VINAGRI News - Biến động giá ca cao do biến đổi khí hậu đang buộc các tập đoàn sôcôla lớn toàn cầu tăng tốc nghiên cứu các giải pháp thay thế hạt ca cao, từ ca cao nuôi cấy trong phòng thí nghiệm đến nguyên liệu lên men từ ngũ cốc và phụ phẩm nông nghiệp.
Tóm lược:
> Giá ca cao biến động mạnh do biến đổi khí hậu và gián đoạn nguồn cung
> Các tập đoàn sôcôla lớn tăng tốc tìm giải pháp không cần hạt ca cao
> Công nghệ gồm ca cao nuôi cấy, lên men ngũ cốc và tận dụng phụ phẩm
> Tây Phi vẫn là điểm rủi ro lớn của chuỗi cung ứng ca cao toàn cầu
> Sôcôla compound có thể là lĩnh vực đầu tiên áp dụng ca cao thay thế
Một nghiên cứu mới cho thấy các tập đoàn sôcôla lớn trên thế giới (“big chocolate”) đang tiến rất gần tới việc sản xuất sôcôla mà không cần sử dụng hạt ca cao.
Theo báo cáo của Rabobank, ngân hàng nông nghiệp có trụ sở tại New Zealand, với tiêu đề “Beyond the bean: Big chocolate explores cocoa-free pathways” (Vượt ra ngoài hạt ca cao: Các tập đoàn sô-cô-la lớn tìm kiếm giải pháp không dùng ca cao), làn sóng nghiên cứu nhằm tái tạo hoặc thay thế hạt ca cao đã tăng tốc mạnh mẽ trong những năm gần đây. Nguyên nhân chủ yếu đến từ biến động giá ca cao nghiêm trọng, phần lớn do biến đổi khí hậu gây gián đoạn sản xuất tại châu Phi.
Sự biến động này không chỉ ảnh hưởng tới các quốc gia trồng ca cao ở châu Phi mà còn tác động đến nông dân tại khu vực Thái Bình Dương, đồng thời khiến giá sôcôla tại New Zealand và toàn cầu tăng vọt.
Trước bối cảnh đó, nhiều startup công nghệ thực phẩm đã bắt đầu phát triển các giải pháp mới nhằm giảm sự phụ thuộc vào cây ca cao truyền thống. Các hướng đi bao gồm: Ca cao nuôi cấy trong phòng thí nghiệm; Giải pháp lên men từ yến mạch, hạt hướng dương, lúa mạch kết hợp với chất béo và hợp chất tạo hương; Tận dụng phụ phẩm nông nghiệp như hạt nho, bã ngũ cốc từ sản xuất bia.
Theo ông Paul Joules, chuyên gia phân tích của RaboResearch, mỗi công nghệ có cách cân bằng khác nhau giữa chất lượng cảm quan, khả năng mở rộng quy mô và tác động môi trường.
Phần lớn các sản phẩm này hiện vẫn ở giai đoạn thử nghiệm, tuy nhiên điểm thay đổi quan trọng gần đây là việc các nhà sản xuất sôcôla lớn nhất thế giới như Mars, Nestlé và Mondelēz bắt đầu rót vốn mạnh mẽ để tìm kiếm giải pháp thay thế.
Giá ca cao như “tàu lượn siêu tốc”
Giá ca cao toàn cầu đã biến động dữ dội trong vài năm qua. Năm 2024, giá tăng vọt lên gấp bốn lần mức trung bình lịch sử, đạt kỷ lục 11.900 USD/tấn, trước khi giảm mạnh về 5.500 USD/tấn vào cuối năm 2025. Bước sang đầu năm 2026, giá tiếp tục giảm thêm 10%, nhờ kỳ vọng chu kỳ cung ứng ít bị gián đoạn hơn.
Tuy vậy, ngay cả ở mức hiện tại, giá ca cao vẫn cao gần gấp đôi so với trước năm 2024. Báo cáo Rabobank nhấn mạnh vấn đề không chỉ nằm ở chi phí, mà còn ở việc chiến lược thu mua bị đảo lộn, biên lợi nhuận bị thu hẹp và công thức sản phẩm buộc phải thay đổi nhanh hơn.
“18 tháng biến động dữ dội đã để lại dấu ấn lâu dài. Ca cao là nguyên liệu không thể thiếu, nhưng giá của nó thì hoàn toàn khó dự đoán,” báo cáo nêu rõ.
Những thách thức mang tính hệ thống ngày càng nghiêm trọng. Tây Phi cung cấp hơn 60% sản lượng ca cao toàn cầu, song hai quốc gia lớn nhất là Bờ Biển Ngà và Ghana đang chứng kiến sản lượng sụt giảm mạnh do thời tiết thất thường, hạn hán kéo dài và dịch bệnh.
Bên cạnh đó, áp lực về tính bền vững cũng ngày càng gia tăng. Canh tác ca cao liên quan đến phá rừng và suy giảm đa dạng sinh học, trong khi các yêu cầu tuân thủ, đặc biệt tại Liên minh châu Âu (EU), ngày càng khắt khe.
Theo các mô hình khí hậu, tới 50% diện tích trồng ca cao hiện nay có thể trở nên không còn phù hợp vào năm 2050 nếu không có các biện pháp thích ứng.
Các giải pháp đang được triển khai
Mondelēz International (sản xuất Cadbury, Pascall, Oreo, Toblerone tại New Zealand) đang đầu tư vào ca cao nuôi cấy tế bào, hợp tác với startup Israel Celleste Bio, sử dụng một số tế bào từ cây ca cao quý hiếm và nuôi trong bể sinh học.
Lindt và Barry Callebaut (nhà sản xuất sôcôla lớn nhất thế giới) đã sử dụng ChoViva, nguyên liệu không chứa ca cao do Planet A Foods (Đức) phát triển từ yến mạch và hạt hướng dương lên men.
Mars (Mars bar, M&M’s, Snickers) hợp tác với công ty công nghệ sinh học Mỹ Pairwise, áp dụng công nghệ chỉnh sửa gen CRISPR để phát triển cây ca cao chống chịu tốt hơn với bệnh tật và nhiệt độ cao.
Nestlé đang nghiên cứu tận dụng toàn bộ quả ca cao, thay vì chỉ dùng hạt, đồng thời điều chỉnh công thức để giảm hàm lượng ca cao nhằm kiểm soát chi phí. Một số sản phẩm tại Anh như Toffee Crisp và Blue Riband thậm chí không còn đủ điều kiện pháp lý để được gọi là “sôcôla”.
Tại New Zealand, Whittakers - nhà sản xuất sôcôla nội địa lớn nhất - cho biết đã đa dạng hóa nguồn cung, giảm phụ thuộc vào Ghana, đồng thời đầu tư trồng 170.000 cây che bóng trên 2.200 ha tại bốn hợp tác xã ca cao để bảo vệ cây trồng tốt hơn.
Theo Rabobank, việc sử dụng nguyên liệu thay thế ca cao trong sôcôla “compound” (dùng cho lớp phủ và nhân bánh) nhiều khả năng sẽ là bước đi thương mại đầu tiên, trước khi các sản phẩm thay thế có thể xuất hiện rộng rãi trong sôcôla thanh truyền thống.
NPK/ Vinagri News (The Post)

No comments:
Post a Comment