VINAGRI News - Sản lượng và năng suất lúa của Nepal trong niên vụ 2025 - 2026 đồng loạt suy giảm do thời tiết bất lợi và diện tích gieo trồng thu hẹp, làm gia tăng nguy cơ thiếu hụt gạo và phụ thuộc vào nhập khẩu.
Tóm lược:
> Sản lượng lúa Nepal giảm 4,2%, năng suất giảm 1,16%
> Diện tích gieo trồng thu hẹp 3,8% do di cư, đô thị hóa và chuyển đổi cây trồng
> Tỉnh Madhes giảm mạnh nhất (-11,39%)
> Nepal thiếu khoảng 500.000 - 1 triệu tấn gạo mỗi năm
> Nhập khẩu lúa, gạo tiếp tục ở mức cao
> Chính phủ được khuyến nghị mở rộng lúa vụ sớm Chaite để tăng tự chủ
Sản lượng và năng suất lúa của Nepal đều giảm trong năm tài khóa hiện tại, làm dấy lên lo ngại về khả năng tự chủ gạo của quốc gia này.
Theo ước tính sơ bộ do Bộ Nông nghiệp và Phát triển Chăn nuôi Nepal công bố vào Chủ nhật, sản lượng lúa giảm 4,2%, trong khi năng suất giảm 1,16% so với năm trước.
Cụ thể, sản lượng lúa niên vụ 2025 - 2026 được ước tính khoảng 5,7 triệu tấn, thấp hơn 4,2% so với vụ trước. Trước đó, Nepal đạt mức sản lượng kỷ lục 5,9 triệu tấn trong niên vụ 2024 - 2025, còn năm 2023 - 2024 đạt khoảng 5,724 triệu tấn.
Báo cáo cũng cho thấy diện tích trồng lúa giảm 3,8% so với năm tài khóa trước. Nếu như niên vụ 2024 - 2025 có 1.420.636 ha trồng lúa, thì năm nay diện tích ước chỉ còn 1.376.872 ha.
Năng suất bình quân cũng giảm xuống 4,14 tấn/ha, so với 4,19 tấn/ha của niên vụ trước.
Theo ông Hari Bahadur KC, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển Chăn nuôi, mặc dù nguồn cung giống cải tiến và phân bón vẫn đầy đủ, nhưng điều kiện thời tiết bất lợi đã ảnh hưởng tiêu cực đến năng suất cây trồng. Ông cho biết, sự kết hợp giữa diện tích gieo trồng giảm và năng suất suy yếu là nguyên nhân chính khiến tổng sản lượng lúa sụt giảm trong năm nay.
Ông KC nhấn mạnh rằng hạn hán nghiêm trọng tại nhiều khu vực, đặc biệt là tỉnh Madhes, trong giai đoạn xuống giống đã khiến việc gieo cấy bị chậm và giảm quy mô, qua đó làm giảm cả sản lượng lẫn năng suất. Riêng tại Madhes, sản lượng lúa đã giảm tới 11,39% so với năm trước.
Việc thu hẹp diện tích trồng lúa chủ yếu xuất phát từ tình trạng di cư khỏi vùng đồi núi, lao động trẻ ra nước ngoài làm việc, cùng với xu hướng chuyển đổi đất sang trồng cây ăn quả và cây công nghiệp. Ngoài ra, đô thị hóa, công nghiệp hóa và phát triển hạ tầng cũng làm giảm diện tích canh tác lúa, đặc biệt tại khu vực Tarai.
Koshi dẫn đầu sản lượng, Madhes sụt giảm mạnh nhất
Sản lượng lúa giảm tại các tỉnh Koshi, Madhes, Gandaki, Lumbini và Sudurpaschim, trong khi Karnali và Bagmati ghi nhận mức tăng.
Trong đó, Madhes - được xem là “vựa lúa” của cả nước - chịu mức sụt giảm nghiêm trọng nhất.
Theo báo cáo, Koshi đạt sản lượng cao nhất với 1,4 triệu tấn, giảm 4% so với mức 1,46 triệu tấn của năm trước; Madhes đạt khoảng 1,31 triệu tấn; Lumbini: 1,35 triệu tấn; Bagmati: 500.000 tấn; Gandaki: 360.555 tấn; Karnali: 138.996 tấn; Sudurpaschim: 627.245 tấn
Mức giảm sản lượng theo tỉnh gồm: Madhes giảm -11,39%; Gandaki giảm -4,87%; Lumbini giảm -0,47%; Sudurpaschim giảm -1,41%. Ngược lại, Karnali tăng 6,76% và Bagmati tăng 0,41%.
Thiếu hụt gạo gia tăng
Theo ông Ram Krishna Regmi, Cán bộ thống kê cao cấp của Bộ Nông nghiệp và Phát triển Chăn nuôi, sự sụt giảm sản lượng lúa đang đe dọa khả năng tự túc gạo của Nepal.
Nepal cần khoảng 6,8 triệu tấn gạo mỗi năm, trong khi hiện đang thiếu hụt khoảng 1 triệu tấn. Theo ước tính sơ bộ, từ 5,7 triệu tấn lúa sẽ chỉ xay xát được khoảng 3,54 triệu tấn gạo, với tỷ lệ chuyển đổi 62%.
Khảo sát tiêu dùng hộ gia đình của Cục Thống kê Quốc gia (NSO) cho thấy, mức tiêu thụ gạo bình quân đầu người là 131 kg/năm. Với dân số gần 30 triệu người, Nepal cần ít nhất 4 triệu tấn gạo, đồng nghĩa với mức thiếu hụt khoảng 500.000 tấn.
Để bù đắp thiếu hụt, Nepal phải chi hàng tỷ rupee mỗi năm để nhập khẩu lúa và gạo. Theo Cục Hải quan, trong cùng giai đoạn, nước này đã nhập khẩu 241.500 tấn gạo và 533.715 tấn lúa.
Mặc dù đã có nhiều nỗ lực thúc đẩy sản xuất trong nước, Nepal vẫn phải nhập khẩu gạo hàng năm. “Mức độ phụ thuộc vào gạo nhập khẩu vẫn rất lớn, đặc biệt là các loại gạo chất lượng cao và gạo thơm chưa được sản xuất rộng rãi trong nước,” ông Regmi cho biết.
Ông nhấn mạnh cần thúc đẩy và mở rộng diện tích lúa vụ sớm (Chaite paddy) - loại có năng suất cao hơn lúa vụ chính - nhằm hướng tới mục tiêu tự chủ lương thực.
Theo NSO, nông nghiệp đóng góp khoảng 25,16% GDP của Nepal trong năm 2024 - 2025, trong đó lúa gạo chiếm khoảng 12% tổng giá trị của toàn ngành, cho thấy vai trò then chốt của cây lúa đối với an ninh lương thực quốc gia.
NPK/ Vinagri News (The Rising Nepal)

No comments:
Post a Comment