VINAGRI News - Xung đột Mỹ - Iran đã làm gián đoạn hoạt động vận chuyển gạo Basmati của Ấn Độ sang khu vực Vùng Vịnh, với khoảng 60.000 - 70.000 tấn đang mắc kẹt trên biển, một phần gần cảng Bandar Abbas. Dù Ấn Độ đang hướng tới mức xuất khẩu kỷ lục trong niên độ tài chính hiện tại, mục tiêu này có thể bị đe dọa nếu chiến sự kéo dài.
Tóm lược:
> Khoảng 60.000 - 70.000 tấn gạo Basmati đang mắc kẹt trên biển do chiến sự.
> Xuất khẩu Basmati giai đoạn tháng 4 - 1 của niên vụ 2025 - 2026 đạt 5,38 triệu tấn, tăng 11% so với cùng kỳ.
> Mục tiêu xuất khẩu 6,5 triệu tấn năm nay có thể đạt nếu chiến sự sớm kết thúc.
> Xuất khẩu từ Tarn Taran (Punjab) bị đình trệ hoàn toàn.
> Lo ngại chậm thanh toán và lỡ đơn hàng dịp Ramadan.
> Chính phủ được đề nghị hỗ trợ, tránh phạt chậm giao container.
70.000 tấn gạo Basmati mắc kẹt trên biển
Các nhà xuất khẩu gạo Basmati Ấn Độ, vốn đặt kỳ vọng đạt mức xuất khẩu kỷ lục trong năm tài chính này, hiện đang cầu mong chiến sự sớm chấm dứt. Theo các quan chức ngành hàng, xung đột đã làm gián đoạn hoạt động vận chuyển sang Tây Á - thị trường chủ lực của gạo thơm - với ước tính khoảng 60.000 - 70.000 tấn hiện đang lênh đênh trên biển, một phần trong số đó gần cảng Bandar Abbas của Iran.
Trong giai đoạn tháng 4 đến tháng 1 niên vụ 2025 - 2026, xuất khẩu gạo Basmati đạt 5,38 triệu tấn, tăng 11% so với mức 4,84 triệu tấn cùng kỳ niên vụ trước, theo ông Satish Goel, Chủ tịch Hiệp hội Các nhà xuất khẩu gạo toàn Ấn Độ (AIREA).
“Chúng tôi đang trên đà đạt kỷ lục 6,5 triệu tấn xuất khẩu Basmati trong năm nay, nếu không có chiến tranh. Nếu xung đột kết thúc trong vòng một tuần, mục tiêu này vẫn khả thi; nếu không, sẽ rất khó đạt được,” ông Goel cho biết, đồng thời nói thêm rằng các nhà xuất khẩu sẽ gặp Chủ tịch APEDA và các quan chức khác vào thứ Ba để thảo luận các kịch bản và đề xuất hỗ trợ từ Chính phủ.
Về lượng hàng mắc kẹt trên biển, ông Goel cho biết hiệp hội vẫn đang phối hợp với Chính phủ để đánh giá chính xác, song ước tính có thể nằm trong khoảng 60.000 - 70.000 tấn. Ông cũng lưu ý rằng hiện chưa ghi nhận mức tăng cước vận tải, nhưng tình hình biến động nhanh khiến khó dự đoán diễn biến tiếp theo.
APEDA hỗ trợ doanh nghiệp, lo ngại ảnh hưởng hàng dễ hỏng
Nguồn tin từ APEDA cho biết cơ quan này đang hỗ trợ các nhà xuất khẩu bị ảnh hưởng, do khủng hoảng tác động đến mọi mặt hàng, bao gồm cả nông sản. Đặc biệt, việc đóng cửa không phận khiến APEDA lo ngại tác động lớn tới xuất khẩu các mặt hàng dễ hỏng vốn phụ thuộc vào vận tải hàng không.
Trong niên vụ 2024 - 2025, Ấn Độ đã xuất khẩu kỷ lục 6,07 triệu tấn gạo Basmati, trị giá 5,94 tỷ USD. Trong đó, riêng Saudi Arabia nhập khẩu 1,17 triệu tấn và Iran 0,86 triệu tấn.
Tarn Taran bị ảnh hưởng nặng nề
Ông Ashok Sethi, Giám đốc Hiệp hội các nhà xay xát và xuất khẩu gạo Punjab, cho biết xuất khẩu Basmati từ Tarn Taran và các khu vực lân cận đã bị đình trệ hoàn toàn do chiến sự bùng phát trong tháng Ramadan. Khu vực này vốn chiếm ưu thế nhờ chất lượng gạo cao, với khoảng 70% sản lượng Basmati được xuất sang các nước Tây Á.
Các nhà xuất khẩu tại Punjab lo ngại nguy cơ chậm thanh toán khi nhiều lô hàng bị giữ lại tại cảng Ấn Độ hoặc mắc kẹt trên đường vận chuyển, có thể không kịp giao trong mùa Ramadan. Hiệp hội đã đề nghị Chính phủ Trung ương hỗ trợ ngành gạo Basmati vượt qua khó khăn.
Iran mua mạnh trước xung đột
Ông Vijay Setia, cựu Chủ tịch AIREA, cho biết Iran đã tăng cường mua gạo trong hai tháng qua, có thể nhằm dự phòng trước nguy cơ xung đột. Nhờ đó, giá Basmati đã tăng thêm 10 - 15 rupee/kg do nhu cầu từ Iran.
Ông Setia cho biết các hãng tàu đã tuyên bố “force majeure” (bất khả kháng). Ông đề nghị Chính phủ ban hành chỉ thị yêu cầu các công ty container không áp dụng phạt hoặc thu phí chậm đối với các nhà xuất khẩu do chậm trả container rỗng. Một số tàu thậm chí phải quay đầu hoặc đổi hướng, gây chậm trễ giao hàng.
Ông BV Krishna Rao, Chủ tịch Hiệp hội các nhà xuất khẩu gạo (chủ yếu xuất khẩu gạo non-Basmati), xác nhận rằng xuất khẩu gạo sang khu vực Vùng Vịnh sẽ bị ảnh hưởng do căng thẳng với Iran.
Nhìn chung, dù Ấn Độ đang tiến gần tới mục tiêu xuất khẩu kỷ lục gạo Basmati trong năm tài chính 2025 - 26, diễn biến chiến sự Mỹ - Iran đang đặt ra rủi ro lớn cho hoạt động vận tải và thanh toán, đặc biệt tại các thị trường chủ lực Tây Á.
NPK/ Vinagri News (The Hindu Businessline)
No comments:
Post a Comment