VINAGRI News - Sản lượng gạo kỷ lục và giá xuất khẩu ngày càng cạnh tranh của Ấn Độ được dự báo sẽ tạo áp lực giảm giá gạo toàn cầu trong quý I/2026, đồng thời làm thay đổi các tuyến thương mại chính. Chính sách xuất khẩu và giá bán của Ấn Độ sẽ đóng vai trò then chốt trong việc định hình thị trường gạo quốc tế đầu năm 2026.
Tóm lược:
> Ấn Độ dự kiến đạt sản lượng gạo kỷ lục 151,8 triệu tấn trong niên vụ 2025 - 2026.
> Giá gạo Ấn Độ đang thấp hơn và cạnh tranh hơn so với các nguồn cung châu Á khác.
> Nhu cầu có thể nhanh chóng dịch chuyển sang Ấn Độ nếu giá OMSS được điều chỉnh giảm.
> Thái Lan, Việt Nam, Pakistan đối mặt áp lực cạnh tranh ngày càng lớn trong quý I/2026.
> Chính sách xuất khẩu của Ấn Độ sẽ quyết định xu hướng giá gạo toàn cầu đầu năm 2026.
Bản tin này thuộc loạt bài COMMODITIES 2026, trong đó các phóng viên phân tích những chủ đề then chốt sẽ dẫn dắt thị trường hàng hóa trong năm 2026.
Theo các nguồn tin thị trường trao đổi với Platts (thuộc S&P Global Energy), sản lượng gạo kỷ lục cùng mức giá ngày càng cạnh tranh của Ấn Độ đang sẵn sàng tái định hình cục diện thương mại gạo toàn cầu trong những tháng đầu năm 2026, khi người mua chuyển sự chú ý sang quốc gia xuất khẩu gạo lớn nhất thế giới.
Sự dịch chuyển này có thể làm thay đổi các tuyến xuất khẩu chủ chốt, gia tăng áp lực giảm giá đối với các nước cung ứng cạnh tranh và thiết lập mặt bằng giá gạo quốc tế trong suốt quý I/2026.
Platts dự báo sản lượng gạo của Ấn Độ trong niên vụ 2025 - 2026 (tháng 10 - tháng 9) đạt 151,8 triệu tấn, tăng 800.000 tấn so với cùng kỳ năm trước.
Nguồn cung mạnh của Ấn Độ sẽ dẫn dắt thương mại châu Á đầu năm 2026
Ấn Độ bước vào năm 2026 với tâm lý thị trường tích cực, được hỗ trợ bởi sản lượng vụ Kharif đạt kỷ lục. Theo Bộ Nông nghiệp & Phúc lợi Nông dân Ấn Độ (công bố ngày 27/11), ước tính ban đầu cho vụ Kharif niên vụ 2024 - 2025 đạt 124,504 triệu tấn, tăng 1,7 triệu tấn so với năm trước.
Một nhà xuất khẩu tại bang Chhattisgarh cho biết nhu cầu nhiều khả năng sẽ chuyển hướng sang gạo Ấn Độ, đồng thời lưu ý rằng hoạt động thu mua lúa của chính phủ sẽ giữ nguồn cung trên thị trường ở mức hạn chế cho đến giữa tháng 1, thời điểm áp lực thị trường và xu hướng giảm giá có thể xuất hiện.
Các thương nhân khác cho rằng đồng rupee suy yếu và nhu cầu quay trở lại từ Nigeria đang củng cố lợi thế cạnh tranh của Ấn Độ. Một nhà xuất khẩu tại Andhra Pradesh nhận định: “Nhu cầu có thể dịch chuyển khi đồng rupee mất giá so với USD. Nhìn chung triển vọng khá tích cực vì Ấn Độ đang có lợi thế cạnh tranh.”
Quan điểm này cũng phù hợp với tâm lý ngành. Ông Umesh Gosai, Trưởng bộ phận thương mại gạo của ETG, cho biết giá gạo Ấn Độ có thể hạ nhiệt và trong bối cảnh chính sách bán gạo trên thị trường mở (OMSS), người mua sẽ chuyển sang gạo Ấn Độ thay vì Thái Lan hay các nguồn cung khác. Theo ông, gạo Ấn Độ nhiều khả năng sẽ được ưa chuộng nhờ vụ mùa bội thu trong năm nay.
Tính đến ngày 5/12, Platts đánh giá giá gạo trắng 5% tấm của Ấn Độ ở mức 338 USD/tấn, giảm 5 USD/tấn so với tháng trước. Trong khi đó, giá gạo cùng loại tại các nguồn cung châu Á khác đều tăng theo tháng:
𑇐 Thái Lan: tăng 50 USD/tấn lên 379 USD/tấn
𑇐 Việt Nam: tăng 9 USD/tấn lên 358 USD/tấn
𑇐 Pakistan: tăng 12 USD/tấn lên 347 USD/tấn
𑇐 Myanmar: tăng 14 USD/tấn lên 334 USD/tấn
Hành vi mua hàng tại Nam Phi cho thấy lợi thế giá của Ấn Độ rất rõ rệt. Một người mua lớn tại đây cho biết nếu giá gạo Ấn Độ rẻ hơn 15 USD/tấn, việc mua hàng sẽ “lập tức” chuyển từ Thái Lan sang Ấn Độ.
Tại các khu vực khác ở châu Á, giới xuất khẩu đang chờ tín hiệu rõ ràng từ New Delhi. Một người bán tại Delhi cho rằng Ấn Độ chỉ “có cơ hội” nếu giá OMSS được hạ, quyết định dự kiến được đưa ra sau khi kết thúc thu mua vào giữa tháng 1.
Giá gạo Thái Lan, Việt Nam chịu áp lực từ nguồn cung Ấn Độ
Thái Lan, Việt Nam, Campuchia và Myanmar bước vào quý I/2026 với những nền tảng khác nhau nhưng đều đối mặt với áp lực cạnh tranh ngày càng lớn từ khả năng giá gạo Ấn Độ giảm.
Tại Thái Lan, nguồn cung hạn chế và giá cao được dự báo sẽ kéo dài đến khi vụ mới thu hoạch vào tháng 2 - 3. Một nhà cung cấp tại Bangkok cho biết giá gạo trắng 5% tấm của Thái Lan có thể giảm xuống khoảng 340 USD/tấn FOB vào tháng 2, từ mức trên 380 USD/tấn hiện nay, và nếu Ấn Độ dư cung, nước này có thể chiếm ưu thế.
Các thương nhân Việt Nam kỳ vọng giá sẽ tăng trừ khi triển vọng nguồn cung của Ấn Độ thay đổi. Gạo trắng Việt Nam tiếp tục phải cạnh tranh gay gắt với Ấn Độ, Thái Lan, Pakistan và Myanmar.
Philippines được dự báo sẽ quay lại thị trường sau khi lệnh cấm nhập khẩu kéo dài kết thúc. Tuy nhiên, ông Vivek Agarwal (Seri Food) cho rằng Philippines khó chuyển mạnh sang gạo Ấn Độ, trừ khi chênh lệch giá quá lớn. Philippines đã gia hạn lệnh cấm nhập khẩu đến hết năm 2025 vào cuối tháng 10.
Campuchia và Myanmar kỳ vọng nhu cầu từ Trung Quốc tăng mạnh trong tháng 1 - 2, khi Trung Quốc tìm mua các giống gạo như OM5451, Sen Kra Ob và các chủng loại ưa thích khác.
Pakistan mất đà khi người mua đứng ngoài thị trường
Hoạt động xuất khẩu của Pakistan vẫn trầm lắng do các khách hàng lớn chưa quay lại. Ông Karan Prem Lohana (Jatlee Commodities DMCC) nhận định Ấn Độ sẽ dẫn dắt thị trường đầu năm 2026 khi nhu cầu Tây Phi tiếp tục dịch chuyển. Pakistan đang gặp khó trong việc giữ thị phần do các khách hàng lớn như Trung Quốc và Bulog không còn mua mạnh như trước.
Các nhà bán hàng Pakistan kỳ vọng cơ hội sẽ xuất hiện tại Philippines và khả năng người mua tư nhân Trung Quốc quay trở lại sau Tết Nguyên đán.
Chính sách Tây Phi và thị hiếu Mỹ định hình rủi ro khu vực
Tây Phi đang đối mặt với lượng tồn kho lớn, trong khi Senegal, Ghana và Mali áp dụng các biện pháp kiểm soát nhập khẩu tạm thời. Tại Nigeria, yếu tố chính trị ảnh hưởng đến chính sách, với mục tiêu kiềm chế giá gạo trước thềm bầu cử.
Tại Mỹ, vụ mùa bội thu của Ấn Độ được xem là rủi ro giá đối với gạo Thái Lan. Tuy nhiên, người tiêu dùng Mỹ vẫn có xu hướng ưu tiên gạo Thái. Một nhà xay xát tại Arkansas cho biết người tiêu dùng Mỹ vẫn chuộng gạo Thái hơn gạo nội địa.
Nam Mỹ dự kiến chịu tác động trực tiếp hạn chế, nhưng vẫn nhạy cảm với giá Thái Lan. Một nhà xuất khẩu Brazil cho rằng nếu Thái Lan hạ giá, Peru có thể tăng nhập khẩu từ Thái Lan thay vì Brazil.
Hướng đi giá gạo toàn cầu phụ thuộc vào chính sách xuất khẩu của Ấn Độ
Giới tham gia thị trường đồng thuận rằng xu hướng toàn cầu phụ thuộc vào quyết định chính sách của Ấn Độ và cách nước này quản lý lượng gạo kỷ lục. Ông Rajesh Khera (MOI International) cho biết người mua đang chờ quyết định về giá OMSS; chỉ cần chính phủ Ấn Độ phát tín hiệu giảm giá, nhu cầu toàn cầu có thể bùng nổ ngay lập tức.
Việc Ấn Độ điều hành chính sách xuất khẩu và giá OMSS trong đầu năm 2026 sẽ quyết định liệu tâm lý “chờ đợi” hiện nay có chuyển thành làn sóng mua mạnh trên thị trường gạo toàn cầu, qua đó định hình xu hướng giá đến giữa năm 2026.
NPK/ Vinagri News (S&P Global)
No comments:
Post a Comment