VINAGRI News - Giá cà phê tăng cao trong những năm gần đây đã thúc đẩy mạnh mẽ xu hướng mở rộng diện tích và tái canh vườn cà phê tại Brazil. Tuy nhiên, bên cạnh triển vọng tăng sản lượng dài hạn, các chuyên gia cảnh báo người trồng cà phê cần thận trọng với nguy cơ vay nợ kéo dài trong bối cảnh giá cả có thể đảo chiều trong tương lai.
Tóm lược:
> Diện tích và tái canh cà phê tại Brazil đang mở rộng mạnh, được thúc đẩy bởi giá cà phê tăng cao từ năm 2023, dự kiến tác động rõ đến nguồn cung toàn cầu từ niên vụ 2027 - 2028 trở đi.
> Nhiều vùng trọng điểm ưu tiên nâng năng suất thay vì mở rộng diện tích, thông qua thay giống mới và trẻ hóa vườn cây, nhằm kiểm soát chi phí và rủi ro khí hậu.
> Giới chuyên gia nhận định sản lượng cà phê Brazil có thể cần tăng gấp đôi vào năm 2050 để duy trì vị thế cạnh tranh, nhưng điều này đòi hỏi sự cân đối chặt chẽ giữa cung - cầu.
> Xu hướng mở rộng thận trọng hơn ở các vùng chi phí cao, nơi nông dân lo ngại rủi ro tài chính, nguồn nước và biến động giá trong trung - dài hạn.
> Cảnh báo rủi ro nợ vay trong chu kỳ giá cao, khi đầu tư ồ ạt không gắn với quản trị giá bán có thể khiến nông dân đối mặt thua lỗ nếu thị trường đảo chiều.
Trong những năm gần đây, đà tăng mạnh của giá cà phê đã kích thích làn sóng mở rộng diện tích trồng mới và tái canh vườn cà phê trên khắp Brazil.
Năm 2021, một đợt sương giá nghiêm trọng đã ảnh hưởng đến nhiều vùng sản xuất cà phê trọng điểm, khiến không ít nông dân chuyển sang các loại cây trồng khác do lo ngại rủi ro từ biến đổi khí hậu. Tuy nhiên, kể từ năm 2023, khi giá cà phê bắt đầu tăng mạnh trên thị trường, một bộ phận đáng kể các nhà sản xuất đã quay trở lại trồng cà phê.
Mặc dù hiện vẫn chưa thể định lượng đầy đủ tác động của việc mở rộng diện tích cà phê tại Brazil, giới chuyên môn đồng thuận rằng xu hướng này đang diễn ra liên tục và sẽ phản ánh rõ rệt vào nguồn cung toàn cầu trong các niên vụ sắp tới.
“Xu hướng này đang diễn ra và chúng ta sẽ thấy rõ tác động từ vụ 2027 - 2028 trở đi. Đây là thực tế bao phủ toàn bộ khu vực Nam Minas Gerais và nhiều vùng khác. Năm nay, một số khu vực đã ghi nhận mức tăng kỷ lục về diện tích trồng mới và tái canh,” ông Heberson Sastre, Giám đốc bộ phận giao dịch của hợp tác xã Minasul, cho biết.
Theo ông Fernando Barbosa, Chủ tịch Hiệp hội Người trồng Cà phê Tây Nam bang Minas Gerais, giá cà phê cao đang thúc đẩy mở rộng diện tích trồng trên toàn Brazil. Tại các khu vực do hiệp hội theo dõi, nhiều vườn ươm đang gia tăng công suất, trong khi nông dân đẩy mạnh trồng mới.
“Động lực này rất quan trọng vì thúc đẩy quá trình tái canh vườn cây. Quá trình này xuất phát từ nhiều yếu tố, bao gồm thách thức khí hậu và nhu cầu làm mới diện tích sản xuất. Tôi cho rằng đây là xu hướng cực kỳ quan trọng đối với Brazil. Đến năm 2050, chúng ta sẽ cần phải tăng gấp đôi sản lượng. Brazil vẫn giữ vị trí số một về sản xuất cà phê, điều này tạo lợi thế cạnh tranh trên thị trường toàn cầu. Tuy nhiên, cần có sự cân bằng, bởi bài toán cung - cầu và giá hợp lý luôn là thách thức lớn,” ông Barbosa nhấn mạnh.
Tại vùng Cerrado Mineiro, dù nhận thức rõ tính cạnh tranh của ngành, nhiều nông dân vẫn thận trọng với việc mở rộng diện tích, thay vào đó tập trung tái canh bằng các giống mới. Ông Juliano Tarabal, Giám đốc Liên đoàn Người trồng Cà phê Cerrado, cho biết diện tích cà phê tại khu vực này đã mở rộng liên tục từ năm 2010, hiện đạt khoảng 250.000 ha.
“Sau những thiệt hại lớn do sương giá năm 2021, nhiều nông dân đã đa dạng hóa cây trồng. Mặc dù chi phí sản xuất cao hạn chế việc mở rộng diện tích, trọng tâm của người trồng cà phê tại đây là tái canh và đưa các giống mới vào sản xuất. Mục tiêu là tăng năng suất trên mỗi hecta thay vì tăng diện tích,” ông Tarabal giải thích.
Xu hướng tương tự cũng được ghi nhận tại các vùng cà phê của bang Espírito Santo và miền nam bang Bahia. Ông Luiz Carlos Bastianello, Chủ tịch hợp tác xã Coabriel, cho biết phần lớn nguồn vốn đầu tư hiện nay được dành cho tái canh vì chi phí thấp hơn và mang lại hiệu quả nhanh hơn.
“Hiện nay, nông dân vẫn tiếp tục trồng mới, thậm chí mở rộng sang những khu vực trước đây trồng cây khác. Khi tái canh các vườn già cỗi hoặc thay thế bằng các dòng vô tính có năng suất cao hơn, họ có thể cải thiện sản lượng trong thời gian ngắn, đôi khi ngay từ vụ sau. Tuy nhiên, việc mở rộng diện tích cũng gây lo ngại, đặc biệt đối với nông dân nhỏ và vừa, do vấn đề nguồn nước,” ông Bastianello cho biết.
Theo ông Vicente Zotti, nhà phân tích và đối tác điều hành của Pine Agronegócios, việc mở rộng diện tích cho niên vụ 2026 - 2027 sẽ chủ yếu diễn ra ở những nông dân đã có sẵn các cam kết tài chính như thuê đất và mua vật tư đầu vào.
“Những người có kế hoạch chiến lược và hiểu rõ chu kỳ thị trường nhiều khả năng sẽ không mở rộng diện tích trong giai đoạn này, vì họ đã lường trước các tác động tiêu cực có thể phát sinh. Ngược lại, những ai vẫn mở rộng trồng cà phê trong giai đoạn 2026 - 2027 về cơ bản đang mang tính đầu cơ,” ông Zotti nhận định.
Theo ước tính của Pine Agronegócios, diện tích cà phê đang cho thu hoạch vào năm 2027 sẽ tăng 11% so với năm 2025, và đến năm 2028 mức tăng có thể đạt 13%. Dự báo này dựa trên các chuyến khảo sát thực địa tại hầu hết các vùng trồng cà phê arabica chính, cùng với tham vấn khách hàng, nhà phân tích và các tác nhân thị trường.
“Ở các khu vực sản xuất quy mô nhỏ hơn như Acre và Rondônia, mức độ theo dõi thấp hơn so với tổng sản lượng cả nước. Do đó, biến động trong sản xuất arabica có tác động lớn hơn đến thị trường. Tại tất cả các khu vực chúng tôi khảo sát, đều ghi nhận xu hướng tăng diện tích trồng. Việc tái canh được xem là quá trình tự nhiên và tích cực cho giai đoạn 2028 - 2029, khi biên lợi nhuận điều chỉnh và nông dân đã có nguồn vốn để đầu tư lại vườn cây,” ông Zotti cho biết thêm.
Mặc dù triển vọng mở rộng ngành cà phê Brazil trong những năm tới được đánh giá tích cực, các chuyên gia vẫn phát đi cảnh báo thận trọng.
“Cần hết sức lưu ý với các khoản vay dài hạn không gắn với giá cà phê. Khi giá cao, nông dân thường có xu hướng vay nợ nhiều hơn, gia tăng chi phí sinh hoạt và đầu tư mà không tính đến khả năng giá có thể giảm mạnh. Nếu trong tương lai xảy ra tình trạng dư cung, giá cà phê hoàn toàn có thể lao dốc, như đã nhiều lần xảy ra trong quá khứ,” ông Heberson Sastre cảnh báo.
NPK/ Vinagri News (Notícias Agrícolas)
No comments:
Post a Comment