VINAGRI News - Xung đột tại Iran đang làm gián đoạn hoạt động sản xuất và xuất khẩu phân bón ở Trung Đông, khiến nguồn cung toàn cầu bị thắt chặt và giá tăng mạnh. Các chuyên gia cảnh báo nếu tình trạng này kéo dài, sản lượng nông nghiệp có thể sụt giảm đáng kể, kéo theo nguy cơ giá lương thực tăng trên toàn thế giới.
Tóm lược:
> Xung đột Iran đang làm gián đoạn sản xuất và xuất khẩu phân bón tại Trung Đông.
> Khoảng 35% urê và 45% lưu huỳnh xuất khẩu toàn cầu đi qua eo biển Hormuz.
> Giá urê Trung Đông đã tăng khoảng 130 USD/tấn, lên 575 - 650 USD/tấn.
> QatarEnergy tạm dừng sản xuất tại tổ hợp Ras Laffan sau vụ tấn công bằng drone.
> Giá khí đốt tăng mạnh khiến chi phí sản xuất phân bón leo thang.
> Nếu gián đoạn kéo dài, giá thực phẩm toàn cầu có thể tăng và năng suất nông nghiệp có nguy cơ giảm mạnh.
Xung đột Iran làm gián đoạn nguồn cung phân bón toàn cầu
Cuộc xung đột tại Iran đang gây gián đoạn hoạt động sản xuất và xuất khẩu phân bón tại Trung Đông, làm thắt chặt nguồn cung toàn cầu và làm dấy lên lo ngại về việc giá lương thực sẽ tăng cao, theo cảnh báo từ các lãnh đạo ngành và các nhà phân tích.
Trung Đông là một trong những khu vực sản xuất phân bón lớn nhất thế giới, trong khi eo biển Hormuz là tuyến vận tải biển quan trọng đối với các hoạt động xuất khẩu. Theo dữ liệu của CRU, khoảng 35% lượng urê xuất khẩu toàn cầu đi qua tuyến đường này. Urê là loại phân đạm được sử dụng phổ biến nhất và đóng vai trò nền tảng đối với khoảng một nửa sản lượng lương thực của thế giới.
Tuyến hàng hải này cũng vận chuyển khoảng 45% lượng lưu huỳnh xuất khẩu toàn cầu - nguyên liệu quan trọng để sản xuất phân bón phốt phát - cùng với khối lượng lớn amoniac, một thành phần thiết yếu trong sản xuất phân đạm.
Ông Svein Tore Holsether, Giám đốc điều hành của Yara - tập đoàn phân bón lớn nhất châu Âu - cho rằng tác động của cuộc xung đột đối với ngành phân bón đang bị lu mờ bởi sự chú ý dành cho thị trường dầu khí.
“Chúng ta không nên đánh giá thấp những tác động tiềm tàng đối với sản xuất lương thực toàn cầu,” ông nói. “Nếu nông dân không có phân bón để bón cho cây trồng, năng suất có thể giảm tới 50% ngay trong vụ thu hoạch đầu tiên.”
Theo ước tính của Raj Patel, chuyên gia hệ thống lương thực tại Trường Chính sách công Lyndon B. Johnson, nếu tình trạng gián đoạn kéo dài, người tiêu dùng có thể bắt đầu thấy giá bánh mì tăng trong vòng 6 - 10 tuần, giá trứng tăng trong vài tháng và giá thịt lợn cùng thịt gà công nghiệp tăng trong khoảng sáu tháng.
Giá phân bón tăng mạnh trên thị trường quốc tế
Giá phân bón đã tăng vọt trong những ngày gần đây. Theo dữ liệu của Argus, giá urê dạng hạt tại Trung Đông đã tăng khoảng 130 USD, lên mức khoảng 575 - 650 USD/tấn kể từ cuối tuần trước. Trong khi đó, giá xuất khẩu urê của Ai Cập cũng tăng khoảng 125 USD, đạt khoảng 610 - 625 USD/tấn trong cùng giai đoạn.
Hợp đồng tương lai amoniac tại châu Âu cũng tăng mạnh, với lô hàng 1.000 tấn giao tháng 4 được giao dịch ở mức 725 USD/tấn - cao hơn khoảng 130 USD so với lần giao dịch trước đó vào giữa tháng 2.
Các nhà phân tích cho rằng tình trạng gián đoạn lần này thậm chí có thể gây tác động lớn hơn cú sốc lương thực xảy ra sau khi Nga phát động chiến dịch quân sự tại Ukraine năm 2022, thời điểm giá năng lượng và phân bón tăng mạnh khiến giá lương thực toàn cầu lập kỷ lục.
Ông Chris Lawson, trưởng bộ phận phân bón tại CRU, cho biết khi giá tăng vọt vào năm 2022, thị trường vẫn có thể điều chỉnh vì xuất khẩu của Nga vẫn tiếp tục. Tuy nhiên, điểm khác biệt lớn hiện nay là eo biển Hormuz bị gián đoạn sẽ trở thành một rào cản vật lý đối với dòng chảy thương mại.
Sản xuất phân bón bắt đầu bị ảnh hưởng
Tác động của xung đột đã bắt đầu lan sang hoạt động sản xuất. QatarEnergy - doanh nghiệp đã xuất khẩu 5,4 triệu tấn urê năm ngoái, tương đương gần 10% thương mại urê đường biển toàn cầu - cho biết hôm thứ Hai rằng họ đã phải tạm dừng sản xuất lưu huỳnh, amoniac và urê tại tổ hợp Ras Laffan sau khi cơ sở này bị tấn công bằng máy bay không người lái một ngày trước đó.
Trong khi đó, Iran đã ngừng toàn bộ hoạt động sản xuất amoniac do xung đột, còn các nhà sản xuất khác trong khu vực cũng đang cân nhắc cắt giảm sản lượng vì tàu thuyền không thể di chuyển qua eo biển Hormuz, theo bà Sarah Marlow, trưởng bộ phận định giá phân bón toàn cầu tại Argus.
Giá năng lượng tăng cũng làm gia tăng áp lực đối với ngành. Khí tự nhiên là nguyên liệu đầu vào chủ chốt để sản xuất các loại phân đạm như amoniac và urê, vì vậy khi giá khí tăng mạnh, chi phí sản xuất phân bón cũng tăng theo.
Ông Holsether cho biết giá khí đốt mà Yara sử dụng để sản xuất phân bón tại châu Âu đã tăng gấp đôi, từ 10,6 USD/MMBtu vào cuối tuần trước lên hơn 20 USD/MMBtu chỉ trong vài ngày.
Nguy cơ ảnh hưởng nghiêm trọng đến sản xuất nông nghiệp
Sự gián đoạn xảy ra đúng vào thời điểm nhạy cảm đối với nông dân. Ở nhiều khu vực châu Âu và bán cầu Bắc, nông dân đang bước vào mùa bón phân mùa xuân - giai đoạn họ mua và sử dụng dinh dưỡng cho cây trồng, yếu tố quyết định năng suất thu hoạch cuối năm.
Ông Holsether cảnh báo rằng những nhóm dân cư dễ tổn thương nhất có thể phải chịu tác động nặng nề nhất, tương tự những gì thế giới đã chứng kiến vào năm 2022.
“Điều khiến tôi lo ngại là, giống như năm 2022, những người dễ bị tổn thương nhất sẽ phải trả giá đắt nhất,” ông nói. “Chúng ta đã thấy điều đó dẫn tới điều gì - nạn đói và khủng hoảng lương thực ở nhiều khu vực trên thế giới.”
NPK/ Vinagri News (The Financial Times)
No comments:
Post a Comment