VINAGRI News - Chi phí sản xuất và vận chuyển gạo tại Philippines trong tháng 6/2026 tăng nhanh hơn đáng kể so với giá gạo, tạo ra khoảng cách 41 điểm giữa chỉ số chi phí đầu vào và chỉ số giá gạo. Chuyên gia cảnh báo giá bán lẻ ổn định chưa đồng nghĩa thị trường khỏe mạnh, khi nông dân, nhà xay xát, thương nhân, đơn vị vận chuyển và Chính phủ có thể đang phải hấp thụ phần chi phí gia tăng.
Tóm lược:
> Chỉ số chi phí đầu vào gạo tháng 6 đạt 143 điểm, trong khi chỉ số giá gạo chỉ ở 102 điểm, chênh lệch 41 điểm.
> Khoảng cách này lớn thứ ba trong 8 thị trường được IRRI khảo sát, sau Indonesia và Myanmar.
> Giá nhiên liệu và phân urê vẫn cao, trong khi giá gạo giảm trong tháng 5-6, làm biên lợi nhuận trong chuỗi cung ứng bị thu hẹp.
> IRRI khuyến nghị tăng cạnh tranh, giám sát biên lợi nhuận và hỗ trợ nông dân tiếp cận giống năng suất cao, tín dụng và vật tư.
Chi phí đầu vào tăng nhanh hơn giá gạo
Chi phí sản xuất và vận chuyển gạo tại Philippines trong tháng 6/2026 tăng nhanh hơn nhiều so với giá bán loại lương thực thiết yếu này, tạo ra khoảng cách ngày càng lớn và gây áp lực lên nông dân cùng các doanh nghiệp trong chuỗi cung ứng.
Phát hiện này được Tiến sĩ Rogelio Alicor Panao, Phó Giáo sư tại Đại học Philippines Diliman kiêm chuyên gia khoa học dữ liệu của Inquirer, đưa ra dựa trên dữ liệu trong Bản tin Thị trường Gạo Toàn cầu tháng 6/2026 của Viện Nghiên cứu Lúa gạo Quốc tế (IRRI).
Theo dữ liệu của IRRI, chỉ số chi phí đầu vào sản xuất và vận chuyển gạo trong tháng 6 đạt 143 điểm, trong khi chỉ số giá gạo chỉ ở mức 102 điểm.
Như vậy, khoảng cách giữa hai chỉ số lên tới 41 điểm.
Ông Panao nhận định điều này cho thấy chi phí để sản xuất và đưa gạo đến thị trường đã tăng nhanh hơn rất nhiều so với giá bán của chính mặt hàng này.
Khoảng cách 41 điểm cũng là mức chênh lệch lớn thứ ba trong 8 thị trường được IRRI theo dõi, chỉ sau Indonesia với 46 điểm và Myanmar với 45 điểm.
Phân tích dữ liệu: Tiến sĩ Rogelio Alicor Panao. Xem báo cáo đầy đủ tại Mirzabaev, A. & Pede, V. (2026), “Biên lợi nhuận chịu áp lực và khả năng chi trả cho gạo: Tín hiệu từ giá cả và chính sách” (Bộ Bản tin Thị trường Gạo Toàn cầu của IRRI, Số 12), Viện Nghiên cứu Lúa gạo Quốc tế.
Biểu đồ: INQUIRER. Nguồn: Viện Nghiên cứu Lúa gạo Quốc tế (IRRI). Thiết kế: Datawrapper
Giá bán lẻ ổn định chưa phản ánh toàn bộ chi phí
Theo ông Panao, các số liệu cho thấy giá gạo mà người tiêu dùng nhìn thấy tại thị trường không nhất thiết phản ánh đầy đủ những chi phí phát sinh trong toàn bộ chuỗi cung ứng.
Khoảng cách giữa chi phí đầu vào và giá gạo không xuất phát từ tình trạng thiếu gạo, mà chủ yếu do chi phí vật tư và các hoạt động liên quan đến sản xuất, thu mua và vận chuyển gạo tăng cao.
Ông cho biết giá nhiên liệu vẫn ở mức cao sau cú sốc từ tháng 3 đến tháng 5 liên quan đến xung đột tại Trung Đông. Trong khi đó, giá phân urê cũng tiếp tục duy trì ở mức cao.
Ở chiều ngược lại, giá gạo đã giảm trong tháng 5 và tháng 6, được cho là một phần liên quan đến chính sách áp giá trần 50 peso/kg đối với gạo nhập khẩu theo Sắc lệnh Hành pháp số 118 của Philippines.
Nông dân và doanh nghiệp có thể đang phải gánh phần chi phí tăng thêm
Khoảng cách ngày càng lớn giữa chi phí đầu vào và giá bán đặt ra câu hỏi về việc chi phí thực tế đang được hấp thụ ở đâu trong chuỗi cung ứng.
Theo ông Panao, một phần đáng kể có thể đang được nông dân gánh chịu thông qua lợi nhuận thấp hơn. Các nhà xay xát, thương nhân và đơn vị vận chuyển cũng có thể phải chấp nhận biên lợi nhuận mỏng hơn, trong khi Chính phủ có thể phải bù đắp một phần thông qua các khoản trợ cấp.
Ông nhấn mạnh rằng việc giá gạo bán lẻ ổn định không đồng nghĩa với việc thị trường đang vận hành khỏe mạnh.
“Giá gạo, mặt hàng thiết yếu được hàng triệu người Philippines tiêu thụ mỗi ngày, có thể đã ổn định. Nhưng giá bán lẻ ổn định không nhất thiết đồng nghĩa với một thị trường lành mạnh”, ông Panao nhận định.
Cần nhìn xa hơn mục tiêu giảm giá gạo
Theo ông Panao, hệ thống hiện tại có thể vẫn đang đáp ứng được nhu cầu trong ngắn hạn, nhưng chính sách dài hạn cần vượt ra ngoài mục tiêu đơn thuần là giảm giá gạo cho người tiêu dùng.
Thay vào đó, Chính phủ cần xây dựng một hệ thống sản xuất và phân phối gạo đủ mạnh, bền vững để bảo đảm an ninh lương thực cho người dân Philippines trong tương lai.
Các khuyến nghị của IRRI bao gồm tăng cường cạnh tranh và giám sát chặt chẽ biên lợi nhuận trong toàn bộ chuỗi cung ứng, đồng thời triển khai hỗ trợ có mục tiêu khi chi phí tăng cao đe dọa sản xuất.
Các biện pháp được đề xuất gồm hỗ trợ nông dân sử dụng giống lúa năng suất cao, có khả năng chống chịu tốt với biến đổi khí hậu, cải thiện khả năng tiếp cận tín dụng và vật tư đầu vào, đồng thời sử dụng hoạt động thu mua của Cơ quan Lương thực Quốc gia Philippines (NFA) một cách chiến lược hơn.
Những giải pháp này được kỳ vọng không chỉ giúp kiểm soát giá gạo trong ngắn hạn mà còn góp phần duy trì thu nhập của nông dân và tính bền vững của chuỗi cung ứng gạo Philippines trong dài hạn.
NPK/ Vinagri News (Inquirer)
No comments:
Post a Comment