VINAGRI News - Thái Lan chính thức từ bỏ chiến lược “giá rẻ” để hướng gạo sang các thị trường ngách giá trị cao, bao gồm gạo chức năng và gạo ít carbon, với mục tiêu khai thác thị trường toàn cầu dự kiến đạt 43,5 tỷ USD vào năm 2026. NIA và Thai Rice Foundation tập trung vào sức khỏe, thực phẩm chức năng, và nông nghiệp bền vững, đồng thời thúc đẩy các mô hình canh tác quy mô lớn và công nghệ thông minh để tăng năng lực cạnh tranh.
Tóm lược:
> Thái Lan từ bỏ chiến lược xuất khẩu gạo giá rẻ, tập trung thị trường ngách cao cấp 43 tỷ USD.
> NIA và Thai Rice Foundation nhắm vào gạo chức năng, dinh dưỡng, protein thay thế, cosmeceuticals và gạo ít carbon.
> Mở rộng mô hình canh tác quy mô lớn, ứng dụng Smart Farming, giảm chi phí xuất khẩu.
> Giải thưởng Sáng tạo Gạo Thái lần 18 thúc đẩy thương mại hóa nghiên cứu gạo Thái.
Thời kỳ Thái Lan chỉ cạnh tranh bằng giá rẻ trên thị trường nông sản đại trà đã kết thúc. Cơ quan Đổi mới Quốc gia Thái Lan (NIA), phối hợp với Quỹ Gạo Thái (Thai Rice Foundation), công bố chuyển hướng chiến lược sang các “Thị trường Ngách”, nhắm vào ngành gạo toàn cầu dự kiến đạt 43,51 tỷ USD vào năm 2026.
Theo NIA, xu hướng toàn cầu đang chuyển từ các lương thực cơ bản sang các sản phẩm sức khỏe và sáng tạo. “Dinh dưỡng phòng ngừa” được xác định là động lực tăng trưởng chính. Mặc dù khu vực Châu Á - Thái Bình Dương vẫn là thị trường tiêu thụ lớn nhất, Bắc Mỹ đang nổi lên là thị trường tăng trưởng nhanh nhất cho các sản phẩm gạo chức năng và thay thế.
Sự lên ngôi của gạo chức năng và thực phẩm dinh dưỡng
TS. Krithpaka Boonfueng, Giám đốc điều hành NIA, cho biết 35% người tiêu dùng Thái Lan đã thay đổi chế độ ăn để kiểm soát đường huyết và cholesterol. Xu hướng này thúc đẩy nhu cầu các giống gạo giàu chất chống oxy hóa như Riceberry, Sangyod, cũng như gạo chỉ số glycaemic thấp (Low-GI), được ưa chuộng tại các đô thị và trong xã hội già hóa.
Sáng tạo không chỉ dừng lại ở bữa ăn:
Thực phẩm dinh dưỡng: Chiết xuất cám gạo và gạo nảy mầm tăng trưởng 8%/năm trong lĩnh vực thực phẩm y tế.
Protein thay thế: Protein gạo được định vị là thay thế ít dị ứng, dễ tiêu hóa cho đậu nành, hiện có mặt trong 21% sản phẩm thịt thực vật.
Cosmeceuticals: Cám gạo lên men trở thành nguyên liệu chính trong các thương hiệu chăm sóc da và tóc cao cấp tại Châu Á.
Cam kết xanh - Gạo ít carbon
NIA đang thúc đẩy “Gạo ít carbon” và chứng nhận Green Label để chiếm lĩnh thị trường Tây phương. Hợp tác với Cục Gạo, cơ quan này khuyến khích sử dụng phân bón hữu cơ và kỹ thuật quản lý nước giảm phát thải methane, nhằm tăng giá trị môi trường cho sản phẩm. TS. Krithpaka nhấn mạnh: “Chúng ta phải thâm nhập thị trường cao cấp đòi hỏi giải pháp ‘Sống khỏe’. Dù giá cao hơn, đây là tương lai. Nhà nước cần hướng dẫn nông dân về tiêu chuẩn xanh để không bỏ họ lại phía sau.”
Thách thức cơ cấu và giải pháp số hóa
Tuy tiềm năng lớn, nhưng vẫn tồn tại rào cản. Bà Darunee Edwards, Tổng Thư ký Quỹ Gạo Thái, cảnh báo thủ tục đăng ký giống chậm trễ đang kìm hãm đổi mới. Bà đề nghị chính phủ cập nhật khung pháp lý phù hợp với khoa học hiện đại để nông dân tiếp cận giống mới nhanh hơn.
Để giảm chi phí và vượt “bẫy thu nhập trung bình”, NIA thúc đẩy mô hình canh tác quy mô lớn, gom các hộ nhỏ lại, tăng sức mạnh thương lượng, giảm chi phí logistics xuất khẩu và ứng dụng công nghệ “Smart Farming” như sử dụng vi sinh phân hủy rơm thay vì đốt, giảm ô nhiễm PM2.5.
NIA và Thai Rice Foundation cũng tổ chức Giải thưởng Sáng tạo Gạo Thái lần thứ 18, với 821 dự án tham gia từ trước, đầu tư hơn 50 triệu baht cho 100 dự án, tạo tác động kinh tế gần 400 triệu baht. TS. Sumet Tantivejkul, Chủ tịch Thai Rice Foundation, cho biết giải thưởng năm nay (từ 1/2 đến 30/6/2026) tập trung vào sức khỏe, phòng ngừa bệnh không lây và công nghệ sinh học. Ông nhấn mạnh: “Mục tiêu của chúng tôi là chứng minh nghiên cứu gạo Thái không chỉ mang tính học thuật mà còn mang đến hiệu quả mạnh mẽ về mặt thương mại trên thị trường quốc tế.”
NPK/ Vinagri News (Nation Thailand)
No comments:
Post a Comment