VINAGRI News - Ngành tôm Thái Lan kêu gọi Chính phủ đưa kế hoạch phục hồi sản xuất tôm lên “Chương trình nghị sự quốc gia” năm 2026 nhằm đưa sản lượng trở lại 400.000 tấn và tận dụng cơ hội thị trường Mỹ khi Ấn Độ đối mặt mức thuế nhập khẩu trên 60%. Hiệp hội Tôm Thái cảnh báo thiệt hại lũ lụt mới đây hơn 1 tỷ baht và đề xuất gói hỗ trợ khẩn cấp 1 tỷ baht.
Tóm lược:
> Ngành tôm Thái giảm mạnh từ 600.000 tấn (2011) xuống 250.000 - 270.000 tấn hơn 10 năm nay.
> Thiệt hại 13 năm qua ước tính 650 tỷ baht (18,06 tỷ USD).
> Ấn Độ bị Mỹ áp thuế >60%, mở cơ hội lớn cho Thái Lan (thuế chỉ 19%).
> Mục tiêu 2026: nâng sản lượng lên 400.000 tấn, giá trị xuất khẩu 100 tỷ baht.
> Đề xuất Chương trình nghị sự quốc gia + ba nhóm giải pháp: FTA, giảm chi phí, hiện đại hóa, xử lý dịch bệnh.
> Lũ lụt gây thiệt hại hơn 1 tỷ baht. Đề xuất gói hỗ trợ 1 tỷ baht không lãi suất.
Ngành tôm Thái Lan đang gia tăng áp lực lên Chính phủ nhằm triển khai một kế hoạch cấp bách phục hồi ngành sau 13 năm suy thoái, trong bối cảnh xuất hiện lợi thế thương mại lớn tại thị trường Mỹ vào năm tới.
Ngành tôm Thái - từng là một động lực kinh tế mạnh của đất nước - đã rơi vào tình trạng trì trệ kéo dài, với sản lượng hằng năm chỉ xoay quanh 250.000 - 270.000 tấn suốt hơn một thập kỷ.
Hiện Hiệp hội Tôm Thái (Thai Shrimp Association) đề xuất Chính phủ đưa mục tiêu phục hồi ngành trở thành “Chương trình nghị sự quốc gia” năm 2026, được xem là bước đi mang tính sống còn khi thị trường Mỹ chuẩn bị mở ra cơ hội lớn do sự gián đoạn thương mại nghiêm trọng của Ấn Độ.
Năm 2011 - giai đoạn đỉnh cao - Thái Lan đạt sản lượng 600.000 tấn, mang lại thu nhập lớn cho nông dân. Tuy nhiên, sản lượng đã sụt giảm mạnh bởi các thách thức kéo dài, đặc biệt là dịch bệnh mãn tính như hội chứng đốm trắng và phân trắng, buộc nhiều hộ nuôi phải thu hoạch sớm.
Ông Ekapoj Yodpinit, Chủ tịch Hiệp hội, cho biết sự suy giảm từ năm 2013 đến nay khiến Thái Lan thất thu khoảng 650 tỷ baht (tương đương 18,06 tỷ USD) trong 13 năm.
Ngoài ra, ngành còn bị cạnh tranh giá mạnh từ các nước sản xuất khác và tác động ngày càng nghiêm trọng của biến đổi khí hậu. Ông Ekapoj cho biết đợt “Đại hồng thủy” gần đây tại các tỉnh miền Nam như Songkhla và Nakhon Si Thammarat đã gây thiệt hại trên diện rộng, trở thành “chỉ dấu thảm họa môi trường mới” đối với ngành.
Cơ hội năm 2026
Dù tình hình trong nước khó khăn, năm 2026 được xem là “năm phục hồi”, nhờ sự thay đổi lớn từ thị trường quốc tế. Dự báo sản lượng tôm toàn cầu năm 2025 sẽ đạt 5,22 triệu tấn, nhưng điểm mấu chốt nằm ở thị trường Mỹ.
Ấn Độ - một trong các nhà cung cấp lớn nhất - hiện phải chịu thuế nhập khẩu từ Mỹ trên 60%, có thể khiến 300.000 tấn tôm của Ấn Độ bị rút khỏi thị trường này. Trong khi đó, tôm Thái Lan chỉ chịu 19%, tạo ra khoảng cách cạnh tranh cực lớn.
“Đây là cơ hội chưa từng có để tôm Thái chiếm thị phần lớn tại Mỹ,” ông Ekapoj nhấn mạnh.
Bên cạnh đó, tiêu thụ nội địa mạnh - chiếm 15% tổng sản lượng - cùng giá bán tăng 10 - 15% trong nửa đầu năm đang thúc đẩy nông dân gia tăng thả nuôi.
Kế hoạch phục hồi ba trụ cột
Để nắm bắt cơ hội này, Hiệp hội kêu gọi Chính phủ sớm thông qua Chương trình nghị sự quốc gia với mục tiêu đưa sản lượng trở lại 400.000 tấn/năm và khôi phục giá trị xuất khẩu 100 tỷ baht (tương đương 2,78 tỷ USD) như trước đây.
Kế hoạch dựa trên chiến lược “Ba Liên minh” gồm:
(1) Hỗ trợ từ Chính phủ - (2) Quản lý yếu tố đầu vào - (3) Sự tham gia của nông dân
Các đề xuất chính gồm:
1. Nâng tôm thành ngành thuộc “Chương trình nghị sự quốc gia”
Công nhận ngành có khả năng tạo ra hơn 100 tỷ baht, hỗ trợ sinh kế cho 2 triệu người ở 30 tỉnh.
2. Thương mại & Mở rộng thị trường
Thúc đẩy đàm phán FTA với EU, Anh, Hàn Quốc. Riêng EU - nếu khôi phục ưu đãi - có thể giúp lấy lại 60.000 tấn xuất khẩu bị mất do Thái Lan bị rút GSP.
3. Giảm chi phí và hiện đại hóa sản xuất
𑇐 Giảm thuế nhập khẩu nguyện liệu thức ăn như đậu nành.
𑇐 Cung cấp gói vay lãi suất thấp để nông dân thay thế thiết bị cũ hàng thập kỷ bằng động cơ hiện đại, tiết kiệm năng lượng, hướng tới nuôi tôm carbon thấp.
4. Giải quyết dịch bệnh
Tăng ngân sách nghiên cứu cho cơ quan nhà nước và các trường đại học để kiểm soát tận gốc dịch bệnh tôm.
Thiệt hại do lũ và đề xuất quỹ hỗ trợ
Đợt lũ lụt nghiêm trọng vừa qua được ông Ekapoj gọi là “chỉ báo thảm họa mới”, đòi hỏi nông dân phải thay đổi thiết kế và quản lý trang trại.
Ước tính thiệt hại riêng đối với sản lượng tôm khoảng 500 triệu baht (13,89 triệu USD).
Tổng thiệt hại - gồm ao đầm bị phá hủy, thức ăn, giống, thiết bị không thể sử dụng - có thể vượt 1 tỷ baht (27,78 triệu USD).
Hiệp hội chuẩn bị gửi thư lên Thủ tướng đề nghị gói hỗ trợ khẩn cấp 1 tỷ baht để phục hồi sản xuất.
Ông Ekapoj nhấn mạnh khoản hỗ trợ này không phải phát tiền, mà dùng cho:
𑇐 Cung cấp thiết bị cần thiết
𑇐 Cho vay không lãi suất giúp nông dân hiện đại hóa trang trại
“Chúng ta đã mắc kẹt với mức sản lượng 270.000 tấn quá lâu,” ông kết luận.
“Năm 2026 là thời điểm thị trường mở ra. Chúng ta phải sản xuất đủ để nắm lấy cơ hội này.”
NPK/ Vinagri News (Nation Thailand)
No comments:
Post a Comment