VINAGRI News - EU đạt được thỏa thuận cải cách cơ chế ưu đãi thuế quan cho các nước đang phát triển, sau khi phá vỡ bế tắc kéo dài 2 năm về cơ chế tự vệ đối với nhập khẩu gạo. Theo đó, EU sẽ tái áp dụng thuế MFN nếu lượng gạo nhập khẩu tăng 45% so với mức cơ sở 387.000 tấn.
Tóm lược:
> EU đạt thỏa thuận cải tổ GSP sau 2 năm đình trệ.
> Thuế MFN sẽ quay lại nếu nhập khẩu gạo vượt 552.000 tấn (tăng 45% so với đường cơ sở).
> Ý và Tây Ban Nha muốn biện pháp tự vệ mạnh hơn, nhưng đa số chấp nhận thỏa hiệp.
> EU tăng cường cơ chế giám sát nhập khẩu nông sản.
> Ưu đãi thương mại lần đầu tiên gắn với mức độ hợp tác hồi hương người di cư.
> Quy định mới dự kiến được thông qua và bỏ phiếu trong năm tới.
Các nhà đàm phán của Nghị viện châu Âu và Hội đồng EU đã đạt được thỏa thuận muộn ngày thứ Hai nhằm cải tổ cơ chế ưu đãi thuế quan (GSP) dành cho các nước đang phát triển, chấm dứt thế bế tắc kéo dài hai năm sau khi tháo gỡ điểm nghẽn lớn nhất liên quan đến biện pháp tự vệ hạn chế nhập khẩu gạo vào khối.
Theo thỏa thuận, thuế suất tối huệ quốc (MFN) sẽ được tái áp dụng nếu lượng gạo nhập khẩu tăng 45% so với mức cơ sở 387.000 tấn - mức trung bình nhập khẩu trong 10 năm của EU - tương đương khoảng 552.000 tấn, theo một nguồn tin am hiểu đàm phán chia sẻ với Euractiv. Các ngưỡng này sẽ được xem xét lại sau một năm kể từ khi quy định có hiệu lực.
Thỏa hiệp này mở đường cho việc cập nhật GSP - cơ chế cho phép hàng hóa từ các nước đang phát triển tiếp cận EU với mức thuế ưu đãi hoặc miễn thuế. Đàm phán liên thể chế bắt đầu từ đầu năm 2023 nhưng liên tục đình trệ, buộc EU phải gia hạn cơ chế hiện tại đến ngày 31/12/2027.
Cách bế tắc được tháo gỡ
Khi đàm phán được nối lại vào tháng 6/2025, vấn đề then chốt vẫn là nhập khẩu gạo miễn thuế từ các nước thụ hưởng như Myanmar và Campuchia.
Trong vòng đàm phán cuối cùng hôm thứ Hai, các bên tập trung quyết định ngưỡng nhập khẩu kích hoạt cơ chế tự vệ tự động do Chủ tịch luân phiên Đan Mạch đề xuất, theo hai nguồn tin tham dự cuộc họp.
Ý và Tây Ban Nha - hai nước sản xuất gạo lớn nhất EU - là những quốc gia duy nhất yêu cầu biện pháp tự vệ mạnh hơn để có thể dừng nhập khẩu, và được Nghị viện châu Âu hậu thuẫn. Nghị sĩ Gabriel Mato (EPP, Tây Ban Nha) chỉ trích ngưỡng mới “quá cao” và khó kích hoạt, cho rằng chỉ EPP và ECR ủng hộ biện pháp cứng rắn hơn, trong khi các nhóm khác “đã nhượng bộ”.
Ngược lại, nhiều đại diện hoan nghênh thỏa hiệp. Bà Karin Karlsbro (Renew) nhấn mạnh hơn 2 tỷ người hưởng lợi từ cơ chế này và cho rằng “trong bối cảnh chủ nghĩa bảo hộ gia tăng, việc EU thúc đẩy phát triển thông qua thương mại là hết sức quan trọng”.
Không có thêm biện pháp tự vệ tự động nào áp dụng cho nông sản, nhưng các đồng lập pháp đã tăng cường cơ chế giám sát đặc biệt, yêu cầu Ủy ban châu Âu đánh giá các đợt tăng nhập khẩu và can thiệp khi có nguy cơ gây tổn hại thị trường EU.
Ưu đãi thương mại gắn với chính sách hồi hương người di cư
Một nội dung quan trọng khác của cải cách liên quan đến việc ràng buộc ưu đãi thương mại với mức độ hợp tác của các nước trong việc tiếp nhận công dân bị EU trục xuất, theo đề xuất của Hội đồng EU.
Ngoại trưởng Đan Mạch Lars Løkke Rasmussen khẳng định: “Ưu đãi thương mại phải gắn với tôn trọng nhân quyền, quản trị tốt, bảo vệ môi trường và - lần đầu tiên - hợp tác trong việc tiếp nhận công dân cư trú bất hợp pháp tại EU.”
Nghị viện châu Âu đã đạt được điều kiện chặt chẽ hơn trước khi đình chỉ ưu đãi, bao gồm quy trình đánh giá kéo dài hơn, đối thoại ít nhất một năm với quốc gia liên quan, và trì hoãn hai năm trước khi áp dụng điều kiện mới đối với các nước kém phát triển nhất.
Ông Bernd Lange, trưởng đoàn đàm phán của Nghị viện, hoan nghênh kết quả đạt được và cho biết Hội đồng đã “tiến gần đáng kể” tới lập trường của Nghị viện, tạo ra một hệ thống cân bằng với các ranh giới rõ ràng và cách tiếp cận phân tầng cho các nước kém phát triển nhất.
Dự kiến, các đại sứ EU sẽ thông qua thỏa thuận trong vài tuần tới, và Nghị viện sẽ bỏ phiếu toàn thể vào năm sau.
NPK/Vinagri News (Euractiv)
No comments:
Post a Comment