VINAGRI News - Các nhà khoa học Brazil đang lai tạo các giống cà phê mới bằng cách kết hợp gen từ các loài hiếm nhằm tăng khả năng chống chịu hạn, sâu bệnh và nhiệt độ cao, qua đó bảo vệ nguồn cung arabica trước tác động của biến đổi khí hậu.
Tóm lược:
> Brazil nghiên cứu lai tạo giống cà phê mới từ các loài hiếm.
> Mục tiêu là tăng khả năng chịu hạn, nhiệt độ cao và kháng sâu bệnh cho arabica.
> Biến đổi khí hậu có thể khiến 20% diện tích trồng arabica không còn phù hợp vào năm 2050.
> Quá trình lai tạo kéo dài 20 - 30 năm với nhiều bước thử nghiệm khắt khe.
> Các giống lai cho thấy khả năng kháng bệnh và sâu hại tốt hơn.
> Nguồn gen từ các loài “hoang dã” được xem là chìa khóa bảo vệ tương lai ngành cà phê.
Dưới cái nắng gay gắt, nhà nông học Oliveiro Guerreiro Filho di chuyển qua khu vườn thử nghiệm với nhiều giống cà phê khác nhau tại Viện Nông học Campinas, nơi các cây cà phê không được trồng theo hàng đồng nhất như trên các trang trại thông thường ở Brazil mà mỗi cụm cây đều mang đặc điểm riêng biệt.
Khu vườn này tập hợp nhiều loài cà phê đa dạng, từ thấp đến cao, bao gồm 15 giống hiếm và chưa được thương mại hóa như racemosa, liberica và stenophylla. Các nhà nghiên cứu kỳ vọng nguồn gen từ những giống này có thể giúp củng cố nguồn cung cà phê arabica trong tương lai.
Giới khoa học cảnh báo rằng sản lượng cà phê arabica - loại cà phê phổ biến nhất thế giới - sẽ chịu tác động nghiêm trọng từ biến đổi khí hậu đang diễn ra nhanh chóng, trong đó sản lượng tại các quốc gia sản xuất lớn như Brazil có thể suy giảm. Một báo cáo của ngân hàng Rabobank cho biết đến năm 2050, khoảng 20% diện tích hiện đang trồng arabica trên toàn cầu có thể không còn phù hợp cho canh tác cà phê.
Để ứng phó, các nhà khoa học tại bang São Paulo đang tiến hành lai tạo các giống cà phê mới bằng cách đưa vật liệu di truyền từ các loài có sức chống chịu cao vào cây arabica, nhằm tạo ra các giống có khả năng thích nghi tốt hơn với điều kiện khắc nghiệt.
Chẳng hạn, giống liberica được đánh giá cao nhờ khả năng chịu nhiệt và khô hạn, đã được nông dân tại Indonesia và Malaysia thử nghiệm trồng trên quy mô nhỏ để đánh giá khả năng chống chịu hạn. Một nhà sản xuất cà phê tại Malaysia cho biết giống liberica có thể thích nghi tốt với môi trường nhiệt độ cao và có khả năng kháng bệnh tốt.
Tuy nhiên, thay vì chuyển sang trồng các giống ít phổ biến, các nhà nghiên cứu Brazil tập trung vào việc đưa các đặc tính ưu việt này vào giống arabica - loại có năng suất cao và được ưa chuộng hơn trên thị trường. Theo ông Guerreiro Filho, viện đã nghiên cứu trong nhiều năm để chuyển các gen chịu hạn từ giống racemosa sang arabica, với mục tiêu tạo ra các giống arabica có khả năng chống chịu hạn tốt hơn.
Quá trình lai tạo này đòi hỏi thời gian dài, có thể kéo dài từ 20 đến 30 năm. Các nhà khoa học phải tạo ra các cây lai, sau đó đưa chúng vào điều kiện khắc nghiệt để đánh giá và chọn lọc những cá thể có khả năng thích nghi tốt nhất.
Ngoài khả năng chịu hạn, các giống lai cũng được kiểm tra về khả năng kháng sâu bệnh và chất lượng sản phẩm. Ví dụ, arabica lai với liberica cho thấy khả năng kháng bệnh gỉ sắt tốt hơn, trong khi arabica lai với racemosa có khả năng chống lại ấu trùng sâu đục lá hiệu quả hơn.
Theo ông Rodolfo Oliveira, người đứng đầu bộ phận cà phê của cơ quan nghiên cứu nông nghiệp quốc gia Brazil (Embrapa), các nghiên cứu như vậy có vai trò then chốt đối với tương lai ngành cà phê. Ông nhấn mạnh rằng arabica có nền tảng di truyền rất hẹp, khiến loại cây này dễ bị tổn thương trước sâu bệnh và biến đổi khí hậu. Do đó, việc đưa các nguồn gen “hoang dã” từ các loài cà phê ít phổ biến vào lai tạo là yếu tố quan trọng để nâng cao khả năng chống chịu và đảm bảo tính bền vững của ngành cà phê trong dài hạn.
NPK/ Vinagri News (Reuters)
No comments:
Post a Comment