VINAGRI News - Căng thẳng tại Trung Đông đang làm gián đoạn tuyến vận tải và đẩy chi phí tăng mạnh, khiến xuất khẩu gạo Thái Lan gặp khó và có nguy cơ hụt khoảng 1 triệu tấn so với mục tiêu năm 2026.
Tóm lược:
> Xung đột Trung Đông làm gián đoạn vận tải và tăng mạnh chi phí logistics.
> Xuất khẩu gạo sang Trung Đông - thị trường lớn thứ ba - bị ảnh hưởng nặng, đặc biệt Iraq.
> Nguy cơ Thái Lan mất khoảng 1 triệu tấn xuất khẩu, khó đạt mục tiêu 7 triệu tấn năm 2026.
> Xuất khẩu sang Mỹ và các thị trường khác cũng gặp khó do bất ổn và cạnh tranh cao.
> Thái Lan chuyển hướng sang thị trường châu Phi và thúc đẩy gạo giá trị cao.
> Xuất khẩu sắn vẫn có điểm sáng nhờ nhu cầu từ Trung Quốc và Ả Rập Xê Út.
Xung đột tại Trung Đông đang đặt ra rủi ro lớn đối với mục tiêu xuất khẩu gạo của Thái Lan, khi các tuyến vận tải chiến lược bị gián đoạn và chi phí logistics tăng mạnh.
Bà Arada Fuangtong, Tổng cục trưởng Cục Ngoại thương thuộc Bộ Thương mại Thái Lan, cho biết cơ quan này đang theo dõi sát diễn biến xung đột liên quan đến Mỹ, Israel và Iran, do khu vực này là tuyến hàng hải quan trọng của thương mại toàn cầu, đặc biệt quanh eo biển Hormuz và Biển Đỏ.
Căng thẳng đã khiến chi phí vận tải, năng lượng, giá dầu, cước vận chuyển và phí bảo hiểm tăng cao. Cụ thể, cước vận tải trong giai đoạn 15 - 30/3 đã tăng hơn 40%, khi các hãng tàu áp dụng phụ phí đặc biệt và chi phí nhiên liệu tăng.
Tình hình cũng làm gián đoạn tuyến vận chuyển và kéo dài thời gian giao hàng, khiến một số nhà nhập khẩu trì hoãn đơn hàng để đánh giá tình hình.
Xuất khẩu gạo Thái Lan sang các thị trường chủ chốt, đặc biệt là Trung Đông - thị trường lớn thứ ba của nước này - đã bị ảnh hưởng. Mỗi năm, Thái Lan xuất khẩu khoảng 1,34 triệu tấn gạo sang khu vực này, trị giá khoảng 20 tỷ baht.
Trong đó, Iraq chiếm tới 75% lượng nhập khẩu của khu vực, tiếp theo là Yemen, Ả Rập Xê Út, Iran và các nước khác. Hiện nay, xuất khẩu gạo sang Iraq đã bị gián đoạn.
Trong hai tháng đầu năm 2026, xuất khẩu sang Iraq chỉ đạt 92.000 tấn, giảm 52,58% so với cùng kỳ năm trước. Tại các thị trường còn lại, việc kéo dài tuyến vận chuyển khiến một số nhà nhập khẩu trì hoãn đơn hàng, và vẫn chưa rõ liệu các đơn hàng này có được khôi phục hay không.
Bà Arada cảnh báo rằng nếu tình hình tại Trung Đông kéo dài và việc vận chuyển qua eo biển Hormuz tiếp tục gặp khó khăn, mục tiêu xuất khẩu 7 triệu tấn gạo của Thái Lan trong năm 2026 có thể bị ảnh hưởng, với nguy cơ mất khoảng 1 triệu tấn do xuất khẩu sang Trung Đông đình trệ.
Cơ quan này sẽ tiếp tục bảo vệ các thị trường trọng điểm, đồng thời mở rộng sang các thị trường tiềm năng mới và thúc đẩy xuất khẩu gạo chất lượng cao, gạo giá trị gia tăng. Thái Lan cũng đang chuẩn bị đẩy mạnh thị trường châu Phi nhằm bù đắp phần nào sự sụt giảm từ Trung Đông.
Xuất khẩu gạo sang Mỹ trong hai tháng đầu năm cũng giảm 25,16%, xuống còn 116.000 tấn, do sự không chắc chắn liên quan đến chính sách thuế khiến các đối tác trì hoãn quyết định. Sau khi Tòa án Tối cao hủy bỏ mức thuế trả đũa 19% và thuế được giảm, đơn hàng được kỳ vọng sẽ phục hồi. Tuy nhiên, xung đột Trung Đông tái diễn đã làm tình hình thêm phức tạp, khiến triển vọng đơn hàng từ Mỹ vẫn chưa rõ ràng.
Nếu xung đột kéo dài thêm vài tháng, xuất khẩu gạo Thái Lan trong năm nay có thể không đạt mục tiêu 7 triệu tấn. Cơ quan chức năng sẽ hỗ trợ doanh nghiệp tìm tuyến vận chuyển thay thế, dù hiệu quả chi phí vẫn là dấu hỏi.
Về đàm phán chính phủ với chính phủ (G2G) bán gạo sang Trung Quốc, Trung Quốc đang dần điều tàu đến nhận lô hàng đầu tiên 40.000 tấn, dự kiến hoàn tất trong tháng 3. Tiếp đó, vào giữa tháng 4, hai bên sẽ tiếp tục đàm phán với Tập đoàn COFCO về lô hàng 50.000 - 60.000 tấn.
Bà Arada cho biết mối lo lớn hiện nay là chi phí gia tăng trên mọi mặt. Dù giá gạo nội địa vẫn ổn định, gạo trắng 5% tấm của Thái Lan hiện ở mức 360 USD/tấn, cao hơn nhẹ so với gạo cùng loại từ Việt Nam, Ấn Độ và Pakistan.
Trong hai tháng đầu năm 2026, Thái Lan xuất khẩu khoảng 1,153 triệu tấn gạo, giảm 4,16%, với giá trị hơn 651 triệu USD (khoảng 20,2 tỷ baht), giảm 15,45%. Cả khối lượng và giá trị đều giảm do tồn kho toàn cầu cao, làm gia tăng cạnh tranh giá.
Ngoài ra, các biện pháp hạn chế nhập khẩu từ những khách hàng lớn như Indonesia và Philippines cũng gây áp lực lên xuất khẩu.
Đồng baht dù gần đây có xu hướng suy yếu nhưng vẫn được đánh giá là tương đối mạnh, làm giảm khả năng cạnh tranh giá của gạo Thái Lan trên thị trường quốc tế.
Đối với các sản phẩm sắn, Thái Lan gần đây đã xuất khẩu sang Ả Rập Xê Út. Dù hoạt động vận chuyển bị ảnh hưởng phần nào do xung đột tại Trung Đông, cơ quan chức năng đã phối hợp với doanh nghiệp để điều chỉnh tuyến vận chuyển, đảm bảo hàng hóa vẫn được giao.
Dù chi phí tăng cao, cả nhà xuất khẩu và nhập khẩu đều đồng thuận chia sẻ gánh nặng chi phí. Ả Rập Xê Út cũng xác nhận sẽ tiếp tục nhập khẩu sản phẩm sắn từ Thái Lan.
Trong hai tháng đầu năm 2026, Thái Lan xuất khẩu 70.000 tấn viên sắn, trị giá 419,5 triệu baht, tăng 133,33% về lượng và 132,87% về giá trị. Tổng xuất khẩu sắn đạt 900.000 tấn, trị giá 12,31 tỷ baht, giảm lần lượt 32,33% và 27,24%.
Tuy vậy, nhu cầu từ ngành thức ăn chăn nuôi tại Trung Quốc và Ả Rập Xê Út vẫn hỗ trợ thị trường, và xuất khẩu sắn năm nay vẫn được kỳ vọng đạt mục tiêu 6 - 7 triệu tấn.
NPK/ Vinagri News (The Nation Thailand)
No comments:
Post a Comment