VINAGRI News - Căng thẳng tại Iran đang đe dọa một trong những trung tâm sản xuất và vận chuyển phân bón lớn nhất thế giới ở khu vực Vùng Vịnh, làm dấy lên nguy cơ giá phân bón và chi phí sản xuất nông nghiệp tăng mạnh. Thời điểm xung đột bùng phát được đánh giá là “không thể tệ hơn” khi nông dân Bắc bán cầu chuẩn bị bước vào vụ bón phân.
Tóm lược:
> Xung đột Iran đe dọa trung tâm sản xuất và vận chuyển phân bón lớn tại Vùng Vịnh.
> Eo biển Hormuz xử lý khoảng 1/3 thương mại dinh dưỡng cây trồng toàn cầu.
> Giá urê tại Ai Cập tăng 60 USD/tấn; tại Mỹ tăng 60 - 80 USD và có thể còn tăng mạnh hơn.
> Qatar chiếm 11% xuất khẩu urê toàn cầu; 45% nguồn cung đến từ khu vực Vịnh Ba Tư.
> Iran kiểm soát 10 - 12% thương mại urê toàn cầu.
> Rủi ro bảo hiểm và vận tải có thể làm gián đoạn chuỗi cung ứng.
> Cổ phiếu phân bón tăng mạnh, phản ánh lo ngại về nguồn cung và giá cả.
Cuộc xung đột tại Iran đang đe dọa làm gián đoạn một trung tâm sản xuất và vận chuyển phân bón quan trọng toàn cầu, qua đó làm gia tăng nguy cơ chi phí trồng trọt và lạm phát lương thực.
Khu vực Vùng Vịnh là nơi đặt một số nhà máy phân bón lớn nhất thế giới, trong khi eo biển Hormuz xử lý khoảng một phần ba khối lượng giao dịch toàn cầu đối với các loại dinh dưỡng cây trồng. Giá phân bón vốn đã ở mức cao trước khi xung đột mới nhất tại Trung Đông nổ ra, và căng thẳng hiện tại diễn ra đúng thời điểm nông dân Bắc bán cầu chuẩn bị bón phân cho vụ mới.
Ông Josh Linville, Phó Chủ tịch phụ trách phân bón tại công ty môi giới StoneX Group, nhận định qua email rằng thời điểm xảy ra xung đột “thực sự không thể tệ hơn” đối với ngành này. “Chiến tranh không bao giờ xảy ra vào thời điểm thuận lợi, nhưng trong bối cảnh hiện nay, thời điểm này có thể xem là bất lợi nhất đối với ngành phân bón,” ông nhấn mạnh.
Thị trường đã chịu tác động ngay lập tức
Xung đột đã bắt đầu ảnh hưởng đến thị trường. Hôm thứ Hai, Qatar đã đóng cửa hoạt động sản xuất khí tự nhiên hóa lỏng tại cơ sở xuất khẩu lớn nhất thế giới sau khi bị máy bay không người lái của Iran tấn công. Khí tự nhiên là nguyên liệu đầu vào then chốt để sản xuất phân bón gốc nitơ.
Theo bà Alexis Maxwell, chuyên gia phân tích tại Bloomberg Intelligence, Qatar chiếm khoảng 11% tổng lượng xuất khẩu urê toàn cầu, và gần 45% lượng hàng này xuất phát rộng hơn từ các cơ sở tại khu vực Vịnh Ba Tư.
Giá urê hạt tại Ai Cập đã tăng thêm 60 USD/tấn kể từ khi eo biển Hormuz gần như bị đóng cửa. Người mua hiện đang tìm kiếm nguồn cung thay thế tại Bắc Phi và Đông Nam Á, theo Bloomberg Green Markets.
Tại New Orleans (Mỹ), giá sà lan giao urê tháng 3 - loại phân đạm được sử dụng phổ biến nhất và đặc biệt quan trọng đối với cây ngô - đã tăng thêm 60 - 80 USD so với mức giá ngày thứ Sáu trước đó. Ông Taylor Eastman, nhà giao dịch phân bón tại Andersons Inc., cho biết giá có thể tăng thêm “hàng trăm USD mỗi tấn trong những ngày tới.”
Chiến sự Iran đe dọa đẩy chi phí phân bón tăng cao
Giá urê hạt tại Trung Đông đã tăng mạnh trong năm nay.
Nguồn cung thắt chặt, rủi ro địa chính trị cao
Nguồn cung urê đã ở trạng thái thắt chặt ngay trước khi xung đột Iran bùng phát, trong khi rủi ro địa chính trị vốn đã cao. Thiệt hại do máy bay không người lái gây ra đối với một cơ sở sản xuất phân đạm tại Nga đã thúc đẩy tâm lý tăng giá trên thị trường.
Theo Bộ Nông nghiệp Mỹ, Nga và Qatar là hai nhà cung cấp urê lớn nhất cho Mỹ. Dù Mỹ không nhập khẩu nhiều phân bón trực tiếp từ Iran, một lượng đáng kể vẫn được vận chuyển từ các quốc gia Trung Đông khác qua eo biển Hormuz.
Theo StoneX, ba trong số 10 quốc gia xuất khẩu amoniac lớn nhất thế giới và một trong năm nhà cung cấp phosphate hàng đầu phụ thuộc vào tuyến đường biển này để vận chuyển hàng hóa.
Ngay cả khi nguồn cung vẫn tiếp tục lưu thông qua eo Hormuz, chi phí bảo hiểm vận tải có thể trở nên “không khả thi về mặt kinh tế”, theo nhận định của ông Ben Isaacson, chuyên gia phân tích tại Scotiabank. Ông cho biết Iran kiểm soát khoảng 10 - 12% thương mại urê toàn cầu, trong khi việc Israel tuyên bố tình trạng khẩn cấp có thể làm gián đoạn nguồn cung khí đốt sang Ai Cập, từ đó ảnh hưởng đến sản xuất phân bón.
Các nhà máy phân bón tập trung quanh khu vực Vịnh Ba Tư
Các cơ sở sản xuất urê, amoni photphat và kali clorua (MOP).
Cổ phiếu phân bón tăng vọt
Cổ phiếu các doanh nghiệp phân bón tăng mạnh trước khi điều chỉnh nhẹ. Yara International ASA đã tăng lên mức cao nhất trong ba năm. Doanh nghiệp này cho biết dù “mức độ tiếp xúc với khu vực là hạn chế”, eo biển Hormuz vẫn là một “điểm nghẽn then chốt”.
“Những gián đoạn ở quy mô này sẽ ảnh hưởng đến giá phân bón và lương thực, nhưng còn quá sớm để đánh giá mức độ và thời gian tác động,” Yara cho biết trong một tuyên bố. “Chúng tôi biết nhiều nông dân đã chịu áp lực chi phí. Họ đóng vai trò then chốt đối với an ninh lương thực toàn cầu.”
CF Industries Holdings Inc., nhà sản xuất amoniac lớn nhất thế giới, tăng tới 8,3%, lên mức cao nhất kể từ cuối năm 2022. Trong khi đó, chỉ số S&P Composite 1500 Fertilizers & Agricultural Chemicals cũng chạm mức cao nhất kể từ tháng 7.
NPK/ Vinagri News (Bloomberg)
No comments:
Post a Comment