VINAGRI News - Hiệp định thương mại giữa Ấn Độ và Liên minh châu Âu (EU) ký ngày 27/1 không đưa gạo vào diện tự do hóa do lo ngại về an toàn thực phẩm và sức khỏe, trong khi các cuộc đàm phán riêng về chỉ dẫn địa lý (GI), bao gồm GI cho gạo basmati, vẫn đang được tiếp tục.
Tóm lược:
> Gạo bị loại khỏi tự do hóa trong hiệp định thương mại Ấn Độ - EU do tính nhạy cảm.
> Tiêu chuẩn an toàn thực phẩm và sức khỏe của EU tiếp tục được áp dụng nghiêm ngặt.
> Đàm phán riêng về chỉ dẫn địa lý (GI), bao gồm GI cho gạo basmati, vẫn đang diễn ra.
> EU cân nhắc áp dụng hạn ngạch thuế quan và cơ chế tự động bảo vệ đối với nhập khẩu gạo từ năm 2027.
> Các doanh nghiệp xuất khẩu Ấn Độ đánh giá tác động ngắn hạn đến thương mại gạo là rất hạn chế.
Theo thông báo của Ủy ban châu Âu (EC) ngày 27/1, hiệp định thương mại Ấn Độ - EU đã loại trừ mặt hàng gạo khỏi lộ trình tự do hóa, do đây là sản phẩm nhạy cảm đối với thị trường nội địa EU liên quan đến an toàn thực phẩm và sức khỏe người tiêu dùng. Song song đó, đàm phán về chỉ dẫn địa lý (GI) giữa hai bên vẫn đang diễn ra.
Các doanh nghiệp xuất khẩu gạo Ấn Độ cho rằng hiệp định thương mại và thỏa thuận GI đang đàm phán khó có khả năng làm thay đổi đáng kể dòng chảy thương mại hiện nay, cũng như không gây tác động lớn đến xuất khẩu gạo của nước này sang EU.
EC nhấn mạnh rằng những ngành nông nghiệp nhạy cảm của châu Âu sẽ được bảo vệ đầy đủ, khi các sản phẩm như thịt bò, thịt gà, gạo và đường đều bị loại khỏi diện tự do hóa trong hiệp định. Đồng thời, tất cả hàng hóa nhập khẩu từ Ấn Độ vẫn phải tuân thủ nghiêm ngặt các tiêu chuẩn an toàn thực phẩm và sức khỏe của EU.
Hiệp định thương mại Ấn Độ - EU được ký kết ngày 27/1, sau gần hai thập kỷ đàm phán kể từ năm 2007. Theo Bộ Thương mại và Công nghiệp Ấn Độ, hơn 99% kim ngạch xuất khẩu của Ấn Độ sẽ được hưởng ưu đãi khi vào thị trường EU, mở ra tiềm năng tăng trưởng lớn cho các mặt hàng khác ngoài gạo.
Hiện nay, EU đang áp thuế khoảng 200 euro/tấn đối với gạo xay xát, 30 euro/tấn đối với gạo lứt non-basmati, trong khi gạo basmati lứt (còn vỏ trấu) được miễn thuế nhập khẩu. Cơ chế này đã khuyến khích nhập khẩu gạo basmati lứt từ Ấn Độ và Pakistan vào thị trường châu Âu.
Ủy viên Nông nghiệp và Thực phẩm EU Christophe Hansen cho biết mục tiêu trọng tâm của các cuộc đàm phán là mở rộng cơ hội cho các sản phẩm nông nghiệp đặc trưng của châu Âu, đồng thời bảo vệ nông dân EU. Do đó, thuế quan đối với các mặt hàng nhạy cảm như thịt bò, đường, ethanol, gạo và gia cầm sẽ tiếp tục được duy trì. Ông cũng khẳng định tiêu chuẩn an toàn thực phẩm cao của EU là không thể thương lượng.
Song song với hiệp định thương mại, EU và Ấn Độ đang đàm phán một thỏa thuận riêng về chỉ dẫn địa lý (GI). Ấn Độ đang theo đuổi GI cho gạo basmati, nhằm giành quyền xác định độc quyền nguồn gốc loại gạo này từ một số vùng cụ thể của Ấn Độ. Trong khi đó, EU mong muốn gia tăng xuất khẩu nông sản sang Ấn Độ, đặc biệt là các sản phẩm truyền thống mang tính biểu tượng.
Bên cạnh đó, EU đang cân nhắc áp dụng hệ thống hạn ngạch thuế quan (TRQ) đối với nhập khẩu gạo, kèm theo cơ chế tự động bảo vệ nhằm hạn chế tình trạng gia tăng đột biến lượng gạo nhập khẩu. Theo Hội đồng châu Âu, nếu nhập khẩu gạo vượt mức trung bình lịch sử, lượng vượt ngưỡng sẽ bị áp thuế MFN (tối huệ quốc) trong một khoảng thời gian nhất định, nhằm tránh gây xáo trộn nghiêm trọng cho thị trường gạo EU. Cơ chế này dự kiến có hiệu lực từ ngày 1/1/2027.
Về giá cả thị trường, Platts (thuộc S&P Global Energy) cho biết, giá gạo basmati 1509 hấp hơi được đánh giá ở mức 841 USD/tấn FOB ngày 23/1, giảm 4 USD/tấn so với tuần trước, trong khi gạo basmati 1121 hấp hơi ở mức 973 USD/tấn FOB, không thay đổi so với tuần trước.
Các doanh nghiệp xuất khẩu Ấn Độ nhận định tác động ngắn hạn của hiệp định là không đáng kể. Một nhà xuất khẩu tại bang Karnataka cho biết EU vốn không phải là thị trường nhạy cảm về giá, các nhà nhập khẩu thường có nguồn cung cố định từ Ấn Độ. Trong khi đó, một doanh nghiệp tại Madhya Pradesh cho rằng đàm phán GI vẫn chưa có quyết định cụ thể và chưa ảnh hưởng đến nhu cầu của người mua EU.
NPK/ Vinagri News (S&P Global)
No comments:
Post a Comment