VINAGRI News - Ngành ca cao Bờ Biển Ngà đang rơi vào giai đoạn bất ổn nghiêm trọng nhất trong 10 năm qua, khi giá ca cao lao dốc khiến hoạt động xuất khẩu đình trệ. Chính phủ buộc phải can thiệp bằng kế hoạch mua lại 123.000 tấn ca cao tồn đọng nhằm trấn an nông dân, song nhiều câu hỏi về nguồn tài chính và cơ chế thực hiện vẫn chưa có lời giải.
Tóm lược:
> Ngành ca cao Bờ Biển Ngà đang trải qua cuộc khủng hoảng nghiêm trọng nhất trong 10 năm do giá ca cao giảm sâu.
> Chính phủ quyết định mua vào 123.000 tấn ca cao tồn kho để trấn an nông dân và ổn định thị trường.
> Hàng loạt xe tải chở ca cao bị ách tắc tại các cảng San Pedro và Abidjan do nhà xuất khẩu gặp khó khăn.
> Kế hoạch mua vào có thể tiêu tốn tới 344,4 tỷ franc CFA, song nguồn tài chính vẫn chưa được công bố rõ ràng.
> Nguy cơ lặp lại thiệt hại lớn như cuộc khủng hoảng 2016 - 2017 đang khiến thị trường hết sức lo ngại.
Chính phủ Bờ Biển Ngà đang nỗ lực xoa dịu căng thẳng trong ngành ca cao sau khi quyết định mua vào 123.000 tấn hạt ca cao chưa tiêu thụ tại các vùng sản xuất. Động thái này được công bố vào thứ Ba, ngày 20/1, với mục tiêu trấn an nông dân, song bầu không khí bất định vẫn đang bao trùm toàn ngành.
Sự sụt giảm mạnh của giá ca cao đã khiến nhiều nhà xuất khẩu - những đơn vị trước đó ký hợp đồng với Hội đồng Cà phê và Ca cao (Coffee and Cocoa Council - CCC) ở mức giá cao hơn - rơi vào tình trạng khó thực hiện nghĩa vụ giao hàng. Hệ quả là trong nhiều tuần qua, hàng loạt xe tải chở ca cao bị ách tắc tại các cảng xuất khẩu San Pedro và Abidjan.
Liên minh Nông nghiệp Quốc gia vì Tiến bộ Bờ Biển Ngà (Synapci) cho biết hoạt động lưu thông ca cao trong nước đang bị đình trệ. Tuy nhiên, vào ngày 14/1, Tổng giám đốc CCC Yves Brahima Koné đã bác bỏ nhận định này, cho rằng một số xe tải đỗ gần cảng không có vận đơn hợp lệ.
“Theo tôi, tình hình hiện nay của ngành ca cao là chưa từng có trong vòng 10 năm trở lại đây,” ông Ousmane Attai Ouédraogo, một chuyên gia tư vấn ca cao độc lập, nhận định.
Ông cũng nhắc lại cuộc khủng hoảng trong niên vụ 2016 - 2017, vốn đã dẫn đến việc bà Massandje Touré-Litsé bị cách chức Tổng giám đốc CCC. “Với cuộc khủng hoảng mới này, các nghiệp đoàn đang kêu gọi ông Yves Brahima Koné từ chức hoặc yêu cầu chính phủ miễn nhiệm ông. Tuy nhiên, điều quan trọng nhất là những giải pháp ban đầu hiện đã bắt đầu hình thành,” ông nói thêm.
Kế hoạch ‘giải cứu’ còn nhiều dấu hỏi
Dù quyết định can thiệp của chính phủ được đa số các bên liên quan hoan nghênh, nhiều vấn đề then chốt vẫn chưa được làm rõ.
Theo ước tính ban đầu, khoảng 280 tỷ franc CFA (tương đương gần 500 triệu USD) sẽ được huy động để mua lại 123.000 tấn ca cao tồn kho. Tuy nhiên, căn cứ theo mức giá sàn tối thiểu được đảm bảo là 2.800 franc CFA/kg cho niên vụ 2025 - 2026, một số nhà quan sát cho rằng tổng chi phí thực tế có thể lên tới khoảng 344,4 tỷ franc CFA (khoảng 615 triệu USD).
Không chỉ dừng ở con số tài chính, câu hỏi lớn nhất hiện nay là nguồn tiền sẽ đến từ đâu. Cho đến thời điểm này, chính phủ vẫn chưa công bố chi tiết về cơ chế tài trợ cho kế hoạch mua vào quy mô lớn nói trên.
“Trong những năm trước, Hội đồng Cà phê và Ca cao đã bán ca cao rất hiệu quả khi giá tăng. Cơ quan này có cơ chế bù đắp nhằm san sẻ chênh lệch giữa mức giá các nhà xuất khẩu đã ký hợp đồng và giá thị trường khi giá giảm. Tuy nhiên, trong vài năm gần đây, CCC không thực hiện các khoản chi trả bù đắp, điều này cho thấy họ có thể vẫn còn nguồn dự trữ tài chính. Vấn đề đặt ra là vì sao CCC không áp dụng trực tiếp các quy định của chính mình, mà chính phủ lại phải đứng ra can thiệp như một biện pháp cuối cùng,” ông Attai phân tích.
Giới quan sát hiện đang dõi theo sát sao những diễn biến trong các tuần tới. Một thập kỷ trước, CCC từng buộc phải bán lại các hợp đồng bị vỡ trên thị trường quốc tế với mức giá thấp hơn nhiều, gây ra khoản thua lỗ chưa từng có, vượt 200 tỷ franc CFA (khoảng 357 triệu USD).
NPK/ Vinargi News (Ecofin Agency)
No comments:
Post a Comment