VINAGRI News - Căng thẳng leo thang giữa Iran và Israel đe dọa hoạt động xuất khẩu gạo của Ấn Độ sang Iran và các nước Bán đảo Ả Rập - khu vực chiếm hơn 70% tổng kim ngạch xuất khẩu gạo của nước này. Nguy cơ gián đoạn vận tải, thanh toán và biến động tỷ giá có thể gây tác động lớn đến toàn ngành.
Tóm lược:
> Xung đột Iran - Israel đe dọa xuất khẩu gạo Ấn Độ sang Trung Đông.
> Trung Đông chiếm hơn 70% tổng lượng gạo xuất khẩu của Ấn Độ.
> Iran từng đặt mua khoảng 0,6 triệu tấn basmati trước khi xung đột bùng phát.
> Doanh nghiệp được khuyến cáo chuyển sang điều kiện FOB để giảm rủi ro vận tải.
> Kim ngạch xuất khẩu gạo FY25 đạt 12,95 tỷ USD; FY26 (tháng 4 - 1) đạt 9,33 tỷ USD.
> Biến động tỷ giá và rủi ro thanh toán là mối lo lớn của doanh nghiệp.
> Ách tắc xuất khẩu có thể khiến giá gạo nội địa giảm tạm thời do dư cung.
Tình hình bất ổn tại Tây Á đang đặt ra rủi ro đáng kể đối với xuất khẩu gạo của Ấn Độ sang Iran và các quốc gia Bán đảo Ả Rập, theo nhận định của các doanh nghiệp xuất khẩu.
Ông Suraj Agarwal, Giám đốc điều hành Ricevilla Group, cho biết xung đột Iran - Israel leo thang đã tạo ra những tác động lan tỏa đối với xuất khẩu gạo của Ấn Độ, đặc biệt là các chủng loại chủ lực như basmati, gobindo bhog và sona masoori.
Iran trong nhiều năm qua là một trong những thị trường nhập khẩu lớn nhất đối với gạo thơm hạt dài của Ấn Độ, cùng với Saudi Arabia, Iraq và Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE). Các quốc gia Trung Đông hiện chiếm hơn 70% tổng lượng gạo xuất khẩu của Ấn Độ, do đó cuộc khủng hoảng có thể gây tác động sâu rộng đến toàn ngành.
Ông Agarwal cảnh báo rằng nếu xung đột lan rộng sang các nước Trung Đông khác, mức độ ảnh hưởng có thể nghiêm trọng hơn nữa, do khu vực này giữ vai trò then chốt trong danh mục xuất khẩu gạo của Ấn Độ.
Theo các nguồn tin thương mại, xung đột bùng phát sau khi Cơ quan Thương mại Nhà nước Iran (Government Trading Corporation of Iran) được cho là đã đặt mua khoảng 0,6 triệu tấn gạo basmati từ các nhà xuất khẩu Ấn Độ trong tháng trước.
Rủi ro vận tải và khuyến cáo thương mại
Liên đoàn Xuất khẩu Gạo Ấn Độ trong một thông báo khuyến cáo rằng do hoạt động vận chuyển qua eo biển Hormuz có thể bị hạn chế, các doanh nghiệp thành viên nên tránh ký kết các hợp đồng mới theo điều kiện CIF (giá thành, bảo hiểm và cước phí) đối với các điểm đến này. Thay vào đó, nên chốt giao dịch theo điều kiện FOB (giao lên tàu), để chi phí vận tải, bảo hiểm và các rủi ro liên quan thuộc về bên mua quốc tế.
Iran nhiều năm liền nằm trong nhóm thị trường nhập khẩu lớn nhất gạo thơm hạt dài của Ấn Độ, bên cạnh Saudi Arabia, Iraq và UAE.
Trong thập kỷ qua, Ấn Độ là nước xuất khẩu gạo lớn nhất thế giới, chiếm khoảng 35 - 40% thị phần thương mại ngũ cốc toàn cầu.
Trong niên độ tài chính 2024 - 2025 (FY25), kim ngạch xuất khẩu gạo của Ấn Độ đạt mức kỷ lục 12,95 tỷ USD. Tuy nhiên, trong giai đoạn tháng 4 đến tháng 1 của niên độ 2025 - 2026 (FY26), giá trị xuất khẩu đạt 9,33 tỷ USD, giảm 7,5% so với cùng kỳ năm trước.
Ông Ranjit Singh Jossan, Phó Chủ tịch Hiệp hội Các nhà xay xát và xuất khẩu gạo basmati bang Punjab, cho biết xung đột có nguy cơ làm gián đoạn toàn bộ thị trường Trung Đông - điểm đến quan trọng của gạo thơm hạt dài Ấn Độ - do các kênh ngân hàng, giao dịch quốc tế và thanh toán phải đối mặt với chậm trễ và rủi ro tuân thủ.
Biến động tỷ giá và nguy cơ chi phí leo thang
Theo ông Jossan, xung đột đã ảnh hưởng đến các tuyến vận tải qua Biển Đỏ và eo biển Hormuz, làm dấy lên lo ngại về việc cước vận tải và phí bảo hiểm gia tăng, từ đó có thể đẩy chi phí xuất khẩu lên cao.
Ông cũng nhấn mạnh biến động tiền tệ là mối quan ngại lớn đối với các nhà xuất khẩu, khi nhắc lại việc đồng toman của Iran từng mất giá mạnh trong các giai đoạn bị trừng phạt và xung đột trước đây. Sự bất ổn tỷ giá có thể khiến hàng nghìn crore rupee trong các khoản thanh toán còn tồn đọng của doanh nghiệp Ấn Độ bị “kẹt” trở lại.
Các doanh nghiệp xuất khẩu cho biết trong những tháng gần đây, giữa bối cảnh căng thẳng gia tăng và xung đột Mỹ - Iran kéo dài, các chuyến hàng trực tiếp từ Ấn Độ sang Iran đã giảm đáng kể. Thay vào đó, doanh nghiệp phải dựa vào tuyến trung chuyển cũ qua cảng Jebel Ali.
Theo Bộ Thương mại Ấn Độ, xuất khẩu gạo basmati sang Iran trong giai đoạn tháng 4 - tháng 11 niên độ 2025 - 2026 đạt 468,10 triệu USD, với khối lượng khoảng 0,6 triệu tấn. Trong niên độ 2021 - 2022 (FY22), thị phần của Iran trong tổng xuất khẩu basmati của Ấn Độ đạt 0,81 tỷ USD, tương đương gần 23% tổng kim ngạch 3,54 tỷ USD.
Đến niên độ 2024 - 2025 (FY25), tỷ trọng của Iran giảm còn 12%, tương đương 0,75 tỷ USD trong tổng kim ngạch kỷ lục 5,94 tỷ USD, do các khoản thanh toán bị trì hoãn vì lệnh trừng phạt của Mỹ. Trong năm 2024 - 2025, Saudi Arabia (20,25%), Iraq (14,3%), Iran (12,67%), UAE (6,13%) và Yemen (6,03%) chiếm tổng cộng 60% xuất khẩu basmati của Ấn Độ.
Các chuyên gia nhận định, nếu xuất khẩu bị ách tắc, giá gạo nội địa có thể tạm thời hạ nhiệt do nguồn cung tích tụ trong nước.
NPK/ Vinagri News (The Financial Express)
No comments:
Post a Comment