VINAGRI News - Giá gạo tại Indonesia tiếp tục tăng mặc dù chính phủ tuyên bố đã đạt tự chủ mặt hàng này vào cuối năm 2025. Nguyên nhân chính đến từ giá lúa tăng mạnh, kéo theo giá tại các nhà máy xay xát và giá bán lẻ, trong bối cảnh thu nhập của nhóm thu nhập thấp không theo kịp lạm phát.
Tóm lược:
> Giá lúa khô (GKP) tăng lên 6.500 rupiah/kg là nguyên nhân chính đẩy giá gạo Indonesia tăng.
> Giá lúa tăng giúp cải thiện thu nhập nông dân nhưng gây áp lực lên người tiêu dùng, nhất là nhóm thu nhập thấp.
> Người thu nhập thấp chi gần 60% thu nhập cho thực phẩm nên rất nhạy cảm với biến động giá gạo.
> Bulog được khuyến nghị đẩy mạnh bán gạo dự trữ, mở rộng bình ổn thị trường và phân phối gạo đóng gói nhỏ 1 - 2 kg.
> Dù tuyên bố tự chủ gạo cuối năm 2025, giá gạo Indonesia vẫn tăng ở cả bán lẻ, bán buôn và xay xát.
Theo bà Eliza Mardian, nhà nghiên cứu thuộc Trung tâm Cải cách Kinh tế Indonesia (CORE Indonesia), việc giá lúa đã thu hoạch và làm khô (GKP) tăng lên mức 6.500 rupiah/kg là yếu tố trực tiếp đẩy giá gạo tăng, dù Indonesia đã đạt tự chủ gạo vào cuối tháng 12/2025. Trước đó, giá GKP chỉ quanh mức 5.000 rupiah/kg. Bà cho biết, khi giá lúa tăng, chi phí đầu vào cho các nhà máy xay xát cũng tăng theo, từ đó tác động lên giá gạo bán ra.
Theo bà Eliza, giá tiêu dùng sẽ phải điều chỉnh tăng để đảm bảo biên lợi nhuận cho các khâu trung gian. Diễn biến này có cả mặt tích cực lẫn tiêu cực. Ở chiều tích cực, thu nhập và phúc lợi của nông dân được cải thiện, nhất là trong bối cảnh trước đây tỷ giá trao đổi của nông dân ở mức thấp. Tuy nhiên, hệ quả là giá gạo đối với người tiêu dùng tăng lên.
Bà nhận định nhóm người tiêu dùng trung lưu và thượng lưu hầu như không gặp khó khăn khi giá gạo tăng, bởi giá lúa tăng đồng thời giúp cải thiện thu nhập khu vực nông thôn. Vấn đề lớn nhất nằm ở nhóm thu nhập thấp và cận trung lưu, do thu nhập của họ không điều chỉnh kịp với lạm phát, khiến sức mua suy giảm. Đặc biệt, nhóm này dành gần 60% thu nhập cho chi tiêu thực phẩm, nên chỉ cần giá gạo tăng nhẹ cũng tạo áp lực lớn lên đời sống.
Theo bà Eliza, trách nhiệm của Chính phủ là phải đồng thời đảm bảo phúc lợi cho nông dân và duy trì sức mua của người tiêu dùng thu nhập thấp. Vì vậy, Cơ quan Hậu cần Quốc gia (Bulog) cần phân phối gạo dự trữ của Chính phủ một cách tối ưu thông qua các chương trình bình ổn thị trường trên diện rộng. Hoạt động này không nên chỉ tập trung vào những khu vực có sức mua cao, mà cần được triển khai đồng đều tại nhiều địa điểm.
Bên cạnh đó, Chính phủ được khuyến nghị chuyển sang phân phối gạo với quy cách đóng gói nhỏ hơn, từ 1 - 2 kg, thay cho bao 5 kg trong khuôn khổ chương trình Ổn định Nguồn cung và Giá lương thực (SPHP), nhằm giúp người thu nhập thấp dễ tiếp cận hơn.
Một vấn đề khác được bà Eliza nhấn mạnh là Bulog cần sớm đưa lượng gạo dự trữ hiện có ra thị trường, tránh tình trạng tồn kho kéo dài. Điều này nhằm đảm bảo người dân thu nhập thấp không cảm thấy bị thiệt thòi và vẫn có quyền tiếp cận gạo chất lượng tốt cho tiêu dùng.
Trước đó, Tổng thống Prabowo Subianto tuyên bố Indonesia đã đạt tự chủ gạo vào cuối năm 2025, sớm hơn nhiều so với kế hoạch ban đầu kéo dài tối đa bốn năm. Ông cho biết mục tiêu bốn năm đã được hoàn thành chỉ trong một năm, trong phát biểu ngày 5/1/2026.
Tuy nhiên, bất chấp tuyên bố tự chủ, Cơ quan Thống kê Indonesia (BPS) ghi nhận giá gạo tăng trên cả ba cấp độ: bán lẻ, bán buôn và xay xát. Theo bà Pudji Ismartini, Phó Cục trưởng phụ trách Thống kê Phân phối và Dịch vụ của BPS, giá gạo bình quân tháng 12/2025 tăng so với cùng kỳ năm trước trên phạm vi toàn quốc, phản ánh mức giá trung bình của nhiều chủng loại và khu vực khác nhau.
Cụ thể, BPS ghi nhận giá gạo bán lẻ bình quân trong tháng 12/2025 đạt 15.061 rupiah/kg, tăng 3,68% so với tháng 12/2024. Ở cấp bán buôn, giá gạo bình quân đạt 14.162 rupiah/kg, tăng 5%. Trong khi đó, tại cấp xay xát, giá gạo bình quân đạt 13.488 rupiah/kg, tăng 6,38% so với cùng kỳ năm trước.
NPK/ Vinagri News (Tempo)
No comments:
Post a Comment