VINAGRI News - Giá gạo thơm tại khu vực Rajshahi, Bangladesh tăng mạnh trong 6 tháng qua, với một số loại gần như tăng gấp đôi, do xuất khẩu, thiếu lúa nguyên liệu, chi phí sản xuất tăng và hoạt động tích trữ của các doanh nghiệp xay xát lớn. Giá tăng cao đang khiến người tiêu dùng, nhà hàng và các cơ sở kinh doanh chịu áp lực, trong khi lợi ích đối với nông dân vẫn chưa tương xứng.
Tóm lược:
> Gạo thơm Chinigaura tại Rajshahi hiện có giá bán lẻ 220 - 230 taka/kg, tăng mạnh so với mức 135 - 140 taka/kg vài tháng trước.
> Xuất khẩu, thiếu lúa nguyên liệu, chi phí xay xát - vận chuyển tăng và việc các doanh nghiệp lớn tích trữ lúa được cho là những nguyên nhân chính đẩy giá lên cao.
> Người tiêu dùng và nhà hàng đang giảm mua hoặc chuyển sang các loại gạo rẻ hơn do giá gạo thơm tăng mạnh.
> Giá bán lẻ cao chưa mang lại lợi ích tương xứng cho nông dân; Bangladesh đang được kêu gọi tăng cường giám sát thị trường gạo thơm.
Giá gạo thơm tăng mạnh tại Rajshahi
Giá gạo thơm tại khu vực Rajshahi, Bangladesh tăng vọt trong thời gian gần đây, với một số chủng loại gần như tăng gấp đôi chỉ trong 6 tháng, khiến loại gạo vốn phổ biến trong các món cơm pulao và biryani trở nên đắt đỏ đối với nhiều người tiêu dùng.
Gạo thơm Chinigaura, một giống gạo thường được sử dụng trong các bữa ăn và dịp lễ hội, hiện được bán lẻ với giá 220 - 230 taka/kg (khoảng 1,80 - 1,88 USD/kg) tại các chợ ở Rajshahi, tùy chất lượng. Gạo Chinigaura đóng gói từng được bán với giá 135 - 140 taka/kg cách đây vài tháng, hiện đã tăng lên khoảng 230 taka/kg.
Các thương nhân và thành viên thị trường cho rằng giá tăng do nhiều yếu tố, bao gồm xuất khẩu gạo, thiếu lúa nguyên liệu, chi phí sản xuất tăng và việc các doanh nghiệp xay xát lớn tích trữ hàng hóa.
Tại các chợ bán buôn ở Rajshahi, giá gạo thơm hiện ở mức 180 - 200 taka/kg, trong khi giá bán lẻ khoảng 210 taka/kg. Gạo Chinigaura bán rời trước đây có giá 115 - 120 taka/kg cách đây 3 tháng, nhưng hiện đã tăng lên 170 - 180 taka/kg.
Giá các loại gạo thơm khác cũng tăng. Gạo Kalijira tăng từ 120 - 125 taka lên khoảng 160 taka/kg, trong khi gạo thơm Kataribhog của Dinajpur tăng từ 95 lên 105 taka/kg.
Xuất khẩu được cho là nguyên nhân chính
Một số thương nhân gạo cho rằng phần lớn mức tăng giá bắt nguồn từ hoạt động xuất khẩu, do lượng gạo đưa ra nước ngoài làm giảm nguồn cung trên thị trường nội địa.
Theo số liệu được dẫn trong báo cáo, ba doanh nghiệp lớn đã xuất khẩu tổng cộng 1.530 tấn gạo trong năm tài chính 2025/26. Gạo Chinigaura chủ yếu được sản xuất từ lúa giống BRRI-34.
Ông Ashok Prasad, chủ cơ sở AP Chal Bhandar-1 tại khu Saheb Bazar, Rajshahi, cho biết giá gạo thơm đã tăng tới 100 taka/kg kể từ lễ Eid-ul-Adha.
Ông cho rằng xuất khẩu là nguyên nhân chính khiến giá tăng và nhận định giá có thể giảm nếu hoạt động xuất khẩu bị tạm dừng.
Thương nhân bán buôn Jasim Uddin cho biết loại gạo từng được bán với giá khoảng 100 taka/kg cách đây 6 tháng hiện có giá gần 200 taka/kg.
Ông cho biết doanh nghiệp của mình từng bị Cục Bảo vệ Quyền lợi Người tiêu dùng Quốc gia phạt 10.000 taka do bán gạo dùng cho món pulao với giá 200 taka/kg. Theo ông, các thương nhân đang mua gạo từ kho của doanh nghiệp với giá gần tương đương mức bán ra, sau đó còn phải chịu thêm chi phí vận chuyển và hoa hồng.
Ông ước tính giá có thể giảm ít nhất 50 taka/kg nếu hoạt động xuất khẩu bị đình chỉ.
Thiếu lúa nguyên liệu và chi phí sản xuất gây thêm áp lực
Tuy nhiên, các thành viên thị trường cho rằng chỉ riêng xuất khẩu chưa thể giải thích toàn bộ mức tăng giá.
Một số khu vực phía Bắc Bangladesh đã trải qua thời tiết nắng nóng gay gắt và lượng mưa không đủ trong vụ sản xuất trước, làm giảm năng suất lúa thơm tại một số vùng.
Theo các thương nhân, những doanh nghiệp xay xát lớn cũng đã mua lúa với giá tương đối cao vào đầu vụ rồi đưa vào kho, khiến nguồn cung dành cho các nhà máy xay xát nhỏ và thị trường tự do bị thu hẹp.
Chi phí chế biến gạo thơm cũng tăng do giá điện, chi phí xay xát và vận chuyển cao hơn.
Ông Atiar Rahman, một thương nhân bán buôn gạo tại Dinajpur, cho biết một bao lúa 75 kg từng có giá khoảng 4.000 taka trong mùa thu hoạch, sau đó tăng lên 6.000 taka và hiện đã lên khoảng 8.500 taka.
Ông cho rằng nguyên nhân chủ yếu là tình trạng thiếu lúa nguyên liệu, đồng thời cho biết chưa thể xác nhận liệu xuất khẩu có góp phần làm giá tăng hay không.
Người tiêu dùng giảm mua gạo thơm
Giá tăng mạnh đang khiến người tiêu dùng giảm lượng mua gạo thơm và chuyển sang các loại gạo có giá thấp hơn.
Ông Mohammad Azad, một nhân viên khu vực tư nhân đang mua hàng tại Saheb Bazar, cho biết gạo Chinigaura đóng gói hiện có giá 230 taka/kg. Theo ông, gạo thơm không phải thực phẩm được sử dụng hàng ngày, nhưng giá tăng quá cao khiến gia đình ông cũng phải cân nhắc ngay cả khi mua để phục vụ các dịp đặc biệt.
Ông Jahangir Alam Khan cho biết lần gần nhất mua gạo dùng cho món pulao, khoảng 5 tháng trước, ông chỉ phải trả 140 taka/kg. Hiện mức giá đã tăng lên 230 taka/kg.
Bà Selina Parvin, một nội trợ, cho biết bà mua gạo để chuẩn bị cho sinh nhật con gái nhưng ngay cả gạo Chinigaura bán rời chất lượng thấp hơn cũng có giá khoảng 150 taka/kg.
Nhà hàng chịu áp lực chi phí
Các nhà hàng cũng đang chịu tác động trực tiếp từ giá gạo tăng.
Ông Mohammad Golap Sardar, chủ một nhà hàng tại khu Kumarpara, Rajshahi, cho biết trước đây nhà hàng mua gạo dùng cho món pulao với giá khoảng 130 taka/kg, nhưng hiện đã tăng lên khoảng 200 taka/kg.
Tuy nhiên, ông cho biết các nhà hàng không thể tăng giá thực đơn tương ứng do lo ngại mất khách.
Thương nhân gạo Rajib Hossain cho biết giá cao cũng đang ảnh hưởng đến hoạt động kinh doanh khi nhu cầu suy yếu. Những khách hàng trước đây thường mua 5 - 10 kg gạo thơm hiện chỉ mua khoảng 1 - 2 kg.
Giá bán lẻ cao nhưng nông dân chưa hưởng lợi tương xứng
Mặc dù giá gạo thơm trên thị trường bán lẻ tăng mạnh, nông dân không nhất thiết là đối tượng hưởng lợi trực tiếp từ đợt tăng giá này.
Ông Asfakuzzaman Babu, một nông dân tại Keshbapur thuộc huyện Godagari, cho biết ông từng trồng lúa thơm trên 2 bigha (2 bigha ≈ 0,268 ha - khoảng 2.676 m²) đất nhưng đã bán toàn bộ sản lượng cách đây 6 tháng.
Theo ông, nếu vẫn còn giữ lúa đến thời điểm hiện tại, ông có thể bán được với giá cao hơn nhiều. Ông cho biết có thể mở rộng diện tích trồng nếu giá tiếp tục duy trì ở mức cao.
Kêu gọi tăng cường giám sát thị trường
Mức tăng giá mạnh đã dẫn đến những lời kêu gọi tăng cường giám sát thị trường gạo thơm và xem xét kỹ hơn các yếu tố đang thúc đẩy giá.
Trong khi một số thương nhân quy trách nhiệm cho xuất khẩu, các thành viên thị trường cũng chỉ ra tình trạng năng suất giảm, các nhà máy lớn tích trữ lúa cùng chi phí xay xát và vận chuyển tăng.
Theo Cục Khuyến nông Bangladesh, phần lớn lúa BRRI-34, hay Chinigaura, được sản xuất tại Dinajpur, ngoài ra còn được trồng tại Thakurgaon và Panchagarh.
Dinajpur đặt mục tiêu gieo trồng lúa trên 260.860 ha trong năm nay, trong đó diện tích Chinigaura đạt 95.000 ha. Năm ngoái, giống lúa này được trồng trên khoảng 94.000 ha.
Ông Mohammad Afzal Hossain, Phó Giám đốc Cục Khuyến nông Dinajpur, cho biết các doanh nghiệp lớn như Square Food & Beverage, Ispahani Agro và PRAN Agro đang đóng gói và đưa gạo thơm sản xuất từ lúa Chinigaura ra thị trường.
Theo ông, gần 200 nhà máy xay xát lúa tự động quy mô lớn và nhỏ đã hình thành xung quanh vùng sản xuất giống lúa này tại Dinajpur.
Tuy nhiên, các quan chức và thành viên thị trường cho rằng giá bán lẻ gạo thơm tăng cao vẫn chưa chuyển thành mức tăng thu nhập tương xứng đối với nông dân.
Tỷ giá: 1 taka ≈ 212 đồng;
NPK/ Vinagri News (The Voice NEWS)
No comments:
Post a Comment