VINAGRI News - Giá lúa tại Philippines tăng đều sau khi Tổng thống Ferdinand Marcos Jr. quyết định tạm ngừng nhập khẩu gạo từ tháng 9 đến tháng 12, qua đó siết nguồn cung trong nước và cải thiện vị thế thương lượng của nông dân. Sau giai đoạn giá giảm sâu vì nhập khẩu tăng mạnh năm 2024, giá lúa đã phục hồi đáng kể vào cuối năm 2025 và đầu năm 2026, dù giới chức nhấn mạnh cần điều tiết nhập khẩu hợp lý để tránh áp lực lạm phát.
Tóm lược:
> Tạm ngừng nhập khẩu gạo 4 tháng giúp giá lúa tăng trở lại.
> Giá lúa tươi tăng khoảng 28% từ đầu tháng 9 đến cuối tháng 1.
> Giá lúa khô tăng gần 22% so với tháng 9.
> Nhập khẩu gạo năm 2024 đạt 4,8 triệu tấn, vượt nhu cầu 1 - 1,2 triệu tấn.
> Giá lúa từng giảm xuống 14 - 16 peso/kg trong năm 2025 do dư cung.
> Chính phủ khẳng định mục tiêu là điều tiết hợp lý, không phải bảo hộ.
> Triển vọng giá phụ thuộc vào việc cân đối nhập khẩu với nhu cầu thực tế.
Giá lúa tại Philippines đã tăng đều trong những tháng sau khi Tổng thống Ferdinand Marcos Jr. quyết định tạm ngừng nhập khẩu gạo từ tháng 9 đến tháng 12, phản ánh điều kiện cung nội địa thắt chặt hơn và cải thiện vị thế thương lượng của nông dân.
Sự phục hồi này diễn ra sau nhiều năm thị trường biến động. Theo dữ liệu của Cơ quan Thống kê Philippines (PSA), giá lúa tại ruộng duy trì ở mức cao trong năm 2023 và tiếp tục tăng trong vụ khô 2023 - 2024, khi giá lúa khô vượt 22 peso/kg và có thời điểm đạt trên 25 peso/kg trong một số tháng.
Tuy nhiên, sau khi thuế nhập khẩu gạo được giảm từ 35% xuống 15% vào cuối năm 2024, khối lượng gạo nhập khẩu tăng mạnh, dẫn đến dư cung trong nước. Điều này gây áp lực giảm giá lúa trong năm 2025, khi giá nhiều tháng chỉ dao động quanh 14 - 16 peso/kg. Giá chạm đáy khoảng 15,80 peso/kg vào tháng 9/2025 trước khi bắt đầu phục hồi vào cuối năm. Đến tháng 12/2025, giá bình quân đã tăng trở lại khoảng 18 peso/kg.
Dữ liệu giám sát của Cơ quan Lương thực Quốc gia (NFA) cho thấy giá thu mua lúa tươi bình quân của thương nhân ở mức 14,43 peso/kg vào đầu tháng 9. Giá giảm xuống mức thấp 13,38 peso/kg vào ngày 10/10 khi cao điểm thu hoạch đưa nguồn cung lớn ra thị trường, gây sức ép ngắn hạn lên giá tại ruộng. Tuy nhiên, đến ngày 30/10, giá đã phục hồi lên 14,02 peso/kg.
Xu hướng tăng rõ rệt hơn hình thành trong tháng 11 và tăng tốc trong tháng 12 và tháng 1, cho thấy việc tạm dừng nhập khẩu trong 4 tháng bắt đầu định hình lại kỳ vọng thị trường.
Giá lúa tươi tăng từ 14,06 peso/kg ngày 6/11 lên 15,58 peso/kg vào ngày 23/12. Đà tăng tiếp tục trong năm mới, đạt 15,81 peso/kg ngày 6/1 và lên 17,47 peso/kg vào ngày 22/1. Đến ngày 30/1, thương nhân thu mua ở mức 18,42 peso/kg, cao hơn khoảng 28% so với đầu tháng 9.
Trước khi tạm ngừng nhập khẩu, giá lúa giảm đã khiến nông dân thua lỗ và làm suy yếu động lực gieo trồng, sản xuất.
Giá lúa khô cũng ghi nhận xu hướng cải thiện bền vững. Từ mức 17,67 peso/kg đầu tháng 9, giá giảm nhẹ xuống 17,21 peso/kg đầu tháng 10 trước khi tăng đều. Đến ngày 23/12, giá đạt 19,89 peso/kg.
Đà tăng tiếp tục trong tháng 1, lên 20,65 peso/kg ngày 22/1 và đạt 21,52 peso/kg vào cuối tháng, tăng gần 22% so với tháng 9.
Bộ trưởng Nông nghiệp Francisco P. Tiu Laurel Jr. cho rằng đợt phục hồi giá này cho thấy tác động của tình trạng nhập khẩu gạo quá mức trong các năm trước.
“Năm 2024, tổng lượng gạo nhập khẩu đạt 4,8 triệu tấn, cao hơn khoảng 1 - 1,2 triệu tấn so với nhu cầu thực tế của quốc gia,” ông Tiu Laurel nói. “Nhập khẩu vượt mức làm suy giảm lợi nhuận của hoạt động trồng lúa do kéo giá lúa xuống thấp vào thời điểm thu hoạch và làm nản lòng sản xuất.”
Ông nhấn mạnh mục tiêu của chính quyền là điều tiết hợp lý, không phải bảo hộ.
“Đạt được sự cân bằng phù hợp sẽ đảm bảo lợi ích cho tất cả các bên trong chuỗi giá trị gạo - từ nông dân, thương nhân, nhà xay xát đến người tiêu dùng - đồng thời bảo vệ an ninh lương thực quốc gia,” ông nói thêm. “Chúng ta phải điều chỉnh nhập khẩu phù hợp với khoảng thiếu hụt thực tế, không để vượt quá.”
Dữ liệu cho thấy ngay cả việc tạm dừng nhập khẩu trong thời gian ngắn cũng có thể tác động đến hành vi của thương nhân, khi nguồn cung nhập khẩu giảm khiến cạnh tranh đối với nguồn hàng nội địa tăng lên. Dù giá lúa tăng mang lại sự cứu trợ cần thiết cho người sản xuất, các nhà hoạch định chính sách cần quản lý cẩn trọng lượng dự trữ và thời điểm nhập khẩu trong tương lai để tránh tái phát áp lực lạm phát đối với giá gạo bán lẻ.
“Việc giá lúa tăng dù có rất ít hỗ trợ giá từ NFA là một diễn biến rất đáng hoan nghênh, ngay cả khi điều đó đồng nghĩa chi phí thu mua lúa của NFA sẽ cao hơn,” ông Larry Lacson, Giám đốc NFA, cho biết.
Việc đà tăng hiện nay là sự điều chỉnh dài hạn của thị trường hay chỉ mang tính chu kỳ sẽ phụ thuộc vào mức độ gắn kết giữa khối lượng nhập khẩu trong thời gian tới với nhu cầu nội địa thực tế trong những tháng sắp tới.
NPK/ Vinagri News (Department of Agriculture - DA)
No comments:
Post a Comment