Tuy nhiên, cũng có ý kiến nhận định Nigeria có thể trở thành thị trường thay thế lớn nhất cho các doanh nghiệp kinh doanh gạo trong những tháng tới.
Theo dữ liệu của Platts, Ấn Độ đã xuất khẩu khoảng 1,57 triệu tấn gạo non-basmati sang Benin trong năm 2025, giảm 15% so với cùng kỳ năm trước. Khoảng 90% khối lượng này sau đó được vận chuyển tiếp sang Nigeria.
Các nhà nhập khẩu Nigeria từ lâu đã sử dụng cảng Cotonou của Benin làm điểm trung chuyển, sau đó vận chuyển gạo bằng đường bộ vào Nigeria nhằm tránh mức thuế nhập khẩu cao của nước này.
Tuy nhiên, quyết định của Chính phủ Nigeria về việc giảm thuế nhập khẩu gạo từ ngày 1/7 có thể làm thay đổi đáng kể dòng chảy thương mại xuyên biên giới.
Theo biểu thuế mới, thuế nhập khẩu đối với gạo nguyên hạt hoặc gạo đóng gói trên 5 kg sẽ giảm từ 70% xuống còn 47,5%, trong khi thuế đối với gạo tấm sẽ giảm từ 70% xuống còn 30%.
Những thay đổi này có thể thúc đẩy các doanh nghiệp Nigeria nhập khẩu trực tiếp qua các cảng trong nước thay vì phụ thuộc vào tuyến vận chuyển đường bộ qua Benin, qua đó tạo thêm lợi thế cho các nhà xuất khẩu gạo Ấn Độ.
NPK/ Vinagri News (Ecofin Agency)
No comments:
Post a Comment