VINAGRI News - Mỹ dự định áp thuế bổ sung lên gạo nhập khẩu từ Ấn Độ nhằm bảo vệ nông dân trong nước trước áp lực cạnh tranh giá. Tuy nhiên, tác động dự kiến rất nhỏ do thị trường Mỹ chỉ chiếm phần nhỏ trong tổng xuất khẩu gạo của Ấn Độ.
Tóm lược:
> Mỹ chuẩn bị tăng thuế gạo Ấn Độ để bảo vệ nông dân trong nước.
> Giá gạo Mỹ cao, lợi nhuận giảm, chi phí sản xuất tăng là nguyên nhân chính.
> Ấn Độ cho rằng tác động rất nhỏ vì thị trường Mỹ chiếm tỷ trọng thấp.
> Mỹ có thể đang sử dụng thuế như công cụ gây sức ép chính trị.
> Nhu cầu gạo basmati Ấn Độ tại Mỹ vẫn mạnh nhờ cộng đồng gốc Á và Trung Đông.
Hai lý do khiến Mỹ nhắm vào gạo Ấn Độ
Mỹ dự kiến áp thuế mới đối với nhập khẩu gạo từ Ấn Độ nhằm bảo vệ nông dân trong nước đang gặp khó khăn trước áp lực cạnh tranh về giá.
Theo các chuyên gia, Washington có khả năng sẽ nâng thuế đối với gạo nhập khẩu từ Ấn Độ trong vài tuần tới, nhưng tác động thực tế đối với thương mại gạo toàn cầu của Ấn Độ được đánh giá là không lớn.
Mỹ đang nhắm vào gạo Ấn Độ không phải vì nước này nhập khẩu nhiều, mà do mức giá cạnh tranh của gạo Ấn Độ trên thị trường quốc tế đang ảnh hưởng đến xuất khẩu gạo của Mỹ.
Theo các chuyên gia trong ngành, có hai lý do đứng sau động thái này:
Thứ nhất, gạo Mỹ có giá cao hơn so với gạo từ các quốc gia châu Á, khiến Mỹ không thể mở rộng quy mô xuất khẩu 2,6 triệu tấn mỗi năm vượt ra ngoài thị trường Nam Mỹ.
Thứ hai, giá gạo thế giới thấp đã làm giảm lợi nhuận của nông dân Mỹ, buộc chính quyền Tổng thống Donald Trump phải nhắm vào gạo châu Á, đặc biệt là Ấn Độ.
Biểu đồ thể hiện khối lượng xuất khẩu gạo của Ấn Độ, chia làm hai loại: Basmati (màu Xanh Lam nhạt) và Non-Basmati (màu Xanh Lam đậm), qua các niên vụ từ 2020 - 2021 đến 2025 - 2026 (tính đến tháng 9/2025)
Nông dân Mỹ hiện đang báo cáo thua lỗ trong sản xuất lúa gạo. Năm ngoái, theo chương trình Price Loss Coverage của Mỹ, nông dân trồng lúa đã nhận được trợ cấp 70 USD/acre. Do thua lỗ năm nay dự kiến sẽ còn lớn hơn vì giá gạo đang ở mức thấp nhiều năm, mức trợ cấp có thể tăng lên 170 USD/acre.
Điều này đồng nghĩa Mỹ có thể phải chi 1,2 tỷ USD cho nông dân trồng lúa. “Vậy nên Mỹ đang nhắm vào 135.000 nông dân trồng lúa Ấn Độ để hỗ trợ 5.600 nông dân giàu có của mình. Thuế bổ sung có thể nhằm bù đắp phần chi phí trợ cấp tăng thêm,” ông S. Chandrasekaran, chuyên gia thương mại tại New Delhi, nhận định.
Một nhóm vận động hành lang trong ngành gạo Mỹ cũng đang tìm cách tăng mức trợ cấp vượt mức trần 125.000 USD/nông dân, trong bối cảnh Mỹ chuẩn bị ban hành dự luật nông trại mới nhằm hỗ trợ nông dân.
Trong khi đó, các hiệp hội ngành như Hiệp hội Các Nhà Xuất Khẩu Gạo Toàn Ấn (AIREA) và Liên đoàn Xuất khẩu Gạo Ấn Độ (IREF) cho rằng động thái của Mỹ sẽ không gây ảnh hưởng lớn, bởi Mỹ chỉ là thị trường xuất khẩu gạo không-basmati lớn thứ 24, và là thị trường tiêu thụ basmati lớn thứ 4 của Ấn Độ.
Câu chuyện “ngầm”
Theo chuyên gia Chandrasekaran, phương Tây dường như đang tạo ra một “câu chuyện ngầm” nhằm gây áp lực lên các quốc gia châu Á sản xuất gạo.
“Tuần trước, Liên minh châu Âu công bố cơ chế tự vệ để hạn chế nhập khẩu gạo từ châu Á. Giờ đây, Mỹ tuyên bố sẽ áp thuế bổ sung với cáo buộc bán phá giá gạo,” ông nói.
Một nguồn tin trong ngành gạo cho biết Mỹ đã không thể tìm được người mua tại châu Phi và các thị trường khác - những nơi Ấn Độ, quốc gia xuất khẩu gạo số 1 thế giới, đang chiếm ưu thế.
“Các nước châu Phi không thể mua gạo Mỹ với giá quá cao. Chương trình PL-420, theo đó Mỹ xuất khẩu gạo đến các quốc gia nghèo hơn, hiện không còn hoạt động. Vì vậy, Ấn Độ và các nước châu Á đang trở thành mục tiêu,” nguồn tin cho biết.
Theo chuyên gia Chandrasekaran, chi phí đầu vào trồng lúa ở Mỹ đang tăng lên, vì vậy họ cần thêm hỗ trợ. “Đó là lý do Tổng thống Donald Trump đang nhắm vào Ấn Độ,” ông nói.
Thuế mới
Hôm thứ Hai, nông dân trồng lúa tại Mỹ đã phàn nàn với ông Trump rằng nông dân Ấn Độ đang bán phá giá gạo rẻ tại thị trường Mỹ. Tổng thống Mỹ cho biết ông có thể xem xét áp thêm thuế đối với gạo nhập khẩu từ Ấn Độ.
Nguồn tin trong ngành đặt câu hỏi liệu Mỹ có đang cố gây sức ép lên Ấn Độ trước các cuộc đàm phán dự kiến diễn ra tại New Delhi trong tuần này hay không. “Động thái của Mỹ cũng cần được nhìn nhận trong bối cảnh kiến trúc an ninh chiến lược,” nguồn tin nói thêm.
Đáp lại lời đe dọa của ông Trump, Chủ tịch AIREA, ông Satish Goel, cho biết nếu Mỹ áp thêm thuế lên gạo Ấn Độ, thì chính người tiêu dùng Mỹ sẽ phải trả thêm chi phí.
“Thuế cao hơn sẽ không ảnh hưởng đến nông dân hay nhà xuất khẩu Ấn Độ,” ông nói.
Ấn Độ đã xuất khẩu khoảng 270.000 tấn gạo basmati sang Mỹ trong tổng số 6,065 triệu tấn vận chuyển trong niên vụ 2024 - 2025. “Mỹ chiếm khoảng 4,5% tổng xuất khẩu basmati của chúng ta,” ông Goel cho biết.
Năm tài khóa này, xuất khẩu cao hơn năm ngoái, và hơn 6 triệu tấn basmati dự kiến sẽ được xuất khẩu. Theo số liệu của APEDA, xuất khẩu basmati của Ấn Độ trong giai đoạn tháng 4 - 9 năm nay đạt 3,168 triệu tấn, trị giá hơn 2,76 tỷ USD. Cùng kỳ năm ngoái, xuất khẩu basmati đạt 2,72 triệu tấn, trị giá 2,86 tỷ USD.
Liên đoàn Xuất khẩu Gạo Ấn Độ (IREF) cho biết gạo Ấn Độ tại Mỹ chủ yếu được tiêu thụ bởi cộng đồng dân cư gốc vùng Vịnh và tiểu lục địa Nam Á, với nhu cầu tiếp tục tăng đều.
“Nhu cầu này gắn chặt với sự phổ biến ngày càng tăng của ẩm thực Ấn Độ - đặc biệt là các món như biryani, trong đó gạo basmati là thành phần không thể thay thế,” ông Dev Garg, Phó Chủ tịch IREF, nhận định.
Xuất khẩu sang Mỹ mang tính chất nhu cầu, với phần lớn đơn hàng được thực hiện theo hợp đồng mua trước từ các nhà nhập khẩu tại Mỹ.
“Quan trọng hơn, gạo Mỹ không thể thay thế gạo Ấn Độ. Basmati có mùi thơm, độ dài hạt, kết cấu và hương vị đặc trưng mà các giống gạo trồng ở Mỹ thường không đáp ứng được trong các món ăn truyền thống của vùng Vịnh và Nam Á,” ông nói.
Trước khi áp thuế mới, gạo Ấn Độ chịu mức thuế 10% tại thị trường Mỹ. Với mức thuế 50% hiện nay, thuế suất đã tăng thêm 40 điểm phần trăm. Dù vậy, xuất khẩu vẫn tiếp tục, cho thấy đây là mặt hàng thiết yếu trong giỏ tiêu dùng của cộng đồng nhập cư.
Dữ liệu thị trường bán lẻ cho thấy phần lớn gánh nặng thuế đã được chuyển sang người tiêu dùng Mỹ thông qua giá bán lẻ cao hơn, trong khi doanh thu xuất khẩu của nông dân và doanh nghiệp Ấn Độ hầu như không thay đổi.
“Ngành xuất khẩu gạo của Ấn Độ có sức chống chịu tốt và khả năng cạnh tranh toàn cầu,” Phó Chủ tịch IREF khẳng định.
Ông cho biết thêm, mặc dù Mỹ là thị trường quan trọng, nhưng thương mại gạo của Ấn Độ rất đa dạng, trải rộng nhiều thị trường trên thế giới. Liên đoàn, phối hợp chặt chẽ với Chính phủ Ấn Độ, đang tiếp tục mở rộng các thị trường hiện hữu và tìm kiếm thị trường mới.
NPK/ Vinagri News (The Hindu Businessline)
No comments:
Post a Comment