VINAGRI News - Giá ca cao tại Cameroon đã giảm mạnh tới 75% so với đỉnh gần đây, khi thị trường toàn cầu chuyển từ thiếu hụt sang dư cung trong niên vụ 2025 - 2026. Diễn biến này đang gây sức ép lớn lên thu nhập của nông dân Cameroon, trong bối cảnh nhu cầu suy yếu, giá quốc tế giảm và ngày càng nhiều cảnh báo về nguy cơ suy thoái kéo dài của thị trường.
Tóm lược:
> Giá ca cao tại Cameroon giảm tới 75% so với mức đỉnh gần đây.
> Giá CAF ngày 16/3/2026 ở mức 1.817 XAF/kg, giá FOB ở mức 1.760 XAF/kg.
> Thị trường ca cao toàn cầu được dự báo dư cung 186.000 - 400.000 tấn trong niên vụ 2025 - 2026.
> Nhu cầu suy yếu do giá cao khiến các hãng sô-cô-la giảm tỷ lệ sử dụng ca cao.
> Một số nông dân Cameroon bỏ vườn hoặc chặt cây ca cao để chuyển sang cây lương thực.
> CEPI đề xuất trợ cấp đầu vào, lập quỹ bình ổn giá và đẩy nhanh chứng nhận “Ca cao đỏ”.
Giá ca cao tại Cameroon đã lao dốc tới 75% so với mức đỉnh gần đây, với số liệu chính thức từ Hội đồng Ca cao và Cà phê Quốc gia cho thấy giá Cost and Freight (CAF) ở mức 1.817 franc XAF/kg và giá Free on Board (FOB) ở mức 1.760 XAF/kg tính đến ngày 16/3/2026. Cùng ngày, giá thu mua tại cổng trang trại ở Douala dao động trong khoảng 1.100 - 1.200 XAF/kg.
Các mức giá này đánh dấu sự đảo chiều nghiêm trọng so với mức kỷ lục 5.000 - 6.000 XAF/kg ghi nhận trong niên vụ 2023 - 2024, khi sản lượng thu hoạch kém tại Tây Phi đã khiến thị trường toàn cầu rơi vào tình trạng thiếu hụt nguồn cung suốt ba năm liên tiếp. Kể từ đó, giá tại các vùng sản xuất đã giảm xuống còn 1.050 - 1.500 XAF/kg và các nhà phân tích hiện cảnh báo xu hướng suy giảm có thể kéo dài.
Trong cuộc phỏng vấn với Cameroon Insider, ông Henri Kouam, Giám đốc điều hành Viện Chính sách Kinh tế Cameroon (CEPI), cho rằng nguyên nhân của đợt sụt giảm này là do các yếu tố cung cầu toàn cầu đã đảo chiều nhanh chóng.
Ông cho biết hiện nay thị trường đang dư cung, qua đó kìm hãm giá. Theo ông, thị trường dường như đang bước vào giai đoạn bình ổn trở lại nhưng phải đối mặt với tình trạng cung vượt cầu. Sự phân mảnh của thị trường cũng đang khiến các nhà sản xuất mới tham gia nhiều hơn, làm tình hình thêm trầm trọng.
Các báo cáo cho thấy các nhà phân tích kinh tế dự báo thị trường ca cao toàn cầu sẽ dư thừa khoảng 186.000 tấn trong niên vụ 2025 - 2026, trong khi một số nhà giao dịch ước tính lượng dư cung có thể lên tới 300.000 - 400.000 tấn. Sự phục hồi sản lượng tại Bờ Biển Ngà và Ghana, cùng với thời tiết thuận lợi và sản lượng gia tăng tại Ecuador, quốc gia được dự báo sẽ vượt Ghana để trở thành nhà sản xuất ca cao lớn thứ hai thế giới, đã kéo giá kỳ hạn quốc tế đi xuống.
Nhu cầu cũng suy yếu. Giá ca cao tăng cao trong năm 2024 được cho là đã khiến các nhà sản xuất sô-cô-la thu nhỏ kích cỡ thanh kẹo, tăng tỷ lệ các thành phần không phải ca cao như bánh xốp và hạt, đồng thời thay thế bơ ca cao bằng các loại chất béo khác. Kết quả là khối lượng nghiền ca cao toàn cầu đã giảm khoảng 5%, làm thu hẹp quy mô thị trường đối với hạt ca cao thô.
Cameroon, nơi thị trường ca cao được tự do hóa và khiến nông dân chịu tác động trực tiếp từ biến động giá quốc tế, bị ảnh hưởng nặng hơn so với Bờ Biển Ngà, nơi cơ chế định giá do chính phủ ổn định đã giúp bảo vệ người trồng khỏi mức giảm sâu nhất trong giai đoạn đỉnh điểm, nhưng đồng thời cũng khiến họ không được hưởng trọn vẹn các mức giá kỷ lục mà nông dân Cameroon từng có trong thời gian ngắn. Sau đó, Bờ Biển Ngà đã cắt giá thu mua tại nông hộ gần 60% để tránh thâm hụt ngân sách nhà nước, trong khi Ghana giảm khoảng 30% giá thu mua do nhà nước kiểm soát.
Trên thực tế, khó khăn tài chính đã khiến một số nông dân Cameroon bỏ hoang vườn hoặc chặt cây ca cao để chuyển sang trồng các loại cây lương thực như chuối lá và chuối ăn quả. Ông Kouam cảnh báo không nên đi theo hướng này, nhấn mạnh rằng ca cao là tài sản sản xuất có vòng đời hàng chục năm và diện tích đất bị phát dọn hiện nay có nguy cơ bị loại vĩnh viễn khỏi thị trường xuất khẩu sang Liên minh châu Âu theo Quy định chống phá rừng của EU, có hiệu lực từ tháng 6/2023.
Ông Kouam kêu gọi chính phủ hành động trên nhiều mặt. Ông đề nghị Quỹ Phát triển Ca cao và Cà phê (FODECC) đẩy nhanh việc giải ngân gói trợ cấp 4 tỷ XAF dành cho năm 2026, nhằm hỗ trợ nông dân trang trải chi phí đầu vào như thuốc trừ nấm. Ông cũng đề xuất thành lập Quỹ Dự trữ Bình ổn Giá, sử dụng nguồn thuế thu được trong các năm bùng nổ để bảo đảm một mức giá thu mua tối thiểu tại nông hộ trong các giai đoạn suy giảm.
Ở phía xuất khẩu, ông Kouam cho rằng Cameroon nên tận dụng chiến thắng Huy chương Vàng Amsterdam vào tháng 2/2026 bằng cách đẩy nhanh chương trình chứng nhận “Ca cao đỏ”. Theo ông, các lô hạt ca cao cao cấp có hương vị tinh tuyển có thể đạt mức giá cao hơn và tránh được biến động thông thường trên các sở giao dịch hàng hóa tiêu chuẩn. Ông nói thêm rằng việc mở rộng công suất chế biến trong nước, trong bối cảnh Cameroon hiện chế biến hơn 100.000 tấn mỗi năm, tương đương 32% sản lượng vụ mùa, sẽ giúp giảm mức độ phụ thuộc vào biến động của thị trường hạt ca cao thô tại London và New York.
Tỷ giá: 1 USD ≈ 567,55 XAF
NPK/ Vinagri News (Business in Cameroon)
No comments:
Post a Comment