VINAGRI News - Ngành ca cao Ghana đang chịu áp lực lớn khi giá thu mua trong nước cao, các hợp đồng bán kỳ hạn ký ở mức giá thấp trước đây và việc người mua quốc tế rút lui khiến ca cao tồn kho, một bộ phận nông dân chưa được thanh toán. COCOBOD khẳng định tình trạng này bắt nguồn từ yếu tố thị trường và cấu trúc tài chính cũ, không phải do thất thoát quỹ.
Tóm lược:
> COCOBOD cho rằng nợ đọng tiền mua ca cao do hợp đồng kỳ hạn giá thấp và người mua quốc tế rút lui.
> Vụ 2024 - 2025 được tài trợ trực tiếp bởi người mua, không theo mô hình vay hợp vốn truyền thống.
> Giá thu mua trong nước cao hơn nhiều so với giá ca cao quốc tế hiện tại.
> COCOBOD bác bỏ cáo buộc sử dụng sai tiền của nông dân.
> Ghana đang xây dựng mô hình tài trợ mới, dự kiến áp dụng từ niên vụ 2026 - 2027.
Người đứng đầu Hội đồng Ca cao Ghana (COCOBOD), ông Ransford Anertey Abbey, cho biết tại buổi họp báo rằng ngành ca cao đang đối mặt với áp lực ngày càng lớn khi giá thu mua cho nông dân ở mức cao, các hợp đồng bán kỳ hạn “di sản” được ký trong giai đoạn giá thấp và việc người mua quốc tế rút lui đã khiến một lượng hạt ca cao không tiêu thụ được, đồng thời phát sinh tình trạng chậm thanh toán cho một số nông dân.
Ông Abbey nhấn mạnh, vụ ca cao niên vụ 2024 - 2025 không được tài trợ theo cơ chế vay hợp vốn (syndicated loan) truyền thống, mà được tài trợ trực tiếp bởi người mua, bác bỏ các cáo buộc cho rằng tình trạng thiếu vốn xuất phát từ việc sử dụng sai mục đích nguồn tiền. Sự thay đổi này diễn ra sau khi COCOBOD không thể thanh toán đầy đủ lãi và gốc cho các trái phiếu ca cao vào năm 2022, làm suy giảm niềm tin của các tổ chức cho vay và hạn chế khả năng tài trợ cho các vụ mùa tiếp theo.
Áp lực hiện tại còn trầm trọng hơn do các hợp đồng bán kỳ hạn được ký ở mức giá thấp trong lịch sử. COCOBOD đã cam kết cung cấp khoảng 333.767 tấn ca cao với giá khoảng 41.600 cedi Ghana (GH¢) mỗi tấn, phản ánh điều kiện thị trường tại thời điểm ký kết. Khi giá ca cao toàn cầu tăng vọt sau đó, các bên mua nắm giữ hợp đồng đã lựa chọn tài trợ cho vụ mùa để bảo vệ vị thế của mình. Theo ông Abbey, đây là giải pháp mang tính bắt buộc, không phải chiến lược dài hạn.
Tuy nhiên, điều kiện thị trường đã đảo chiều nhanh chóng. Giá ca cao thế giới giảm, trong khi giá thu mua tại Ghana vẫn duy trì ở mức cao. COCOBOD đã trả cho nông dân khoảng 80.640 GH¢/tấn, dựa trên các quyết định giá được đưa ra khi tỷ giá và giá thế giới ở mức cao hơn đáng kể. Hiện nay, ca cao đang giao dịch trên thị trường quốc tế ở khoảng 64.000 GH¢/tấn hoặc thấp hơn.
“Làm sao có thể kỳ vọng người mua chấp nhận mua ca cao với giá 96.000 GH¢/tấn khi cùng loại ca cao đó chỉ giao dịch ở 64.000 GH¢/tấn hoặc thấp hơn trên thị trường?” ông Abbey đặt vấn đề. “Đây là quyết định kinh doanh. Người mua sẽ chuyển sang những thị trường có giá cạnh tranh hơn.”
Sự chênh lệch này khiến một số công ty thu mua được cấp phép đang nắm giữ ca cao nhưng không tìm được người mua, trong khi một số khác đã giao hàng nhưng chưa được thanh toán. COCOBOD cho biết đã bán lượng ca cao trị giá hơn 8,5 tỷ GH¢, song vẫn còn một phần đang tìm đầu ra do một số nhà giao dịch chuyển sang mua từ các nguồn có giá rẻ hơn.
Trong những ngày gần đây, COCOBOD chịu sức ép gia tăng từ các nhóm nông dân về tình trạng chậm thanh toán và ca cao không được thu mua. Ông Abbey khẳng định cơ quan quản lý nhận thức rõ thách thức và đang phối hợp với chính phủ cùng các bên liên quan trong ngành để ổn định tình hình.
Ông cũng bác bỏ các thông tin lan truyền trên mạng xã hội cho rằng tiền dành cho nông dân bị chuyển sang mua xe. Dù thừa nhận có đặt mua xe bán tải và một số phương tiện khác, ông Abbey cho biết các khoản này được chi trả từ nguồn thu nội bộ, nhằm khắc phục thiếu hụt nghiêm trọng về vận hành tại các vùng trồng ca cao, không sử dụng tiền từ doanh thu vụ mùa.
Về dài hạn, ông Abbey cho rằng những khó khăn hiện nay phơi bày những điểm yếu mang tính cấu trúc. Trong hơn ba thập kỷ, các khoản vay hợp vốn buộc COCOBOD phải thế chấp khối lượng lớn ca cao thô, hạn chế khả năng mở rộng chế biến trong nước và gia tăng giá trị. Chính phủ và Bộ Tài chính Ghana hiện đang xây dựng mô hình tài trợ mới, nhằm giảm phụ thuộc vào xuất khẩu hạt ca cao thô, dự kiến áp dụng từ niên vụ 2026 - 2027.
Trong thời gian chờ đợi, ông Abbey kêu gọi nông dân kiên nhẫn, khẳng định COCOBOD cam kết thanh toán đầy đủ mọi khoản còn tồn đọng. “Đó là mồ hôi công sức của họ. Họ xứng đáng được trả công,” ông nói. “Chúng tôi hiểu rõ tình hình và đang nỗ lực tìm giải pháp nhanh nhất.”
Ở diễn biến thị trường, giá ca cao tăng mạnh trong phiên thứ Năm, sau khi hãng sản xuất sôcôla Hershey đưa ra triển vọng tích cực hơn dự kiến cho năm 2026, giúp xoa dịu lo ngại về nhu cầu và kích hoạt hoạt động mua bù bán khống trên thị trường kỳ hạn.
NPK/ Vinargi News (Ghana Web)
No comments:
Post a Comment