VINAGRI News - Ngày càng nhiều người tiêu dùng Trung Quốc, đặc biệt là tầng lớp trung lưu, đang chuyển sang thịt heo đen Trung Quốc - dòng sản phẩm cao cấp được xem là “Wagyu của thịt heo” - do không hài lòng với thịt heo trắng sản xuất đại trà từ giống phương Tây. Xu hướng này mở ra lối thoát hiếm hoi cho ngành chăn nuôi heo Trung Quốc vốn đang chịu áp lực dư cung, giá giảm và lợi nhuận lao dốc.
Tóm lược:
> Người tiêu dùng Trung Quốc chuyển sang thịt heo đen cao cấp, không hài lòng với heo trắng sản xuất đại trà.
> Thịt heo đen được ví như “Wagyu của thịt heo”, giá cao gấp tới 4 lần nhưng vẫn hút khách.
> Ngành heo Trung Quốc đối mặt dư cung, giá giảm, lợi nhuận lao dốc nhiều năm liền.
> Heo đen trở thành lối thoát cho nông dân và doanh nghiệp, đặc biệt quy mô nhỏ và vừa.
> Số lượng heo đen dự báo tăng mạnh, nhưng rủi ro dư cung và thiếu tiêu chuẩn ngành vẫn là thách thức lớn.
Gao Xianghua cảm thấy rất vui trong dịp Tết Nguyên đán năm nay vì biết chắc các con ở tuổi thiếu niên của mình sẽ ăn hết món thịt ba chỉ kho mà bà đang chuẩn bị cho bữa tiệc sum họp gia đình. Bí quyết của bà là sử dụng thịt heo đen Trung Quốc.
“Tôi muốn các con được ăn thứ thịt ngon như tôi từng ăn hồi nhỏ,” Gao nói khi đang đứng tại một cửa hàng thịt trong khu dân cư, nơi bà đặt mua số xương sườn, móng và xúc xích heo đen trị giá 1.000 nhân dân tệ (144 USD). “Không phải loại thịt rẻ tiền, chất lượng thấp, được sản xuất nhanh đã len lỏi vào cuộc sống của bọn trẻ.” Bà dự định xát thịt với tiêu Tứ Xuyên gây tê và muối, sau đó treo ngoài ban công để phơi khô phục vụ dịp lễ.
Gao, một người bán trứng cua, là đại diện cho tầng lớp trung lưu đang lên tại Trung Quốc - những người không còn hài lòng với thịt heo sản xuất hàng loạt từ giống “heo trắng” phương Tây nhập khẩu, mà ngày càng tìm kiếm các sản phẩm cao cấp. Đối với người tiêu dùng lớn tuổi, thịt heo đen gợi nhớ ký ức tuổi thơ, khi heo lông đen được nuôi tại nhà và mổ để dùng trong các dịp sum họp gia đình vào Tết Nguyên đán.
Nhu cầu đối với sản phẩm được tiếp thị là “Wagyu của thịt heo”, nổi tiếng với tỷ lệ mỡ cao và độ mềm, đang trở thành phao cứu sinh cho các nhà sản xuất thịt heo Trung Quốc vốn gặp khó khăn. Theo phỏng vấn hơn hai chục nhà sản xuất, chuyên gia phân tích và học giả, phân khúc cao cấp - có giá cao gấp tới bốn lần thịt heo trắng thông thường - là một trong số ít mảng còn sinh lời sau nhiều năm dư thừa công suất và giá giảm tại thị trường tiêu thụ thịt heo lớn nhất thế giới.
“Lối thoát duy nhất”
Món thịt kho đỏ (hongshao rou) mà Gao nấu - món khoái khẩu của Chủ tịch Mao Trạch Đông, chế biến từ đường thắng, xì dầu và gia vị - từng là một món xa xỉ hiếm hoi trước các cải cách kinh tế thập niên 1980 - 1990. Khi kinh tế bùng nổ, người dân mới có điều kiện ăn thịt thường xuyên hơn. Để đáp ứng nhu cầu, Trung Quốc bắt đầu nhập giống heo phương Tây từ thập niên 1990, có thời gian nuôi chỉ 5 tháng, so với khoảng 1 năm của heo đen bản địa.
Năm ngoái, Trung Quốc - quốc gia sản xuất heo lớn nhất thế giới - đã giết mổ 720 triệu con heo. Riêng quý IV/2025, sản lượng thịt heo đạt 15,7 triệu tấn, mức cao nhất trong quý IV kể từ năm 2018. Tuy nhiên, quy mô lớn dần trở thành gánh nặng, còn hương vị truyền thống mà Chủ tịch Mao yêu thích thì đã mai một.
Giá thịt heo đã giảm nhiều năm do nhu cầu yếu, kinh tế trì trệ và thị hiếu thay đổi; riêng tháng 12, giá giảm 14,6% so với cùng kỳ năm trước. Tình trạng dư cung nghiêm trọng - một phần do phản ứng của chính phủ trước dịch tả heo châu Phi năm 2018 - đã bào mòn lợi nhuận ngành. Tập đoàn Wen Foodstuff Group cho biết lợi nhuận ròng năm 2025 giảm 40,7%, trong khi Muyuan Foods - nhà sản xuất heo lớn nhất thế giới - dự báo lợi nhuận năm 2025 cũng giảm 12,2% - 17,8%.
Trong bối cảnh đó, heo đen được xem là lối thoát.
Yang Xinchun, nông dân 49 tuổi tại Thái Châu (cách Thượng Hải khoảng 2 giờ tàu), cho biết ông đạt lợi nhuận ròng hơn 1 triệu nhân dân tệ trong năm 2025 nhờ nuôi heo đen. Đàn 1.000 con heo đen đã bù đắp khoản lỗ từ 6.000 con heo trắng của ông.
Ông bắt đầu nuôi heo đen từ cuối năm 2024 sau khi biết tập đoàn quốc doanh Bright Food Group đang nhắm tới phân khúc cao cấp để tránh thua lỗ. “Mỗi ngày đều có người đến cửa hàng thịt của tôi để học hỏi kinh nghiệm,” Yang nói. Ông dự định mở rộng đàn heo đen lên 15.000 con và tăng số cửa hàng từ 3 lên 40 cửa hàng nhượng quyền trong năm nay.
“Heo đen là lối thoát duy nhất cho người chăn nuôi, đặc biệt là các hộ nhỏ và vừa đang chịu áp lực từ giá heo trắng giảm,” ông Gao Qinxue, Giám đốc Hiệp hội Khoa học Chăn nuôi và Thú y Trung Quốc, nhận định.
Tại Thái Châu, tổng đàn heo đen đã tăng từ 10.000 con năm 2024 lên 30.000 con năm 2025, và địa phương kỳ vọng đạt 100.000 con vào năm 2027. Các doanh nghiệp lớn cũng đang mở rộng: Wen Foodstuff đặt mục tiêu trở thành thương hiệu heo đen số 1 Trung Quốc, nâng tỷ trọng heo đen lên 5% tổng đàn vào năm 2027; tập đoàn New Hope cũng đang mở rộng đàn hơn 150.000 con heo đen.
Các nhà phân tích dự báo số lượng heo đen sẽ tăng 50% lên 30 - 32 triệu con giai đoạn 2024 - 2026, tương đương khoảng 5% tổng đàn heo Trung Quốc.
Chưa có tiêu chuẩn ngành
Dù nhu cầu thịt heo cao cấp tại Trung Quốc vượt cung khoảng 15% - 20%, giới phân tích cho rằng heo đen chưa chắc lấp đầy khoảng trống này do ngành còn non trẻ, cần xây dựng thương hiệu và chuỗi cung ứng. Ngoài ra, phân khúc này còn cạnh tranh với thịt nhập khẩu và các sản phẩm cao cấp được lai tạo từ giống heo phương Tây tăng trưởng nhanh.
Hiện Trung Quốc có hơn 40 giống heo đen hoặc đốm đen bản địa, được bán với mức giá cao khác nhau. Nhiều nhà sản xuất, trong đó có Yang, lai heo đen với giống Berkshire hoặc Duroc để rút ngắn thời gian nuôi mà vẫn giữ màu lông và chất lượng thịt. Tuy nhiên, thị trường ngách này có nguy cơ dư cung nếu quá nhiều người tham gia, khiến biên lợi nhuận khó duy trì.
“Nếu thị trường tràn ngập heo đen, liệu người tiêu dùng có còn sẵn sàng trả giá cao, hay giá sẽ giảm?” ông David Casey, Giám đốc phát triển sản phẩm và cung ứng cấp cao tại Pig Improvement Company, đặt vấn đề. “Phần lớn người dân vẫn mua thịt rẻ, sản xuất đại trà.”
Ông cũng lưu ý: “Khác với thịt heo Iberico của Tây Ban Nha, Trung Quốc chưa có tiêu chuẩn rõ ràng. Tôi có thể nhập heo Hampshire, gọi đó là heo đen là đủ điều kiện. Thậm chí tôi còn nghe các nhà khoa học nói về việc thay đổi màu lông của heo phương Tây sang màu đen.”
NPK/ Vinagri News (Reuters)
No comments:
Post a Comment