VINAGRI News - Giá dầu thô tăng mạnh do xung đột Trung Đông đang làm gia tăng chi phí sản xuất nông nghiệp và thủy sản tại Nhật Bản, đẩy giá thực phẩm lên cao và làm dấy lên lo ngại về nguy cơ giảm sản lượng trong thời gian tới.
Tóm lược:
> Giá dầu thô tăng mạnh khiến chi phí nông nghiệp và thủy sản tại Nhật Bản gia tăng.
> Nhiên liệu, vận tải và vật tư đắt đỏ gây áp lực lên sản xuất và giá thực phẩm.
> Nguy cơ giảm sản lượng do cắt giảm đầu vào và thiếu nhiên liệu.
> Ngành chăn nuôi, thủy sản và trồng lúa đều chịu ảnh hưởng đáng kể.
> Khó chuyển chi phí sang người tiêu dùng khiến doanh nghiệp đối mặt rủi ro thu hẹp hoạt động.
> Chi tiêu thực phẩm của hộ gia đình tăng lên mức cao nhất trong 44 năm.
Ngành nông nghiệp và thủy sản Nhật Bản đang chịu áp lực ngày càng lớn khi việc tiếp cận nhiên liệu và vật tư trở nên khó khăn và tốn kém hơn trong bối cảnh xung đột leo thang tại Trung Đông. Giá dầu thô tăng mạnh đã kéo theo chi phí nhiên liệu và vận tải gia tăng, ảnh hưởng tiêu cực đến nhiều lĩnh vực như đánh bắt thủy sản, chăn nuôi và trồng trọt, đồng thời làm gia tăng nguy cơ thiếu hụt nguồn cung và đẩy giá thực phẩm lên cao.
Trong sản xuất nông nghiệp, nông dân Nhật Bản sử dụng dầu nhiên liệu loại A - một sản phẩm từ dầu thô - để sưởi ấm nhà kính trồng các loại rau như cà chua và dưa chuột. Giá loại nhiên liệu này đã tăng lên mức cao mới trong tuần ngày 8/3, đạt khoảng 117 yên/lít (tương đương 0,74 USD/lít) tại một nhà bán buôn ở Tokyo. Đồng thời, chi phí vật liệu nhựa dùng để xây dựng nhà kính cũng tăng đáng kể.
Một trang trại cà chua tại tỉnh Kumamoto (miền Nam Nhật Bản) gần đây đã nhận thông báo từ hợp tác xã nông nghiệp cung cấp nhiên liệu rằng không chỉ giá tăng mà tần suất giao hàng sẽ giảm từ hàng tuần xuống còn hai tuần một lần do thiếu hụt nguồn cung.
Chi phí vận chuyển gia tăng do giá dầu cao cũng đang gây áp lực lớn lên ngành chăn nuôi. Một trang trại nuôi lợn tại tỉnh Kanagawa cho biết đã được đơn vị vận chuyển đề nghị tăng phí vận chuyển thức ăn chăn nuôi, với mức tăng có thể lên tới 20 - 30%. Hiện chi phí vận chuyển thức ăn hàng tháng của trang trại này đã lên gần 3 triệu yên, và việc tăng giá sẽ ảnh hưởng đáng kể đến hoạt động kinh doanh. Đại diện trang trại cho biết giá thức ăn và chi phí lao động đều tăng, buộc họ phải nâng giá bán tại trang trại.
Ngành thủy sản cũng chịu tác động nặng nề khi chi phí nhiên liệu chiếm tới 30% chi phí vận hành của các tàu đánh bắt cá ngừ đại dương. Giá dầu nhiên liệu loại A dùng cho tàu cá đã tăng hơn gấp đôi chỉ trong vòng một tháng, thiết lập mức cao kỷ lục theo ghi nhận của hợp tác xã nghề cá cá ngừ và cá ngừ vằn tại tỉnh Miyagi - một trong những trung tâm lớn nhất của Nhật Bản. Đại diện hợp tác xã cho biết nếu giá dầu tiếp tục duy trì ở mức cao, các tàu cá có thể buộc phải điều chỉnh tuyến đường và lịch trình hoạt động.
Tác động cũng lan rộng tới hoạt động đánh bắt ven bờ. Tại tỉnh Shizuoka, mùa cao điểm đánh bắt tôm sakura trong tháng 4 và 5 đang đối mặt với tình trạng thiếu dầu diesel cho tàu nhỏ. Các cơ quan địa phương cảnh báo nhiều tàu có thể không đủ nhiên liệu để ra khơi, trong khi nguồn cung nhiên liệu tiếp tục bị thắt chặt do các nhà sản xuất dầu duy trì chính sách thận trọng. Điều này cũng làm dấy lên lo ngại về ảnh hưởng đến hoạt động đánh bắt cá trắng (whitebait).
Giá dầu tăng còn tác động đến các vùng trồng lúa khi Nhật Bản chuẩn bị cho vụ mùa 2026. Chi phí dầu diesel cho máy kéo dùng trong cải tạo ruộng nước đang tăng từng ngày, khiến chi phí sản xuất dự kiến tăng mạnh. Nông dân mong muốn các khoản tạm ứng thu mua lúa do các hợp tác xã nông nghiệp công bố vào đầu mùa hè sẽ phản ánh kịp thời mức chi phí hiện tại.
Trong bối cảnh giá cả tăng cao, tiêu dùng nội địa đã suy giảm, dẫn đến tình trạng dư cung gạo. Mặc dù yếu tố cung - cầu có thể tạo áp lực giảm giá gạo trong năm nay, giới thương mại nhận định giá khó giảm nếu giá dầu tiếp tục tăng, đồng nghĩa xu hướng giá cao có thể kéo dài từ năm trước.
Đối với các mặt hàng có giá được xác định thông qua đấu giá hoặc chào thầu như rau, thịt và hải sản, việc chuyển chi phí tăng sang người tiêu dùng gặp nhiều khó khăn hơn so với các sản phẩm có thể đàm phán giá trực tiếp. Điều này khiến phần lớn gánh nặng chi phí dồn lên vai nhà sản xuất, làm gia tăng nguy cơ thu hẹp quy mô hoặc đóng cửa hoạt động.
Ở cấp độ hộ gia đình, áp lực chi tiêu ngày càng gia tăng khi thu nhập không theo kịp đà tăng giá. Theo khảo sát chi tiêu của chính phủ, tỷ trọng chi tiêu cho thực phẩm trong tổng chi tiêu (hệ số Engel) của Nhật Bản trong năm 2025 đã tăng lên mức cao nhất trong 44 năm, phản ánh rõ rệt áp lực lạm phát đối với đời sống người dân.
NPK/ Vinagri News (Nikkei Asia)
No comments:
Post a Comment