Ghana đối mặt khủng hoảng ngành ca cao: Công ty thu mua quốc doanh cạn tiền, nông dân bị nợ hàng triệu cedi - VINAGRI News

Breaking

Home Top Ad

Exclusively Agriculture News

Friday, May 8, 2026

Ghana đối mặt khủng hoảng ngành ca cao: Công ty thu mua quốc doanh cạn tiền, nông dân bị nợ hàng triệu cedi

VINAGRI News - Công ty thu mua ca cao quốc doanh của Ghana - Công ty Thu mua Sản xuất Ca cao (PBC) - đang rơi vào khủng hoảng tài chính nghiêm trọng khi không còn khả năng thu mua ca cao từ nông dân do khoản nợ lên tới 673 triệu cedi (khoảng 60 triệu USD). Tình trạng thiếu thanh khoản khiến hàng nghìn nông dân chưa được thanh toán tiền bán ca cao từ cuối năm 2025, trong khi doanh nghiệp này còn đối mặt nguy cơ bị phát mãi tài sản theo lệnh của tòa án.


Ông Jacob Agbeko Tetteh, 65 tuổi, đang phơi khô hạt ca cao dưới ánh nắng tại nhà riêng ở Zambolee, vùng Trung tâm Ghana, ngày 10/2/2026. Ảnh: Reuters/Francis Kokoroko.


Tóm lược:

> PBC của Ghana đang gánh khoản nợ 673 triệu cedi và đối mặt nguy cơ bị phát mãi tài sản.

Công ty còn nợ nông dân 24 triệu cedi cho hơn 9.000 bao ca cao đã giao.

Hàng nghìn nông dân Ghana chưa được thanh toán tiền bán ca cao từ tháng 11/2025.

Liên danh ngân hàng đã được tòa án cho phép bán tài sản của PBC để thu hồi khoản nợ 257 triệu cedi.

Ngành ca cao Ghana chịu áp lực từ dư cung toàn cầu, giá giảm và nhu cầu chocolate suy yếu.

PBC hiện chỉ còn nắm dưới 5% thị phần thu mua ca cao tại Ghana, giảm mạnh so với mức 30% trước đây.

Công ty đang nợ hơn 24 tháng lương nhân viên và chưa nhận được hỗ trợ tài chính từ COCOBOD hoặc Bộ Tài chính Ghana.


Nông dân Ghana chưa được thanh toán tiền bán ca cao khi PBC chìm trong nợ nần


Công ty Thu mua Sản xuất Ca cao Ghana (PBC) - doanh nghiệp quốc doanh có trách nhiệm pháp lý thu mua ca cao từ mọi nông dân với vai trò “người mua cuối cùng” - hiện không thể tiếp tục thu mua do khủng hoảng tài chính nghiêm trọng.


Theo một nguồn tin nội bộ am hiểu vấn đề trao đổi với Reuters, PBC đã tích lũy khoản nợ lên tới 673 triệu cedi Ghana (tương đương khoảng 60 triệu USD), khiến doanh nghiệp đối mặt nguy cơ bị kê biên và bán tài sản.


Chính phủ Ghana từng cam kết vào tháng 2 sẽ khôi phục PBC trở thành doanh nghiệp thu mua ca cao hàng đầu cả nước. Tuy nhiên, sau ba tháng, công ty vẫn chưa có dấu hiệu phục hồi.


Nguồn tin cho biết PBC hiện còn nợ nông dân khoảng 24 triệu cedi cho hơn 9.000 bao ca cao đã được giao trước đó, đồng thời không có đủ thanh khoản để nối lại hoạt động thu mua.


Một liên danh các ngân hàng Ghana, hiện đang được PBC nợ 257 triệu cedi, đã nhận được phán quyết từ tòa án vào tháng 3 cho phép bán tài sản của công ty nhằm thu hồi nợ.


Ngành ca cao Ghana rơi vào khủng hoảng sâu rộng


Ngành ca cao Ghana đang đối mặt nhiều khó khăn khi nước này chật vật trong việc bán hạt ca cao và thanh toán cho nông dân giữa bối cảnh nguồn cung toàn cầu dồi dào, giá ca cao giảm và nhu cầu từ các nhà sản xuất chocolate suy yếu.


Khó khăn của PBC còn xuất phát từ việc mất thị phần nghiêm trọng. Doanh nghiệp này từng kiểm soát khoảng 30% thị trường thu mua nội địa, nhưng hiện chỉ còn mua dưới 5% sản lượng ca cao của Ghana.


Tình trạng này có nguy cơ làm trầm trọng thêm khó khăn tài chính đối với các hộ nông dân quy mô nhỏ tại Ghana. Hàng nghìn nông dân được cho là vẫn chưa nhận được tiền thanh toán cho lượng ca cao đã giao từ tháng 11/2025.


Nguồn tin giấu tên cho biết Hội đồng Ca cao Ghana (COCOBOD) đến nay vẫn chưa hoàn trả cho PBC khoản tiền liên quan tới 800 tấn ca cao đã được giao hơn hai tháng trước.


Theo cơ chế quản lý ngành ca cao tại Ghana, PBC và các công ty thu mua được cấp phép khác sẽ mua ca cao từ nông dân rồi bán lại cho COCOBOD - cơ quan quản lý thị trường - trước khi COCOBOD xuất khẩu cho các khách hàng quốc tế.


Nguồn tin cho biết cả Bộ Tài chính Ghana lẫn COCOBOD đều chưa phản hồi các đề nghị hỗ trợ từ phía PBC. Reuters cũng cho biết hai cơ quan này chưa trả lời yêu cầu bình luận.


Bộ trưởng Tài chính từng cam kết hỗ trợ PBC


Bộ trưởng Tài chính Ghana, ông Cassiel Ato Forson, từng tuyên bố vào tháng 2 rằng việc phục hồi PBC là trọng tâm trong chiến lược hỗ trợ nông dân trồng ca cao của chính phủ.


Ông cam kết sẽ xây dựng một kênh thu mua đáng tin cậy và minh bạch để nông dân có thể bán sản phẩm với mức giá công bằng.


Tuy nhiên, theo nguồn tin nội bộ, kể từ sau tuyên bố đó, Bộ trưởng Tài chính chưa có thêm cuộc làm việc nào với công ty để bàn hướng xử lý khó khăn hiện tại.


Trong khi COCOBOD khẳng định vẫn đang giải ngân vốn cho các doanh nghiệp thu mua, phía PBC cho biết họ chưa nhận được bất kỳ khoản tiền nào.


PBC nợ lương nhân viên hơn 24 tháng, quỹ hưu trí từ chối bơm vốn


Khoản nợ của PBC không chỉ bao gồm 257 triệu cedi vay ngân hàng mà còn bao gồm hơn 24 tháng tiền lương chưa thanh toán cho nhân viên, công nợ nhà cung cấp và các nghĩa vụ pháp lý còn tồn đọng.


Đáng chú ý, hai trong số năm ngân hàng thuộc liên danh yêu cầu phát mãi tài sản PBC là ngân hàng quốc doanh và đều trực thuộc quản lý của Bộ Tài chính Ghana.


Trong khi đó, Quỹ Tín thác Bảo hiểm Xã hội Quốc gia Ghana (SSNIT) - cổ đông lớn của PBC - được cho là không muốn tiếp tục rót vốn do chưa nhận được cổ tức như kỳ vọng kể từ thời điểm đầu tư vào doanh nghiệp này.


Nguồn tin nhận định rằng nếu COCOBOD triển khai một gói hỗ trợ có cấu trúc rõ ràng, tình hình của PBC vẫn có thể được cải thiện. Giải pháp được đề xuất là COCOBOD phân bổ một phần hợp đồng bán hàng quốc tế cho PBC và giải ngân vốn để công ty tiếp tục thu mua ca cao.


Hiện PBC đang hoạt động tại toàn bộ 127 huyện trồng ca cao của Ghana, giúp doanh nghiệp này có mạng lưới phủ rộng hơn bất kỳ công ty tư nhân nào trong ngành.


NPK/ Vinagri News (Reuters)

No comments:

Post a Comment