VINAGRI News - Liên minh châu Âu (EU) đang ở giai đoạn cuối xem xét hồ sơ xin bảo hộ chỉ dẫn địa lý (PGI) cho gạo basmati của Ấn Độ và Pakistan. Tuy nhiên, các nhà xay xát gạo châu Âu phản đối mạnh mẽ động thái này, khiến tiến trình vốn kéo dài từ năm 2018 tiếp tục đối mặt nhiều trở ngại.
Tóm lược:
> EU sắp quyết định về PGI cho gạo basmati của Ấn Độ và Pakistan, sau nhiều năm trì hoãn.
> Các nhà xay xát gạo châu Âu phản đối vì lo ngại ảnh hưởng đến thương hiệu hiện có.
> Ấn Độ và Pakistan cạnh tranh gay gắt, EU từ chối hồ sơ của Pakistan theo phản đối từ Italy.
> Khác biệt lớn trong cách tiếp cận GI giữa EU và Ấn Độ.
> EU giữ nguyên các quy định SPS nghiêm ngặt trong đàm phán FTA với Ấn Độ.
Liên minh châu Âu (EU) hiện đang trong những bước cuối cùng để đánh giá các hồ sơ do Ấn Độ và Pakistan nộp nhằm xin cấp chỉ dẫn địa lý được bảo hộ (PGI) cho gạo basmati. Tuy nhiên, Liên đoàn các nhà xay xát gạo châu Âu (FERM) bày tỏ sự phản đối mạnh mẽ việc cấp PGI cho sản phẩm này.
Việc được EU công nhận PGI hoặc GI sẽ trao quyền độc quyền tiếp thị gạo basmati hạt dài tại thị trường EU cho quốc gia được cấp. Dù vậy, tại cuộc họp Nhóm Đối thoại Dân sự (Civil Dialogue Group - CDG) ngày 7/7, Ủy ban châu Âu cho biết tiến trình đàm phán về GI đang diễn ra chậm chạp. EU khẳng định sẽ xem xét đầy đủ các lập luận ủng hộ và phản đối để đưa ra một “quyết định công bằng và cân bằng”.
FERM - tổ chức đại diện cho các nhà xay xát gạo châu Âu - cho rằng việc cấp PGI cho basmati sẽ khiến một số doanh nghiệp thành viên không thể tiếp tục bán gạo basmati dưới các thương hiệu riêng đã xây dựng từ trước.
Nhiều trở ngại cho Ấn Độ
Điều này tạo thêm rào cản cho Ấn Độ trong nỗ lực giành PGI cho gạo basmati tại các thị trường lớn như EU. Một nhà phân tích thương mại quốc tế cho biết Ấn Độ đang gặp khó trong việc bảo hộ GI cho basmati, khi liên tiếp thất bại tại Kenya, New Zealand và Australia.
Ấn Độ và Pakistan hiện đang cạnh tranh gay gắt để được EU cấp PGI cho gạo basmati. Ấn Độ nộp hồ sơ từ tháng 7/2018, nhưng đến năm 2020 EU mới chính thức công bố. Pakistan nộp hồ sơ vào tháng 1/2024, và EU tái công bố vào tháng 4/2024 theo một điều khoản khác, được cho là có lợi hơn cho Ấn Độ.
EU đã chấp nhận đơn phản đối của Italy, điều này có thể khiến Pakistan gặp nhiều khó khăn trong việc giành PGI. Các tổ chức nông nghiệp Italy như Coldiretti và Filiera Italia lập luận rằng gạo basmati Pakistan tiềm ẩn các rủi ro như lao động trẻ em, sử dụng thuốc bảo vệ thực vật trái phép và bán phá giá.
Khác biệt trong cách tiếp cận
EU nhiều lần thúc giục Ấn Độ và Pakistan nộp hồ sơ chung xin PGI cho basmati, nhưng New Delhi đã bác bỏ đề xuất này vì Pakistan đưa các vùng lãnh thổ của Ấn Độ vào hồ sơ, điều mà Ấn Độ cho là xâm phạm chủ quyền quốc gia.
EU cũng đề nghị Ấn Độ tách vấn đề PGI cho basmati khỏi đàm phán Hiệp định thương mại tự do (FTA) EU - Ấn Độ, song New Delhi nhiều khả năng sẽ không chấp thuận. Theo một chuyên gia, sự khác biệt cốt lõi nằm ở cách tiếp cận GI: EU coi GI là công cụ tạo giá trị gia tăng, trong khi Ấn Độ xem GI gắn liền với văn hóa và truyền thống, khó có thể thỏa hiệp.
Một số thương nhân đặt câu hỏi vì sao việc đạt được thỏa thuận về gạo basmati với Vương quốc Anh vẫn chậm chạp, dù FTA song phương đã được ký kết.
GI basmati tại 21 quốc gia
Bộ Thương mại Ấn Độ mới đây thông báo đã được cấp GI cho gạo basmati tại 21 quốc gia, song phần lớn là các nước châu Phi. Tuy nhiên, giới thương mại cho rằng điều này không mang lại nhiều lợi ích, bởi các thị trường này nhập khẩu dưới 10.000 tấn/năm. Theo họ, khu vực Vùng Vịnh mới là thị trường trọng điểm cần được bảo hộ GI.
Một nhà phân tích đặt vấn đề: nếu EU có thể trì hoãn FTA với khối Mercosur vì lo ngại nông nghiệp và thực phẩm, tại sao lại không quan tâm tương xứng đến nông nghiệp và nông dân Ấn Độ? Ông cho rằng Ấn Độ hoàn toàn có thể áp dụng chiến lược tương tự đối với yêu cầu mở cửa thị trường rượu vang và rượu mạnh của EU.
Áp lực từ Mỹ và quy định SPS của EU
Các nguồn tin trong ngành cho rằng dù việc đăng ký PGI tại châu Phi là tích cực, Ấn Độ cần bảo hộ mạnh hơn tại các thị trường nhập khẩu lớn. Một chuyên gia nhận định Ấn Độ đang lẫn lộn giữa chiến lược tiếp thị basmati, đăng ký nhãn hiệu và PGI, và cần một cách tiếp cận tổng thể hơn.
Những phát biểu gần đây của Tổng thống Mỹ Donald Trump về việc Ấn Độ bán phá giá gạo đã gây bất ngờ cho ngành lúa gạo. Tuy nhiên, Thứ trưởng Thương mại Ấn Độ Rajesh Agrawal khẳng định giá xuất khẩu gạo basmati của Ấn Độ sang Mỹ cao hơn nhiều so với giá xuất khẩu thông thường, do đó không có cơ sở cho cáo buộc bán phá giá.
Dù vậy, ngành gạo lo ngại Washington có thể dựng thêm rào cản thương mại. Một kịch bản được nêu ra là nếu Mỹ áp thuế 50% đối với gạo basmati nhập khẩu, giá basmati có thể tương đương gạo sản xuất trong nước Mỹ.
Trong diễn biến liên quan, EU thông báo với CELCAA - tổ chức đại diện cho các nhà giao dịch nông sản và thực phẩm châu Âu - rằng các quy định vệ sinh và kiểm dịch thực vật (SPS) của EU không thể đàm phán trong khuôn khổ FTA với Ấn Độ và sẽ tiếp tục được áp dụng ngay cả sau khi hiệp định có hiệu lực. CELCAA hiện đang yêu cầu EU áp dụng giới hạn dư lượng tối đa (MRL) nghiêm ngặt đối với các loại thuốc trừ sâu như tricyclazole trong gạo basmati nhập khẩu từ Ấn Độ và Pakistan.
NPK/ Vinagri News (The Hindu Businessline)
No comments:
Post a Comment