VINAGRI News - Madagascar đang chuẩn bị chương trình trị giá 150 triệu USD nhằm khôi phục ngành cà phê, trong bối cảnh nhiều quốc gia sản xuất cà phê quy mô nhỏ tại châu Phi như Nigeria, Cộng hòa Trung Phi và CHDC Congo cũng triển khai các kế hoạch nâng sản lượng, cải tạo vườn cây và phát triển chuỗi giá trị. Các chương trình tập trung không chỉ vào mở rộng diện tích mà còn vào giống mới, đào tạo nông dân, chế biến và nâng giá trị cà phê trong nước.
Tóm lược:
> Madagascar đang thảo luận chương trình phát triển ngành cà phê 10 năm, giai đoạn 2026-2036, trị giá khoảng 150 triệu USD, dự kiến bao phủ 45.000 ha.
> Sản lượng cà phê Madagascar giảm từ gần 88.000 tấn vào cuối thập niên 1980 xuống khoảng 49.500 tấn năm 2024, giảm gần 45%.
> Nigeria, Cộng hòa Trung Phi và CHDC Congo cũng triển khai các chương trình phục hồi ngành, tập trung vào cải tạo vườn cây, giống mới, thủy lợi, cơ giới hóa, đào tạo và phát triển chế biến.
> Thách thức lớn nhất là biến các diện tích được công bố thành diện tích thực sự cho sản lượng thương mại, đồng thời khôi phục toàn bộ chuỗi giá trị từ sản xuất đến chế biến và tiêu thụ.
Madagascar chuẩn bị chương trình 150 triệu USD phục hồi ngành cà phê
Madagascar đang chuẩn bị một chương trình quy mô lớn nhằm khôi phục ngành cà phê, trong đó chính phủ đang thảo luận chương trình phát triển trị giá khoảng 150 triệu USD, đồng thời lên kế hoạch mở rộng và cải tạo các vùng trồng cà phê.
Động thái này nằm trong làn sóng phục hồi ngành cà phê đang được triển khai tại một số quốc gia châu Phi có sản lượng còn khiêm tốn hoặc đã suy giảm mạnh trong nhiều năm qua.
Ngày 18/8, Bộ Nông nghiệp Madagascar đã làm việc với phái đoàn của Ngân hàng Arab về Phát triển Kinh tế châu Phi (BADEA) để thảo luận chương trình phát triển ngành cà phê kéo dài 10 năm, từ 2026 đến 2036.
Chương trình có tên “Kaoatry”, dự kiến bao phủ khoảng 45.000 ha.
Đây là một phần trong nỗ lực rộng hơn của Chính phủ Madagascar nhằm phục hồi ngành cà phê. Vài ngày trước đó, Bộ trưởng Nông nghiệp Gaëtan Ramindo công bố kế hoạch trồng cà phê quy mô lớn với diện tích lên tới 100.000 ha, tập trung vừa cải tạo các vùng trồng hiện hữu vừa phát triển diện tích mới.
Mục tiêu là giúp Madagascar từng bước lấy lại vị thế đáng kể hơn trên thị trường cà phê thế giới sau nhiều năm sản lượng suy giảm.
Sản lượng cà phê Madagascar giảm gần 45%
Số liệu do Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên hợp quốc (FAO) tổng hợp cho thấy quy mô suy giảm của ngành cà phê Madagascar khá rõ rệt.
Sản lượng cà phê của Madagascar từng đạt gần 88.000 tấn vào cuối thập niên 1980, nhưng đến năm 2024 chỉ còn khoảng 49.500 tấn.
Như vậy, sản lượng đã giảm gần 45% trong khoảng thời gian này.
Việc mở rộng và cải tạo vùng trồng được kỳ vọng sẽ giúp Madagascar đảo ngược xu hướng suy giảm, đồng thời tạo nền tảng để phát triển lại ngành cà phê theo hướng có giá trị cao hơn.
Làn sóng phục hồi cà phê lan rộng tại châu Phi
Nỗ lực của Madagascar không phải trường hợp riêng lẻ. Từ đầu năm 2026, một số quốc gia sản xuất cà phê quy mô tương đối nhỏ như Cộng hòa Trung Phi, Nigeria và Cộng hòa Dân chủ Congo (CHDC Congo) cũng đã triển khai các chương trình nhằm tăng sản lượng hoặc khôi phục những chuỗi giá trị cà phê đang suy yếu.
Tại Cộng hòa Trung Phi, chính phủ đã khởi động một chương trình thí điểm vào ngày 14/8 nhằm phục hồi ngành cà phê, vốn chịu ảnh hưởng đáng kể từ tình trạng sản lượng giảm.
Chương trình được xây dựng thông qua hợp tác với Monaco Consulting, doanh nghiệp chuyên hỗ trợ các dự án đầu tư, trong đó đề xuất dành 601.180 ha cho sản xuất cà phê.
Mục tiêu đặt ra là từng bước nâng sản lượng cà phê quốc gia lên 25.000 tấn/năm, so với chỉ 1.145 tấn thu hoạch trong năm 2025.
Chương trình cũng bao gồm xây dựng 7 trung tâm thu gom, lắp đặt hệ thống tưới tiêu và hiện đại hóa logistics. Nông dân và các hợp tác xã dự kiến được hỗ trợ vật tư đầu vào, đào tạo, hỗ trợ kỹ thuật và từng bước cơ giới hóa một số hoạt động sản xuất.
Nigeria triển khai kế hoạch phục hồi cà phê 10 năm
Tại Nigeria, chính phủ liên bang phối hợp với các bên trong ngành cà phê đã khởi động kế hoạch phục hồi ngành kéo dài 10 năm vào ngày 29/5/2026.
Chương trình bao phủ 14 bang sản xuất cà phê, nhằm khôi phục ngành đang chịu ảnh hưởng bởi nhiều vấn đề, đặc biệt là vườn cây già cỗi, thiếu đầu tư và hệ thống tiếp thị yếu.
Số liệu FAO cho thấy quy mô suy giảm của ngành cà phê Nigeria trong nhiều năm qua.
Diện tích trồng cà phê của Nigeria duy trì khoảng 1.450 ha trong giai đoạn 2016-2023, trong khi sản lượng chỉ khoảng 1.800 tấn/năm.
Mức này thấp hơn đáng kể so với đỉnh sản xuất vào thập niên 1980, khi sản lượng cà phê Nigeria từng đạt gần 6.000 tấn.
Kế hoạch phục hồi mới bao gồm cải tạo vườn cây, phân phối cây giống cải tiến, nghiên cứu và đào tạo nông dân.
Chính phủ cũng muốn phát triển hoạt động chế biến trong nước, bao gồm rang và đóng gói, nhằm giữ lại nhiều giá trị hơn trong nước và gia tăng giá trị từ xuất khẩu.
CHDC Congo tập trung phát triển cà phê Robusta
Tại CHDC Congo, chương trình phục hồi có phạm vi tập trung hơn vào cà phê Robusta.
Ngày 28/2/2026, một dự án kéo dài 5 năm được khởi động tại Beni, nhằm hỗ trợ 12.000 nông dân tại hai tỉnh North Kivu và Ituri.
Dự án do Rikolto, tổ chức chuyên phát triển chuỗi giá trị nông nghiệp, triển khai với nguồn tài trợ từ Quỹ Phát triển Nông nghiệp Quốc tế (IFAD) và tập đoàn cà phê Hà Lan JDE Peet’s.
Nông dân tham gia dự án dự kiến được hỗ trợ kỹ thuật, cải tạo và tái sinh vườn cây, đồng thời tiếp cận nguồn vật liệu giống cải tiến.
CHDC Congo cũng đang đối mặt với sự suy giảm mạnh về sản lượng. Theo Ngân hàng Trung ương Congo (BCC), sản lượng cà phê của nước này giảm gần 58% trong giai đoạn 2020-2024, từ 64.503 tấn xuống còn 26.976 tấn.
Thách thức là phục hồi toàn bộ chuỗi giá trị
Bốn chương trình tại Madagascar, Cộng hòa Trung Phi, Nigeria và CHDC Congo cho thấy các quốc gia sản xuất cà phê nhỏ tại châu Phi đang lựa chọn những cách tiếp cận khác nhau để phục hồi ngành.
Madagascar tập trung vào mở rộng và cải tạo diện tích với chương trình có quy mô lên tới 100.000 ha; Cộng hòa Trung Phi đặt mục tiêu mở rộng mạnh diện tích trồng; Nigeria chú trọng cải tạo vườn cây và phát triển chế biến; trong khi CHDC Congo tập trung hỗ trợ trực tiếp cho nông dân trồng Robusta.
Tuy nhiên, thách thức lớn nhất hiện nay không chỉ nằm ở việc công bố thêm diện tích trồng cà phê mà là đưa những diện tích đó vào sản xuất thực tế và tạo ra sản lượng thương mại ổn định.
Đồng thời, các chương trình cần khôi phục đồng bộ toàn bộ chuỗi giá trị, từ cây giống, sản xuất, thu gom, logistics, chế biến đến tiếp thị và xuất khẩu.
Nếu thực hiện hiệu quả, các kế hoạch này không chỉ giúp tăng sản lượng mà còn có thể tạo điều kiện để các quốc gia sản xuất nhỏ nâng cao chất lượng, tăng giá trị gia tăng và cải thiện vị thế trên thị trường cà phê quốc tế.
NPK/ Vinagri News (Ecofin Agency)
No comments:
Post a Comment