VINAGRI News - Căng thẳng chiến sự tại Trung Đông đang làm gián đoạn sản xuất và vận chuyển phân bón toàn cầu, đe dọa nguồn cung cho nhiều nước châu Á như Ấn Độ, Trung Quốc, Indonesia và Australia ngay trước mùa gieo trồng ngũ cốc. Việc đóng cửa nhà máy, gián đoạn tuyến vận tải qua eo biển Hormuz và cắt giảm sản lượng tại nhiều nước xuất khẩu lớn đang khiến thị trường phân bón vốn đã thắt chặt trở nên căng thẳng hơn.
Tóm lược:
> Chiến sự Trung Đông làm đóng cửa nhà máy phân bón và gián đoạn vận tải qua eo biển Hormuz.
> Qatar, Iran và Saudi Arabia - ba nhà xuất khẩu lớn - bị gián đoạn nguồn cung urê và amoniac.
> Ấn Độ đối mặt nguy cơ thiếu hụt khi vừa ký hợp đồng mua 1,3 triệu tấn urê.
> Giá urê toàn cầu đã tăng khoảng 80 USD/tấn so với trước khi chiến sự bùng phát.
> Trung Quốc có thể siết chặt xuất khẩu phân bón, trong khi Indonesia và Australia phụ thuộc mạnh vào nguồn cung Trung Đông.
> Thị trường phân bón toàn cầu vốn đã căng thẳng từ trước, khiến rủi ro thiếu hụt càng gia tăng trước mùa gieo trồng.
Chiến sự Iran làm gián đoạn nguồn cung phân bón cho châu Á
Chiến sự leo thang tại Trung Đông đã buộc nhiều nhà máy phân bón trong khu vực phải đóng cửa và gây gián đoạn nghiêm trọng các tuyến vận tải biển, có nguy cơ làm giảm nguồn cung cho các quốc gia nhập khẩu lớn ở châu Á đúng vào thời điểm nông dân chuẩn bị bước vào mùa gieo trồng ngũ cốc chính.
Theo các nhà giao dịch và nhà nhập khẩu, những quốc gia đông dân nhất thế giới như Ấn Độ và Trung Quốc, cùng với các nước xuất khẩu nông sản quan trọng như Australia và Indonesia, có thể phải đối mặt với áp lực nguồn cung đối với các chất dinh dưỡng cho cây trồng như phân bón nitơ và phốt phát.
Các chuyến hàng từ Trung Đông được dự báo sẽ giảm mạnh, không chỉ do việc vận chuyển qua eo biển Hormuz - tuyến đường chiếm khoảng 1/3 thương mại phân bón toàn cầu - gần như bị đình trệ, mà còn do sản lượng tại nhiều nhà máy bị cắt giảm.
Tập đoàn Qatar Energy đã buộc phải ngừng sản xuất tại nhà máy urê đơn lẻ lớn nhất thế giới sau khi mất nguồn khí tự nhiên đầu vào. Nguyên nhân là các cuộc tấn công nhằm vào cơ sở LNG khiến công ty phải dừng khai thác khí đốt.
Song song đó, sản lượng lưu huỳnh tại các khu vực khác của Trung Đông cũng bị cắt giảm.
Ông Josh Linville, chuyên gia phân tích phân bón của StoneX, cho biết kể từ khi xung đột bùng phát, thị trường thế giới gần như đã mất đi ba trong số những nước xuất khẩu urê lớn nhất cũng như ba nhà xuất khẩu amoniac khan hàng đầu, gồm Qatar, Iran và Saudi Arabia.
Ông nhấn mạnh: “Chúng ta đã mất một phần đáng kể nguồn cung toàn cầu vì tình hình này.”
Ấn Độ đối mặt nguy cơ thiếu hụt phân bón
Ông Linville cho biết Ấn Độ gần đây đã ký thỏa thuận mua 1,3 triệu tấn urê, trong đó một phần nguồn cung dự kiến đến từ Trung Đông. Tuy nhiên, có rủi ro rằng những lô hàng này không thể đến Ấn Độ đúng thời hạn.
Hiện Ấn Độ nhập khẩu hơn 40% lượng urê và phân bón phốt phát từ Trung Đông. Trong khi nhập khẩu có nguy cơ gián đoạn, sản xuất trong nước của Ấn Độ cũng đang chịu ảnh hưởng.
Một quan chức cấp cao trong ngành tại New Delhi cho biết ba nhà máy tại Ấn Độ đã phải giảm sản lượng urê do nguồn LNG nhập khẩu từ Qatar sụt giảm mạnh.
Vì vậy, nguồn cung urê và diammonium phosphate (DAP) dự kiến sẽ thắt chặt trong ngắn hạn.
Ông Matthew Biggin, chuyên gia phân tích hàng hóa cấp cao tại BMI, cho rằng giả định quan trọng là xung đột chỉ kéo dài trong thời gian ngắn.
Theo ông, nếu kịch bản này xảy ra, Ấn Độ có thể tăng nhập khẩu phân bón thành phẩm từ Nga để bù đắp thiếu hụt. Sản xuất trong nước cũng có thể phục hồi khi giá khí tự nhiên giảm trở lại.
Thị trường phân bón vốn đã căng thẳng trước chiến sự
Theo các nhà phân tích, thị trường phân bón toàn cầu đã ở trạng thái thắt chặt ngay trước khi chiến sự Iran bùng phát.
Trung Quốc đã hạn chế xuất khẩu phân bón trong năm nay để đảm bảo nguồn cung trong nước, trong khi nhiều nhà sản xuất tại châu Âu cắt giảm sản lượng do mất nguồn khí đốt giá rẻ từ Nga.
Giá urê vì vậy đã tăng mạnh, tăng khoảng 80 USD/tấn so với mức khoảng 470 USD/tấn trước khi chiến sự Iran bắt đầu.
Hai nhà phân tích nông nghiệp nhận định Trung Quốc có khả năng mở rộng các biện pháp kiểm soát xuất khẩu phân bón do tác động của xung đột, dù các hạn chế này có thể không được công bố chính thức mà chỉ được truyền đạt cho các nhà sản xuất lớn và cơ quan hải quan.
Ông Even Rogers Pay, giám đốc tại công ty tư vấn Trivium China ở Bắc Kinh, cho biết: “Gần như chắc chắn chính phủ Trung Quốc sẽ áp dụng hoặc mở rộng hạn chế xuất khẩu phân bón do tác động của cuộc xung đột này.”
Indonesia và Australia cũng chịu áp lực nguồn cung
Trung Quốc hiện nhập khẩu hơn 50% lượng lưu huỳnh từ Trung Đông, trong khi Indonesia phụ thuộc gần 70% nguồn cung từ khu vực này, theo các nhà giao dịch.
Lưu huỳnh là nguyên liệu quan trọng để sản xuất các loại phân bón phốt phát như diammonium phosphate (DAP) và monoammonium phosphate (MAP).
Một nhà giao dịch lưu huỳnh tại Trung Quốc cho biết hiện rất khó tìm được hàng giao ngay trên thị trường, gần như không có lô hàng nào sẵn có.
Trong khi đó, Australia gần như phụ thuộc hoàn toàn vào nhập khẩu để đáp ứng nhu cầu phân bón.
Ông Dennis Voznesenski, chuyên gia phân tích tại Commonwealth Bank (Sydney), cho biết Australia hiện đang cần phân bón cho lúa mì và các loại cây trồng khác.
Theo ông, do thời điểm gieo trồng đang đến gần, nhiều nhà nhập khẩu lớn có thể đã mua vào khối lượng đáng kể, nhưng không phải toàn bộ nhu cầu cho cả năm đều đã được đảm bảo.
NPK/ Vinagri News (Reuters)
No comments:
Post a Comment