VINAGRI News - Chi phí phân bón và nhiên liệu tăng cao đang bắt đầu ảnh hưởng đến quyết định sản xuất tại các khu vực xuất khẩu gạo chủ chốt như Thái Lan và Mỹ, làm dấy lên lo ngại về nguồn cung toàn cầu. Trong khi đó, Ấn Độ vẫn duy trì ổn định nhờ tồn kho lớn và chính sách hỗ trợ từ chính phủ.
Tóm lược:
> Giá phân bón và nhiên liệu tăng ảnh hưởng đến quyết định sản xuất tại Thái Lan và Mỹ.
> Nguy cơ giảm diện tích và sản lượng gạo tại các nước xuất khẩu lớn.
> Diện tích gạo hạt dài của Mỹ có thể xuống mức thấp nhất từ năm 1983.
> Thái Lan dự báo giảm sản lượng do thu hẹp diện tích.
> Ấn Độ ít bị ảnh hưởng nhờ tồn kho lớn và chính sách hỗ trợ mạnh.
> Nguy cơ thắt chặt nguồn cung toàn cầu có thể hỗ trợ giá gạo trong thời gian tới.
Chi phí phân bón và nhiên liệu gia tăng đang dần tác động đến các quyết định sản xuất ở cấp độ nông hộ tại các khu vực xuất khẩu gạo chủ chốt, theo các nguồn tin thị trường ngày 31/3.
Các bên tham gia thị trường tại Thái Lan và Mỹ cho biết khả năng cắt giảm diện tích gieo trồng cũng như giảm mức sử dụng đầu vào, điều này có thể khiến nguồn cung toàn cầu thắt chặt trong niên vụ tới. Tuy nhiên, Ấn Độ với lượng tồn kho dồi dào và chính sách hỗ trợ của chính phủ đang giúp thị trường nội địa nước này tránh được các tác động tức thời.
Sự khác biệt về áp lực chi phí và mức độ hỗ trợ chính sách giữa các quốc gia được dự báo sẽ làm gia tăng mất cân đối nguồn cung theo khu vực, từ đó có thể hỗ trợ giá gạo toàn cầu và khiến thị trường phụ thuộc nhiều hơn vào Ấn Độ như một nguồn cung ổn định trong mùa vụ tới.
Tại Thái Lan, các dấu hiệu ban đầu cho thấy nông dân đang thay đổi hành vi sản xuất khi chi phí phân bón và nhiên liệu tăng mạnh. Một nhà bán hàng tại Bangkok cho biết với mức giá hiện tại ở mức thấp, nhiều khả năng nông dân sẽ giảm lượng phân bón sử dụng trên mỗi đơn vị diện tích hoặc thu hẹp diện tích canh tác. Một nguồn tin khác cũng tại Bangkok nhận định vụ mùa năm nay đặc biệt khó khăn khi không chỉ giá phân bón tăng mà chi phí nhiên liệu cũng leo thang mạnh. Giá khí đốt đã tăng khoảng 30%, trong khi tình trạng thiếu hụt nhiên liệu đang làm gián đoạn hoạt động thu hoạch và gây thiệt hại mùa màng tại nhiều khu vực.
Theo báo cáo mới nhất của Cơ quan Nông nghiệp Đối ngoại thuộc Bộ Nông nghiệp Mỹ, sản lượng gạo của Thái Lan trong niên vụ 2025/26 (từ tháng 1 đến tháng 12) dự kiến đạt 20,4 triệu tấn, giảm so với mức 20,8 triệu tấn của niên vụ trước. Nguyên nhân chủ yếu do diện tích gieo trồng giảm, dự kiến còn 10,8 triệu ha so với 11,08 triệu ha của niên vụ trước.
Tại Mỹ, lạm phát giá phân bón được dự báo sẽ có tác động rõ rệt hơn đến quyết định gieo trồng, đặc biệt trong bối cảnh biên lợi nhuận vốn đã yếu. Một nguồn tin trong ngành thực phẩm cho biết khoảng 30% lượng phân bón cần thiết cho vụ mùa 2026/27 hiện vẫn chưa được đảm bảo, trong khi phần lớn đã được mua trước khi xung đột Trung Đông leo thang.
Trước chiến sự, giá phân bón phosphate dao động trong khoảng 475 - 500 USD/tấn, nhưng hiện đã tăng lên khoảng 800 USD/tấn hoặc cao hơn. Một nhà phân tích thị trường gạo Mỹ cho biết chi phí phân bón đã tăng từ 70% đến 75% kể từ khi xung đột bùng phát, làm gia tăng lo ngại về việc cắt giảm diện tích, dù mức độ tác động cụ thể vẫn chưa rõ ràng.
Tuy nhiên, diễn biến theo khu vực tại Mỹ có sự khác biệt. Tại California, sản lượng gạo hạt trung bình được dự báo duy trì ổn định do thiếu các loại cây trồng thay thế khả thi, khiến diện tích gạo Calrose khó giảm.
Ngoài phân bón, nông dân còn phải đối mặt với áp lực chi phí từ vận tải, hóa chất và bao bì, tiếp tục thu hẹp biên lợi nhuận.
Báo cáo diện tích gieo trồng của USDA công bố ngày 31/3 xác nhận kỳ vọng của thị trường khi cho thấy diện tích gạo hạt dài giảm 24%. Nếu được hiện thực hóa, đây sẽ là mức thấp nhất kể từ năm 1983, phản ánh sự suy giảm đáng kể về năng lực sản xuất.
Mức giảm mạnh này củng cố xu hướng tăng giá do lo ngại nguồn cung đã hình thành trước đó. Trước khi báo cáo được công bố, các nhà sản xuất đã giữ giá ở mức cao do lo ngại nguồn cung thắt chặt trong tương lai và kỳ vọng tình hình tồn kho sẽ cải thiện vào cuối năm.
Trái ngược với các khu vực trên, Ấn Độ dường như ít chịu ảnh hưởng từ biến động giá phân bón toàn cầu nhờ lượng tồn kho lớn và các biện pháp chủ động của chính phủ trước mùa gieo trồng Kharif.
Bộ Hóa chất và Phân bón Ấn Độ cho biết trong vụ Rabi 2025/26 (từ 1/10/2025 đến 5/3/2026), nguồn cung các loại phân bón như urê, DAP, MOP và NPKS vẫn dồi dào, đủ đáp ứng nhu cầu sản xuất nông nghiệp và duy trì mức tồn kho an toàn.
Để giảm thiểu rủi ro nguồn cung, chính phủ đã tích cực làm việc với các quốc gia giàu tài nguyên và thúc đẩy các thỏa thuận dài hạn cũng như biên bản ghi nhớ giữa doanh nghiệp phân bón trong nước với nhà cung cấp quốc tế. Các thỏa thuận này bao gồm nguồn cung hàng năm 3,1 triệu tấn từ Ả Rập Xê Út, 3,01 triệu tấn từ Nga và 2,5 triệu tấn từ Maroc, qua đó củng cố chuỗi cung ứng phân bón của Ấn Độ trong niên vụ 2025/26.
Ấn Độ cũng đẩy mạnh nhập khẩu thông qua các gói thầu, với lượng nhập khẩu tăng 36,6% so với cùng kỳ năm trước tính đến ngày 10/3.
Một nhà xuất khẩu tại Delhi cho biết phân bón hiện chưa phải là vấn đề đáng lo ngại nhờ nguồn cung đa dạng. Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Ấn Độ, ông Randhir Jaiswal, cũng khẳng định nước này có đủ tồn kho cho vụ Kharif 2026 và đã chủ động triển khai đấu thầu quốc tế từ sớm, với phần lớn lượng hàng dự kiến được giao trước cuối tháng 3.
Các bên tham gia thị trường nhận định chính phủ Ấn Độ nhiều khả năng sẽ hấp thụ các cú sốc giá toàn cầu. Một doanh nghiệp trong ngành cho biết giá phân bón quốc tế tăng nhưng không ảnh hưởng đáng kể đến thị trường nội địa, tương tự như cách Ấn Độ kiểm soát giá xăng dầu trong nước.
Trong bối cảnh đó, áp lực chi phí từ phân bón được dự báo sẽ ngày càng ảnh hưởng đến quyết định gieo trồng và năng suất tại các quốc gia xuất khẩu chủ chốt. Dù chính sách của Ấn Độ có thể giúp giảm tác động trong ngắn hạn, việc biên lợi nhuận thu hẹp tại Thái Lan và Mỹ có thể khiến nông dân giảm sử dụng phân bón và cắt giảm sản lượng, làm gia tăng nguy cơ thiếu hụt nguồn cung trong niên vụ tới.
NPK/ Vinagri News (S&P Global)
No comments:
Post a Comment