VINAGRI News - Kế hoạch mở rộng diện tích trồng cọ dầu tại Papua của Tổng thống Indonesia Prabowo Subianto nhằm phục vụ sản xuất nhiên liệu sinh học đang vấp phải phản ứng mạnh mẽ từ các tổ chức môi trường, với lo ngại lặp lại những thảm họa sinh thái từng xảy ra tại Sumatra.
Tóm lược:
> Indonesia đề xuất mở rộng trồng cọ dầu tại Papua để phục vụ nhiên liệu sinh học.
> Các tổ chức môi trường lo ngại tái diễn thảm họa sinh thái như ở Sumatra.
> Papua gần chạm giới hạn sinh thái đối với diện tích trồng cọ dầu.
> Nguy cơ gia tăng lũ lụt, sạt lở, phá rừng và ảnh hưởng đến cộng đồng bản địa.
> Giới bảo vệ môi trường kêu gọi tạm dừng mở rộng các đồn điền cọ dầu.
Tham vọng của Tổng thống Indonesia Prabowo Subianto trong việc mở rộng các đồn điền cọ dầu tại Papua để phục vụ sản xuất nhiên liệu sinh học đang làm dấy lên làn sóng chỉ trích gay gắt từ giới bảo vệ môi trường. Các tổ chức này cảnh báo rằng chính sách trên có nguy cơ tái diễn những hệ lụy sinh thái nghiêm trọng đã và đang xảy ra tại Sumatra.
Phát biểu trong cuộc họp với các lãnh đạo khu vực Papua tại Jakarta hôm thứ Ba (16/12), Tổng thống Prabowo nhấn mạnh khu vực cực Đông của Indonesia cần đạt được tự chủ trong các lĩnh vực chiến lược, bao gồm lương thực và năng lượng.
“Chúng tôi hy vọng Papua có thể được trồng cọ dầu để sản xuất nhiên liệu từ dầu cọ,” ông nói, đồng thời cho biết mía đường và sắn cũng có thể được phát triển như một phần trong nỗ lực đạt tự chủ năng lượng trong vòng 5 năm tới.
Theo Tổng thống Prabowo, việc sản xuất năng lượng thay thế từ dầu cọ, sắn, mía đường, năng lượng mặt trời và thủy điện có thể giúp nhà nước tiết kiệm hàng trăm nghìn tỷ rupiah hiện đang chi cho trợ cấp và nhập khẩu nhiên liệu.
Ông cho biết, chi phí nhập khẩu nhiên liệu hằng năm, hiện đã lên tới 520 nghìn tỷ rupiah (khoảng 31,77 tỷ USD), có thể giảm một nửa hoặc thậm chí được xóa bỏ hoàn toàn, và khoản tiết kiệm này sẽ được phân bổ lại cho các chính quyền địa phương.
“Tiềm năng là có thật, kế hoạch đã sẵn sàng và chúng tôi sẽ chứng minh điều đó,” ông khẳng định.
Tuy nhiên, phát biểu này được đưa ra trong bối cảnh ngành công nghiệp khai thác, bao gồm cả cọ dầu, đang bị giám sát chặt chẽ sau khi bị cáo buộc góp phần làm trầm trọng thêm các trận lũ lụt và sạt lở đất tại Aceh, Bắc Sumatra và Tây Sumatra hồi tháng trước, khiến hơn 1.000 người thiệt mạng và hàng trăm nghìn người phải sơ tán.
Các tổ chức môi trường cho rằng mức độ thiệt hại nghiêm trọng này bắt nguồn từ nạn phá rừng quy mô lớn và việc thực thi lỏng lẻo các quy định bảo vệ môi trường. Diễn đàn Môi trường Indonesia (Walhi) cho biết, trong giai đoạn 2016 - 2025, khoảng 1,4 triệu ha rừng tại ba tỉnh nói trên đã bị chuyển đổi mục đích sử dụng để phục vụ các hoạt động như trồng đồn điền và khai khoáng.
Giới phê bình cảnh báo Papua có thể đối mặt với khủng hoảng sinh thái và xã hội tương tự nếu việc mở rộng cọ dầu không được kiểm soát. Việc chặt phá rừng quy mô lớn tại Papua không chỉ đe dọa môi trường mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến sinh kế của cộng đồng địa phương, những người phụ thuộc vào rừng để mưu sinh.
Theo tổ chức Sawit Watch, diện tích trồng cọ dầu tại Papua hiện đã lên tới khoảng 290.600 ha, gần chạm ngưỡng sinh thái tối đa ước tính 290.800 ha. Nhận thấy xu hướng tương tự trên phạm vi toàn quốc, tổ chức này kêu gọi chính phủ áp đặt lệnh tạm dừng mở rộng diện tích cọ dầu.
“Những thảm họa sinh thái ở Sumatra là lời cảnh báo rõ ràng. Mở rộng cọ dầu tại Papua sẽ là một thảm họa đang được báo trước,” Sawit Watch nhấn mạnh.
Walhi cũng chỉ trích phát biểu của Tổng thống Prabowo, cho rằng điều này cho thấy sự thiếu cảm thông đối với các cộng đồng tại Sumatra vẫn đang gánh chịu hậu quả của thiên tai, đồng thời phản ánh thiếu quyết tâm chính trị trong việc giải quyết những yếu kém kéo dài trong quản lý rừng.
Bà Uli Arta Siagian, Trưởng bộ phận vận động của Walhi, cảnh báo rằng mở rộng cọ dầu sẽ làm trầm trọng thêm khủng hoảng khí hậu do tiếp diễn nạn phá rừng. Bà dẫn trường hợp Merauke (Tây Papua), nơi dự án chiến lược quốc gia về “khu lương thực tập trung” đã bị liên hệ với tình trạng lũ lụt tái diễn và mất nguồn thực phẩm bản địa.
“Nếu việc chặt phá rừng quy mô lớn để trồng cọ dầu ở Sumatra được lặp lại tại Papua, khu vực này sẽ phải đối mặt với số phận giống như những gì người dân Aceh, Bắc Sumatra và Tây Sumatra đang trải qua,” bà Uli cảnh báo.
Quan điểm này cũng được Greenpeace Indonesia chia sẻ. Ông Arie Rompas, Trưởng nhóm chiến dịch rừng của tổ chức, cho biết:
“Việc chuyển đổi đất đai, bất kể trồng loại cây gì, đều làm gia tăng nguy cơ lũ lụt và sạt lở, ngay cả tại Papua - nơi rừng vẫn còn tương đối nguyên vẹn.”
Ông Arie dẫn chứng trận lũ Sentani năm 2019, mà các tổ chức môi trường cho rằng có liên quan đến nạn phá rừng ở dãy núi Cyclops lân cận. “Nếu Tổng thống Prabowo thúc đẩy mở rộng cọ dầu, điều tương tự sẽ xảy ra. Chỉ là vấn đề thời gian,” ông nói.
Không chỉ gây tác động môi trường, các đồn điền cọ dầu còn bị cho là đã làm tổn hại đến cộng đồng bản địa, góp phần gây ra tình trạng mất đất, bóc lột lao động tại Papua, theo báo cáo năm 2025 của tổ chức bảo vệ quyền lợi người bản địa Pusaka Bentala Rakyat.
Nhà nghiên cứu Sutami Amin nhận định, ngành cọ dầu mang lại lợi ích kinh tế rất hạn chế cho Papua, do các đồn điền đặt tại địa phương trong khi phần lớn khâu chế biến lại diễn ra ở nơi khác.
“Không có tiền lệ nào về các đồn điền cọ dầu tại Papua mà không để lại hệ lụy - từ chiếm đoạt đất đai, phá rừng, lạm dụng lao động, phá vỡ hệ thống lương thực bản địa, suy thoái sinh thái cho đến việc không mang lại phát triển khu vực như đã hứa,” ông nói.
NPK/ Vinagri News (The Star)
No comments:
Post a Comment