Thiếu nhiên liệu do chiến sự Trung Đông bắt đầu đe dọa nguồn cung lương thực toàn cầu - VINAGRI News

Breaking

Home Top Ad

Exclusively Agriculture News

Saturday, March 14, 2026

Thiếu nhiên liệu do chiến sự Trung Đông bắt đầu đe dọa nguồn cung lương thực toàn cầu

VINAGRI News - Tình trạng thiếu nhiên liệu do xung đột tại Trung Đông đang bắt đầu ảnh hưởng đến hoạt động nông nghiệp tại nhiều khu vực trên thế giới. Nông dân ở châu Á, châu Âuchâu Đại Dương đối mặt với nguy cơ thiếu dầu diesel cho máy móc, có thể làm gián đoạn mùa vụ và đẩy chi phí lương thực toàn cầu tăng cao.


Nông dân thu hoạch lúa tại Aneuk Galong, Indonesia, ngày 11/3. Ảnh: Chaideer Mahyuddin/AFP/Getty Images.

Tóm lược:

> Thiếu nhiên liệu do chiến sự Trung Đông đang bắt đầu đe dọa sản xuất nông nghiệp toàn cầu.

Nông dân tại Australia, Bangladesh, Philippines và châu Âu gặp khó khăn trong việc mua dầu diesel.

Nhiên liệu là yếu tố thiết yếu để vận hành máy móc gieo trồng, thu hoạch và chăn nuôi.

Thiếu diesel có thể khiến việc gieo trồng bị trì hoãn, giảm diện tích hoặc làm tăng chi phí sản xuất.

Giá nhiên liệu nông nghiệp tăng mạnh tại nhiều quốc gia như Đức và Romania.

Nếu tình trạng thiếu hụt kéo dài, giá lương thực toàn cầu có thể tăng và gây thêm áp lực lạm phát.


Nguồn cung lương thực toàn cầu đang đứng trước nguy cơ bị ảnh hưởng khi tình trạng thiếu nhiên liệu do chiến sự tại Trung Đông ngày càng gây sức ép lên ngành nông nghiệp. Nông dân tại nhiều quốc gia ở châu Áchâu Âu đang đối mặt với tình trạng khan hiếm nhiên liệu cần thiết để vận hành các loại máy móc nông nghiệp quan trọng.


Tại Australia, các nông hộ trồng ngũ cốc đang phải đối mặt với việc cắt giảm lượng nhiên liệu được giao trước thềm mùa gieo trồng. Ở Bangladesh, một số nông dân trồng lúa không thể mua đủ dầu diesel để vận hành máy bơm tưới tiêu, trong khi ngư dân tại Philippines có thể sớm buộc phải neo thuyền do chi phí nhiên liệu tăng cao. Nếu tình trạng thiếu hụt kéo dài, giá lương thực có thể tăng mạnh và làm gia tăng lo ngại về lạm phát toàn cầu trong bối cảnh chiến sự leo thang.


Ông Richard Heady, một nông dân tại Buckinghamshire (Vương quốc Anh), cho biết khi mùa vụ bắt đầu, toàn bộ máy kéo và thiết bị nông nghiệp sẽ hoạt động liên tục và tiêu thụ lượng lớn dầu diesel. Ông cho biết đến giữa mùa xuân, lượng nhiên liệu dự trữ có thể cạn kiệt và khi đó nông dân sẽ buộc phải chấp nhận trả bất kỳ mức giá nào trên thị trường, nếu vẫn có thể mua được nhiên liệu.


Sau hai tuần kể từ khi cuộc chiến giữa MỹIsrael với Iran bùng phát, nguồn cung dầu thô, khí tự nhiên hóa lỏng và phân bón đã bị gián đoạn do các cuộc tấn công vào cơ sở hạ tầng năng lượng tại Trung Đông cũng như việc eo biển Hormuz gần như bị phong tỏa. Điều này khiến nông dân phải trả chi phí cao hơn cho các loại dinh dưỡng cây trồng, đồng thời một số thị trường xuất khẩu quan trọng cũng bị gián đoạn.


Hiện nay, tình trạng thiếu nhiên liệu đang trở thành trở ngại lớn tiếp theo đối với nông nghiệp toàn cầu. Nền nông nghiệp hiện đại phụ thuộc rất lớn vào năng lượng, cần lượng nhiên liệu đáng kể để vận hành máy móc phục vụ các hoạt động gieo trồng, thu hoạch và chăm sóc gia súc trên các trang trại quy mô lớn. Nếu nguồn cung nhiên liệu bị gián đoạn, lịch thời vụ được hình thành qua nhiều thế hệ có thể bị xáo trộn.


Nếu nông dân không có đủ dầu diesel, việc gieo trồng có thể bị trì hoãn hoặc phải giảm diện tích. Các cây trồng đã trưởng thành nhưng chưa thu hoạch có thể bị suy giảm chất lượng, trong khi chi phí chế biến và vận chuyển nông sản sau thu hoạch cũng sẽ tăng lên.


Ông Paul Joules, chuyên gia phân tích đầu vào nông nghiệp tại ngân hàng RabobankSydney, cho rằng tình trạng này không chỉ là vấn đề tạm thời. Ông cảnh báo rằng chi phí đầu vào nông nghiệp có thể tiếp tục tăng trong dài hạn và cuối cùng sẽ được chuyển sang người tiêu dùng thông qua giá lương thực cao hơn.


Khu vực châu Á - Thái Bình Dương đặc biệt phụ thuộc vào các nguồn hàng hóa vận chuyển từ Trung Đông. Ngay cả khi chính phủ các nước cố gắng kiểm soát giá hoặc hạn chế tiêu thụ nhiên liệu, người dân vẫn đổ xô đi mua tích trữ, khiến các ngành sản xuất như nông nghiệp càng dễ bị thiếu hụt nguồn cung.


Tại Bangladesh, phần lớn hệ thống tưới tiêu - yếu tố quan trọng đối với sản xuất lúa - vận hành bằng động cơ diesel bơm nước ngầm. Chính phủ nước này đã bắt đầu hạn chế nguồn cung nhiên liệu ở mức 2 lít mỗi người mỗi ngày. Ông Harprosad Roy, một nông dân tại vùng Rangpur phía bắc, cho biết mảnh ruộng rộng hai mẫu của ông cần ít nhất 3 lít diesel mỗi ngày nhưng nhiều khi ông chỉ mua được khoảng 1 lít.


Khoảng 40% diện tích đất canh tác trong khu vực phụ thuộc vào các loại máy bơm này. Trong khi mùa thu hoạch sắp bắt đầu vào tháng tới, việc chuyển sang động cơ điện lại đòi hỏi thủ tục xin giấy phép từ chính phủ kéo dài. Theo ông Roy, tình trạng này có thể khiến vụ lúa Boro - vụ lúa lớn nhất của Bangladesh - đối mặt với nhiều rủi ro.


Tại Philippines, nông dân trồng lúa Jespher Villegas thường thuê máy gặt trong mùa thu hoạch bắt đầu từ tháng này và trả chi phí bằng khoảng một phần mười sản lượng thu hoạch. Tuy nhiên, ông cho biết chủ máy chắc chắn sẽ yêu cầu mức phí cao hơn do giá dầu diesel tăng mạnh, điều này khiến thu nhập từ vụ mùa của ông giảm trong khi vẫn phải trang trải học phí cho ba người con.


Gạo là lương thực thiết yếu tại Philippines, quốc gia dù có hai vụ thu hoạch mỗi năm nhưng vẫn là nước nhập khẩu gạo lớn nhất thế giới. Trong khi đó tại Thái Lan, một số nông dân lo ngại chi phí nhiên liệu tăng cao có thể khiến việc thu hoạch trở nên không còn hiệu quả về kinh tế, theo ông Abhi Agarwal - đồng sáng lập công ty nông nghiệp Living Roots tại Chiang Mai.


Ngư dân cũng đang chịu ảnh hưởng nặng nề. Theo ông Jayson Cainglet, Giám đốc điều hành nhóm nông dân SINAG, ngư dân tại Philippines đang mất khoảng 500 peso mỗi ngày do chi phí diesel tăng. Ông cho biết chính phủ đang xem xét trợ cấp nhiên liệu trong khoảng hai tuần tới, nhưng đến thời điểm đó nhiều tàu cá có thể đã phải ngừng hoạt động.


Ở các khu vực khác, tình trạng thiếu nhiên liệu cũng có thể làm giảm diện tích gieo trồng. Nông dân tại Australia đang chuẩn bị cho vụ trồng ngũ cốc mùa đông, trong khi nhiều nông dân châu Âu đang chuẩn bị gieo các cây trồng vụ xuân như lúa mạch và ngô.


Liên đoàn Nông dân Quốc gia Australia cho biết nông dân trong nước đang ngày càng khó khăn trong việc đảm bảo nguồn cung nhiên liệu. Giá nhiên liệu tiếp tục tăng khiến một số diện tích đất có thể phải bỏ trống. Các trang trại chăn nuôi cũng chịu rủi ro tương tự khi cần nhiên liệu để vận chuyển thức ăn cho gia súc hoặc đưa sữa ra thị trường.


Giá dầu diesel tại Australia tăng vọt

Giá bán buôn tại cổng kho tăng mạnh sau khi chiến sự Iran bùng phát


Tại bang Tây Australia - khu vực sản xuất và xuất khẩu ngũ cốc lớn nhất của nước này - một số nhà cung cấp nhiên liệu đang giao ít hơn so với lượng nông dân đặt mua trước mùa gieo trồng lúa mì và lúa mạch dự kiến bắt đầu trong khoảng một tháng tới. Ông Rhys Turton, nông dân và Chủ tịch tổ chức ngành ngũ cốc Grain Growers Ltd, cho biết nhiều nhà cung cấp đang phải phân bổ nhiên liệu theo hạn mức để chia sẻ cho toàn bộ cộng đồng nông nghiệp. Ông hy vọng chuỗi cung ứng có thể trở lại bình thường trong vòng hai đến bốn tuần, nếu không mùa gieo trồng có thể đối mặt với những vấn đề nghiêm trọng.


Tại Đức, nông dân phải trả thêm khoảng 30 euro cho mỗi 100 lít nhiên liệu. Trong những ngày cao điểm mùa xuân, một máy kéo cỡ lớn có thể tiêu thụ khoảng 250 lít nhiên liệu mỗi ngày, theo ông Henrik Wendorff - Chủ tịch Hiệp hội Nông dân bang Brandenburg. Tại Romania, giá dầu diesel dùng trong nông nghiệp cũng đã tăng khoảng 25% kể từ khi chiến sự bắt đầu, theo ông Gabriel Razi, chuyên gia phân tích của công ty tư vấn AgroBrane.


Ông Richard Heady tại Anh cho biết ông đã dự trữ dầu diesel từ năm ngoái nhưng sẽ cần mua thêm trong khoảng một tháng tới. Theo ông, mối đe dọa lớn hơn cả giá cao chính là nguy cơ không mua được nhiên liệu. Nếu nông dân không có đủ nhiên liệu để bón dinh dưỡng và bảo vệ cây trồng khỏi sâu bệnh, mùa vụ có thể thất bại và khiến họ chịu thiệt hại tài chính lớn.


NPK/ Vinagri News (Bloomberg)

No comments:

Post a Comment