VINAGRI News - Ghana cân nhắc quay lại cơ chế vay hợp vốn ngân hàng để tài trợ cho việc mua bán ca cao, sau khi mô hình mới dựa vào các công ty đa quốc gia gặp khó khăn vì giá ca cao quốc tế giảm. Sự thay đổi này diễn ra trong bối cảnh Cocobod và chính quyền đối mặt áp lực cải cách nhằm nâng thu nhập cho nông dân và tăng hiệu quả xuất khẩu.
Tóm lược:
> Ghana cân nhắc quay lại vay hợp vốn ngân hàng để hỗ trợ ngành ca cao.
> Mô hình mới dựa vào công ty đa quốc gia gặp khó do giá ca cao giảm, gây khan vốn và tồn đọng ca cao.
> Chỉ 20/62 LBC còn hoạt động, 5 công ty nước ngoài chiếm 60% thị phần.
> Sản lượng ca cao 2024 - 2025 đạt 600.000 tấn, xuất khẩu đạt 3,86 tỷ USD.
> Tổng thống Mahama cam kết tái cơ cấu Cocobod và cải thiện thu nhập cho nông dân.
Ghana đang xem xét khả năng tái áp dụng các khoản vay hợp vốn (syndicated loans) để tài trợ cho ngành ca cao, theo Reuters dẫn lời Jerome Kweku Sam, giám đốc truyền thông của Hội đồng Ca cao Ghana (Cocobod).
Trong mùa vụ 2024 - 2025, vào tháng 8/2024, Cocobod thông báo rằng họ sẽ không huy động vốn mua ca cao từ nông dân thông qua một tập đoàn (consortium) các ngân hàng trong nước và quốc tế, nhằm tránh chi phí lãi suất cao, vốn đã lên tới 150 triệu USD trong mùa vụ trước
Thay vì hệ thống áp dụng từ năm 1992, Cocobod đã triển khai một mô hình mới, tăng vai trò của các công ty đa quốc gia. Theo cơ chế này, các nhà mua ca cao phải trả trước 60% giá trị hợp đồng và cấp vốn trước cho các Công ty Mua Ca cao được cấp phép (Licensed Buying Companies - LBCs).
Tuy nhiên, giá ca cao quốc tế giảm mạnh trong năm vừa qua đã làm mô hình này gặp khó khăn. Khi giá ca cao giảm, các nhà thương mại trở nên ngần ngại cấp vốn trước cho mùa vụ 2025 - 2026, dẫn tới tình trạng khó khăn về thanh khoản cho các LBC và làm tồn đọng lượng lớn ca cao chưa bán được tại các vùng sản xuất.
Ông Sam bảo vệ tính hiệu quả của hệ thống trước đây: “Nếu chúng tôi có tiền từ khoản vay hợp vốn, chúng tôi đã có vốn ban đầu để triển khai mua ca cao,” đồng thời cho biết Cocobod đang thương thảo với Bộ Tài chính để giải quyết các khoản thanh toán bị chậm cho nông dân.
Thách thức thêm cho Chính phủ
Hiện Cocobod và các nguồn tin chính phủ chưa chính thức ủng hộ nhận định của ông Sam. Tuy nhiên, phát biểu của ông phản ánh những thách thức ngày càng tăng liên quan tới việc Ghana chuyển sang cơ chế tài trợ ca cao mới.
Bloomberg từng đưa tin vào tháng 12/2024, chỉ vài tháng sau khi kết thúc các khoản vay hợp vốn, rằng các công ty như Cargill, Olam và Barry Callebaut chỉ cấp vốn cho một số ít LBC mà họ quen biết hoặc kiểm soát, loại trừ phần lớn các nhà mua nội địa.
Victus Dzah, thư ký điều hành Hiệp hội LBC Ghana, cho biết: “Trong số 62 LBC đăng ký, chỉ 20 công ty hiện còn hoạt động trên thị trường. Trong nhóm này, 5 công ty nước ngoài kiểm soát 60% hoạt động.”
Ngành ca cao Ghana ghi nhận mùa vụ 2024 - 2025 mạnh mẽ. Theo dữ liệu mới nhất từ Bộ Nông nghiệp Mỹ (USDA), Ghana sản xuất 600.000 tấn hạt ca cao, tăng từ 531.000 tấn cùng kỳ năm trước.
Trên mặt thương mại, doanh thu xuất khẩu ca cao cũng tăng mạnh nhờ khối lượng xuất khẩu cao hơn. Từ tháng 1 đến tháng 12/2025, doanh thu xuất khẩu ca cao đạt 3,86 tỷ USD, gần gấp đôi mức 1,938 tỷ USD năm 2024, theo báo cáo của Ngân hàng Ghana công bố ngày 27/1/2026.
Trong khi các nhà hoạch định chính sách chờ đợi hướng dẫn rõ ràng trong vài tuần tới, thách thức về tài chính này cộng thêm với các cải cách lớn mà Tổng thống John Dramani Mahama công bố. Tổng thống mới nhậm chức Mahama đã chỉ trích Cocobod vì không nâng thu nhập nông dân và cam kết tái cơ cấu cơ quan này bằng cách cắt giảm chi phí hành chính.
NPK/ Vinagri News (Ecofin Agency)
No comments:
Post a Comment