VINAGRI News - Xuất khẩu gạo của Pakistan tăng mạnh trong tháng 12/2025, nhờ đà bùng nổ của gạo Basmati, giúp nước này vượt Việt Nam để trở thành nhà xuất khẩu gạo lớn thứ ba thế giới sau Ấn Độ và Thái Lan. Dù vậy, ngành gạo Pakistan vẫn đối mặt nhiều thách thức cơ cấu, song đang xuất hiện những điểm sáng tại các thị trường Trung Á, Mỹ và Iran.
Tóm lược:
> Xuất khẩu gạo Pakistan tháng 12/2025 tăng 14% so với tháng trước, nhờ gạo Basmati tăng hơn 50%.
> Pakistan xuất khẩu 489.000 tấn, vượt Việt Nam (387.000 tấn), vươn lên vị trí thứ ba thế giới.
> Trung Á nổi lên là thị trường mới với xuất khẩu trực tiếp tăng mạnh.
> Ngành gạo vẫn đối mặt nhiều thách thức cơ cấu và chính sách.
> Mỹ và Iran đang trở thành những thị trường tiềm năng mới cho gạo Pakistan.
Xuất khẩu gạo của Pakistan ghi nhận sự phục hồi ấn tượng trong tháng 12/2025, tăng 14% so với tháng trước (MoM), chủ yếu nhờ lượng gạo Basmati xuất khẩu tăng hơn 50%. Kết quả này đã giúp Pakistan vượt qua Việt Nam để trở thành quốc gia xuất khẩu gạo lớn thứ ba thế giới trong tháng, chỉ sau Ấn Độ và Thái Lan.
Theo dữ liệu thương mại, trong tháng 12/2025, Pakistan xuất khẩu 489.000 tấn gạo (không bao gồm xuất khẩu sang Iran), cao hơn đáng kể so với mức 387.000 tấn của Việt Nam. Đây là mức xuất khẩu gạo theo tháng cao nhất từ trước đến nay của Pakistan, cho thấy động lực tăng trưởng mới của ngành.
Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) tiếp tục là thị trường nhập khẩu gạo lớn nhất của Pakistan với 74.897 tấn, trong đó có 16.850 tấn gạo Basmati. Trung Quốc đứng thứ hai với 74.685 tấn. Những thị trường quan trọng khác gồm Tanzania (62.900 tấn), Kenya (60.300 tấn), Bờ Biển Ngà (41.700 tấn), Guinea-Bissau (31.850 tấn), Malaysia (23.930 tấn), Madagascar (17.800 tấn), Kazakhstan (17.050 tấn), Ả Rập Xê Út (16.032 tấn, trong đó có 5.350 tấn Basmati), Liên minh châu Âu và Vương quốc Anh cộng lại (21.100 tấn, bao gồm 15.600 tấn Basmati), Oman (5.770 tấn), Mỹ (2.230 tấn) và Canada (1.321 tấn).
Một diễn biến đáng chú ý trong tháng 12 là sự mở rộng hiện diện của gạo Pakistan tại thị trường Trung Á. Xuất khẩu sang Kazakhstan vượt 17.000 tấn, trong đó có 10.300 tấn Basmati, trong khi xuất khẩu sang Uzbekistan đạt 10.382 tấn. Theo các chuyên gia, đây là sự thay đổi mang tính cấu trúc khi Pakistan chuyển sang xuất khẩu trực tiếp sang các nước Trung Á như Kazakhstan, Uzbekistan, Azerbaijan, Turkmenistan, Tajikistan và Kyrgyzstan, thay vì đi vòng qua Afghanistan như trước. Việc đóng cửa biên giới Afghanistan đã thúc đẩy các tuyến xuất khẩu trực tiếp, giúp hình ảnh gạo Pakistan trở nên rõ nét hơn tại khu vực này.
Tuy đạt kết quả tích cực trong tháng 12, ngành xuất khẩu gạo Pakistan vẫn đối mặt nhiều khó khăn mang tính dài hạn, bao gồm hạn chế về cơ cấu, tài chính, tiếp thị và năng lực. Một trong những điểm yếu lớn là xuất khẩu sang Iraq - hiện là thị trường nhập khẩu gạo Basmati Ấn Độ lớn thứ hai thế giới sau Ả Rập Xê Út - gần như không đáng kể. Tương tự, xuất khẩu sang Thổ Nhĩ Kỳ, trung tâm trung chuyển quan trọng sang Iraq, Jordan, Syria và một phần Đông Âu, cũng ở mức rất thấp.
Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif mới đây đã chỉ đạo các cơ quan chức năng xây dựng chiến lược tổng thể nhằm thúc đẩy xuất khẩu gạo và thu hẹp thâm hụt thương mại ngày càng gia tăng.
Trong khi chính phủ cho rằng sự suy giảm xuất khẩu xuất phát từ gạo giá rẻ của Ấn Độ và các trường hợp bị từ chối do kiểm dịch tại biên giới, các nhà xuất khẩu lại nhận định nguyên nhân chính nằm ở những sai lầm chính sách.
Ông Hamid Malik, chuyên gia phân tích ngành gạo, cho biết những yếu tố bất lợi bao gồm cạnh tranh toàn cầu gay gắt, sản lượng thế giới tăng cao - đặc biệt tại Ấn Độ, nhu cầu quốc tế suy yếu, chi phí vận tải biển và logistics tăng, chính sách tài khóa và tiền tệ thiếu nhất quán, khung pháp lý chưa hợp lý, giá nội địa bị đẩy lên cao do đầu cơ và dòng tiền không chính thức, cùng với các biện pháp đóng cửa biên giới vì lý do an ninh.
Dù vậy, ông Malik cũng chỉ ra một số tín hiệu tích cực. “Nhu cầu đối với gạo Pakistan tại Bangladesh đang ở mức cao, dù chi phí vận chuyển tăng đã làm giảm sức cạnh tranh.” Các quốc gia Trung Á cũng nổi lên là thị trường đầy tiềm năng kể từ khi Pakistan bước vào vụ thu hoạch từ tháng 10/2025.
Bên cạnh đó, mức thuế 50% mà Mỹ áp lên gạo Ấn Độ đang dần mang lại lợi thế cho Pakistan, với lượng gạo xuất sang Mỹ có dấu hiệu tăng trở lại, theo ông Abu Bakr, một nhà xuất khẩu. Một diễn biến quan trọng khác là tại Iran, nơi tình trạng thiếu ngoại tệ khiến Ngân hàng Trung ương Iran ngừng cấp ngoại tệ ưu đãi cho nhập khẩu gạo. Các thương nhân Iran buộc phải sử dụng nguồn vốn tự có, qua đó tạo lợi thế cho Pakistan nhờ vị trí địa lý gần hơn. Các nhà xuất khẩu Pakistan cho biết nhu cầu từ Iran đang tăng mạnh, trong khi các nhà xuất khẩu Ấn Độ chịu tác động tiêu cực.
NPK/ Vinagri News (Dawn)
No comments:
Post a Comment