Thiếu hụt nhiên liệu do xung đột Iran đe dọa sản xuất lúa gạo châu Á, nguy cơ ảnh hưởng an ninh lương thực toàn cầu - VINAGRI News

Breaking

Home Top Ad

Exclusively Agriculture News

Saturday, April 11, 2026

Thiếu hụt nhiên liệu do xung đột Iran đe dọa sản xuất lúa gạo châu Á, nguy cơ ảnh hưởng an ninh lương thực toàn cầu

VINAGRI News - Chi phí nhiên liệu và phân bón tăng vọt do xung đột tại Trung Đông đang gây sức ép lớn lên nông dân trồng lúa tại Đông Nam Á, khiến sản xuất bị gián đoạn và làm dấy lên lo ngại về an ninh lương thực trong thời gian tới.


Một nông dân sử dụng máy gặt đập liên hợp để thu hoạch lúa tại tỉnh Ubon Ratchathani, Thái Lan. Ảnh: Lauren DeCicca/Getty Images

Tóm lược:

> Chi phí nhiên liệu và phân bón tăng mạnh do xung đột Iran gây áp lực lớn lên sản xuất lúa gạo châu Á.

Nhiều nông dân giảm hoặc trì hoãn gieo trồng, thậm chí bỏ thu hoạch do chi phí vượt lợi nhuận.

Nguy cơ sụt giảm sản lượng tại Thái Lan, Philippines và Việt Nam.

Việc gián đoạn eo biển Hormuz có thể ảnh hưởng đến nguồn cung lương thực toàn cầu trong nửa cuối năm.

Nông dân tìm cách thích ứng nhưng lựa chọn còn hạn chế, rủi ro an ninh lương thực gia tăng.


Tình trạng thiếu hụt nhiên liệu và phân bón do ảnh hưởng từ cuộc xung đột tại Iran đang đe dọa nghiêm trọng đến hoạt động sản xuất lúa gạo tại châu Á - khu vực sản xuất lúa lớn nhất thế giới. Nhiều cánh đồng lúa đã đến kỳ thu hoạch bị bỏ hoang, trong khi nông dân đang cân nhắc giảm hoặc bỏ gieo trồng trong vụ tới do chi phí đầu vào tăng cao.


Trên khắp Đông Nam Á, hàng chục triệu hộ nông dân nhỏ lẻ đang gặp khó khăn trong việc tiếp cận phân bón và nhiên liệu diesel cần thiết để vận hành máy kéo, máy bơm tưới và thiết bị gieo trồng. Tại Thái Lan, một số nông dân thậm chí không thu hoạch lúa vì chi phí thu hoạch vượt quá lợi nhuận.


Tình trạng khan hiếm nguồn cung cho thấy tác động sâu rộng của cuộc chiến kéo dài 6 tuần tại Iran đối với thương mại toàn cầu. Giá dầu tăng mạnh, cùng với việc eo biển Hormuz - tuyến vận tải quan trọng - gần như bị phong tỏa, đã làm gián đoạn nghiêm trọng việc vận chuyển nhiên liệu và phân bón, đặc biệt ảnh hưởng đến châu Á.


Ông Patrick Davenport, đồng sáng lập công ty nông nghiệp BRM Agro tại Campuchia, cho biết: “Nhiều nông dân đang hoang mang. Phần lớn dân số sống dựa vào nông nghiệp và tất cả đều đang chịu thiệt hại.”


Lúa gạo là lương thực chính của hơn một nửa dân số thế giới, đồng thời là nguồn sinh kế quan trọng tại khu vực nông thôn châu Á. Tuy nhiên, chi phí đầu vào tăng gấp đôi, thậm chí gấp ba lần, trong khi giá lúa gạo vẫn ở mức thấp do tồn kho dồi dào, khiến lợi nhuận của nông dân bị thu hẹp đáng kể.


Giá gạo trắng 5% tấm của Thái Lan - một trong những tiêu chuẩn tham chiếu toàn cầu - từng giảm xuống mức thấp nhất trong một thập kỷ vào cuối tháng 10 và hiện vẫn dao động dưới 400 USD/tấn trong phần lớn thời gian gần đây.


Ông Máximo Torero, chuyên gia kinh tế trưởng của Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên Hợp Quốc (FAO), cảnh báo rằng nếu eo biển Hormuz tiếp tục bị gián đoạn thêm 20 - 30 ngày, nguồn cung lương thực có thể bị ảnh hưởng ngay từ nửa cuối năm nay.


Tại Campuchia, khoảng 10% trong số 2.000 nông dân hợp tác với BRM Agro cho biết họ sẽ không gieo trồng nếu không có mức giá đảm bảo cho vụ mới.


Nguồn cung gạo dồi dào đã kìm hãm đà tăng giá

Việc diện tích gieo trồng giảm trong năm nay có thể bắt đầu làm hao hụt nguồn cung


Philippines - quốc gia nhập khẩu gạo lớn nhất thế giới - sản lượng lúa có thể giảm ít nhất 10% trong năm nay, tương đương khoảng 2 triệu tấn, theo ước tính dựa trên sản lượng dự kiến 20,3 triệu tấn.


Trong khi đó, thời điểm hiện tại đặc biệt nhạy cảm khi nông dân Đông Nam Á đang chuyển giao giữa hai vụ: thu hoạch vụ khô và chuẩn bị gieo trồng vụ chính. Chi phí nhiên liệu và phân bón tăng cao vào đúng giai đoạn này càng làm gia tăng áp lực lên sản xuất.


Tại đồng bằng sông Cửu Long của Việt Nam, nơi có thể trồng ba vụ lúa mỗi năm, nhiều nông dân gần như không có lãi do chi phí sản xuất tăng mạnh. Một số đang cân nhắc giảm xuống còn hai vụ mỗi năm.


Thái Lan, một số nông dân trì hoãn thu hoạch hoặc bỏ mặc lúa trên đồng, dẫn đến suy giảm chất lượng. Báo cáo ngày 31/3 của Trung tâm Nghiên cứu Kasikorn cho thấy sản lượng vụ khô trong giai đoạn tháng 3 - 4 có thể giảm khoảng 19% so với cùng kỳ năm trước.


Dù khó có khả năng nông dân ngừng sản xuất hoàn toàn, sản lượng sẽ phụ thuộc lớn vào khả năng tiếp cận phân bón. Ông Pramote Charoensilp, Chủ tịch Hiệp hội Nông dân Thái Lan, cho biết nguồn cung phân bón sẽ là yếu tố quyết định.


Trước tình hình này, một số nông dân đang tìm cách thích ứng như chuyển sang trồng ngô - loại cây ít cần nước hơn, hoặc sử dụng phân bón sinh học, máy kéo điện và hệ thống tưới sử dụng năng lượng mặt trời để giảm phụ thuộc vào nhiên liệu. Tuy nhiên, phần lớn nông dân vẫn không có nhiều lựa chọn.


Một nông dân tại Philippines cho biết: “Chúng tôi không còn lựa chọn nào khác. Chỉ có thể tiếp tục gieo trồng, dù phải chấp nhận rủi ro thua lỗ.”


NPK/ Vinagri News (Bloomberg)

No comments:

Post a Comment