VINAGRI News - Giá trị xuất khẩu gạo của Ấn Độ trong niên độ tài chính 2025-2026 giảm hơn 10% so với năm trước do xuất khẩu sang nhiều thị trường châu Phi sụt giảm mạnh. Tuy nhiên, khối lượng xuất khẩu vẫn tăng 6,5%, trong khi triển vọng năm tới được đánh giá tích cực hơn khi hiện tượng El Niño có thể ảnh hưởng đến sản lượng gạo toàn cầu và giúp gia tăng nhu cầu đối với gạo Ấn Độ.
Tóm lược:
> Giá trị xuất khẩu gạo của Ấn Độ trong niên độ 2025 - 2026 giảm hơn 10%, xuống còn 5,86 tỷ USD.
> Khối lượng xuất khẩu vẫn tăng 6,5%, đạt hơn 15 triệu tấn gạo non-basmati.
> Xuất khẩu sang nhiều thị trường châu Phi suy giảm do tồn kho lớn, thiếu ngoại tệ và cạnh tranh từ Thái Lan, Việt Nam và Pakistan.
> Nigeria, Senegal và Benin đối mặt với tình trạng thiếu hụt USD, ảnh hưởng đến hoạt động nhập khẩu.
> USDA dự báo Ấn Độ sẽ tiếp tục chiếm khoảng 40% thương mại gạo toàn cầu và xuất khẩu 24,5 triệu tấn trong niên vụ 2026 - 2027.
> Gạo Ấn Độ vẫn là nguồn cung có giá cạnh tranh nhất trên thị trường quốc tế.
> FAO nhận định triển vọng thị trường gạo đồ của Ấn Độ đang mang xu hướng bi quan do nhu cầu từ châu Phi suy yếu.
> Xung đột Iran - Israel, chi phí vận tải tăng và cạnh tranh gay gắt tiếp tục gây áp lực lên xuất khẩu.
> Tồn kho gạo lớn cùng nguy cơ El Niño ảnh hưởng đến sản lượng toàn cầu có thể tạo lợi thế cho Ấn Độ trong thời gian tới.
Giá trị xuất khẩu giảm dù khối lượng xuất khẩu tăng
Xuất khẩu gạo của Ấn Độ trong niên độ tài chính 2025-2026 chịu tác động tiêu cực từ hoạt động thương mại suy yếu tại thị trường châu Phi, khiến giá trị xuất khẩu giảm hơn 10% so với năm trước, mặc dù khối lượng xuất khẩu vẫn tăng 6,5%.
Dữ liệu từ Cơ quan Phát triển Xuất khẩu Sản phẩm Thực phẩm Chế biến và Nông sản Ấn Độ (APEDA) cho thấy nước này đã xuất khẩu hơn 15 triệu tấn gạo non-basmati trong niên độ vừa qua. Tuy nhiên, kim ngạch xuất khẩu chỉ đạt 5,86 tỷ USD, thấp hơn đáng kể so với mức 6,53 tỷ USD của niên độ 2024-2025.
Khối lượng xuất khẩu giảm rõ rệt sang các khu vực Tây Phi, Trung Phi và khu vực Đông Nam Á, trong khi xuất khẩu tăng sang Nam Á, Đông Phi, Tây Á và một số quốc gia ở miền Nam châu Phi.
Ông Rajesh Paharia Jain, một nhà xuất khẩu có trụ sở tại New Delhi, cho rằng sự sụt giảm tại thị trường châu Phi xuất phát từ nhiều nguyên nhân kết hợp.
Tồn kho lớn và bất ổn chính sách ảnh hưởng đến xuất khẩu
Theo ông Jain, sự thiếu nhất quán trong chính sách xuất khẩu của Ấn Độ, tình trạng thiếu ngoại tệ tại nhiều quốc gia châu Phi, áp lực cạnh tranh ngày càng lớn từ Thái Lan, Việt Nam và Pakistan, những gián đoạn trong vận tải biển cùng tâm lý mua hàng thận trọng do lượng tồn kho cao đều góp phần làm giảm nhu cầu nhập khẩu gạo từ Ấn Độ.
Ông S. Chandrasekaran, một chuyên gia phân tích thương mại tại New Delhi, cho biết nhiều quốc gia châu Phi đã mua lượng lớn gạo trong niên độ 2024-2025 sau khi Ấn Độ dỡ bỏ lệnh hạn chế xuất khẩu gạo vào năm 2024. Do đó, các nước này vẫn đang nắm giữ lượng tồn kho lớn trong niên độ vừa qua.
Trước đó, Ấn Độ đã hạn chế xuất khẩu gạo từ năm 2022 sau khi mưa trái mùa và hiện tượng El Niño làm ảnh hưởng đến sản lượng lúa.
Thiếu hụt đồng USD làm chậm hoạt động nhập khẩu
Ông Jain cho biết các quốc gia như Nigeria, Senegal và Benin đang đối mặt với tình trạng thiếu hụt nghiêm trọng đồng USD. Một số nhà nhập khẩu đề nghị thanh toán bằng đồng nội tệ nhưng các nhà xuất khẩu Ấn Độ đã từ chối.
Theo ông, việc chậm ký kết hợp đồng và sự sụt giảm các đơn hàng mới đã tác động tiêu cực đến xuất khẩu gạo của Ấn Độ.
Trong báo cáo "Ngũ cốc: Thị trường và Thương mại Thế giới" công bố trong tháng này, Bộ Nông nghiệp Hoa Kỳ (USDA) dự báo Ấn Độ sẽ tiếp tục chiếm khoảng 40% thương mại gạo toàn cầu, trong khi Philippines, Việt Nam và Trung Quốc vẫn là những thị trường nhập khẩu lớn nhất.
Đối với niên vụ 2026-2027 (từ tháng 9/2026 đến tháng 8/2027), USDA dự báo Ấn Độ sẽ xuất khẩu 24,5 triệu tấn gạo, bao gồm cả gạo basmati và non-basmati.
Gạo Ấn Độ vẫn có sức cạnh tranh mạnh nhất trên thị trường thế giới
Mặc dù giá gạo trên thị trường quốc tế đã phục hồi lên mức cao nhất trong vòng hai năm, gạo Ấn Độ vẫn duy trì lợi thế cạnh tranh lớn về giá.
Đối với gạo 5% tấm, giá chào bán của Ấn Độ hiện ở mức khoảng 350 USD/tấn, thấp hơn ít nhất 40 USD/tấn so với Pakistan, thấp hơn 60 USD/tấn so với Việt Nam và thấp hơn tới 145 USD/tấn so với Thái Lan đối với cùng chủng loại.
Ở phân khúc gạo đồ, giá gạo Ấn Độ hiện ở mức 338 USD/tấn, thấp hơn đáng kể so với mức 391 USD/tấn của Pakistan và 511 USD/tấn của Thái Lan.
Ông Jain cho rằng giá gạo Ấn Độ chưa tăng mạnh như các đối thủ cạnh tranh khác.
Ông Chandrasekaran nhận định gạo Ấn Độ hiện là loại gạo có sức cạnh tranh cao nhất trên thị trường toàn cầu và các đối thủ sẽ gặp nhiều khó khăn trong việc cạnh tranh về giá.
Một nguồn tin trong ngành cho biết các mức giá chào bán của Ấn Độ cạnh tranh mạnh do sự cạnh tranh rất khốc liệt giữa chính các doanh nghiệp xuất khẩu trong nước. Theo nguồn tin này, sự thiếu đoàn kết giữa các doanh nghiệp khiến mỗi đơn vị đều tìm cách hạ giá để giành khách hàng.
Thị trường gạo đồ chuyển sang xu hướng bi quan
Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên Hợp Quốc (FAO) cho biết trong báo cáo cập nhật giá gạo rằng hoạt động giao dịch khá trầm lắng đang khiến giá gạo Ấn Độ duy trì ổn định hoặc giảm nhẹ.
FAO nhận định tâm lý thị trường đối với gạo đồ của Ấn Độ đã chuyển sang trạng thái "bi quan rõ rệt", phản ánh những khó khăn trong hoạt động thương mại với châu Phi - khu vực nhập khẩu gạo đồ lớn nhất thế giới.
Ông Jain cho biết khi Ấn Độ hạn chế xuất khẩu gạo, nhiều quốc gia châu Phi đã ký các hợp đồng dài hạn với các nhà cung cấp thay thế.
Theo ông, thị phần của các đối thủ đã được củng cố trong thời gian đó, khiến Ấn Độ mất tính liên tục trong chuỗi cung ứng và làm suy giảm niềm tin của khách hàng đối với nguồn cung từ nước này.
Trong khi đó, một số nước nhập khẩu lớn như Philippines và Indonesia đã áp dụng các biện pháp hạn chế nhập khẩu nhằm khuyến khích sản xuất trong nước. Ngoài ra, Nigeria gần như không chính thức cho phép nhập khẩu gạo thành phẩm trong gần một thập kỷ qua.
Ông Jain cho rằng kể từ khi Ấn Độ mở lại hoạt động xuất khẩu vào cuối năm 2024, việc giành lại khách hàng cũ đã trở nên rất khó khăn.
Chi phí vận tải tăng và cạnh tranh gay gắt làm gia tăng áp lực
Theo ông Jain, những khó khăn của ngành gạo Ấn Độ còn gia tăng khi đồng tiền của Thái Lan và Việt Nam suy yếu, trong khi Pakistan áp dụng chính sách giá rất cạnh tranh tại thị trường châu Phi.
Điều này đã khiến nhiều khách hàng chuyển sang các nguồn cung có giá rẻ hơn, trong khi các nhà xuất khẩu Ấn Độ gặp khó khăn trong việc duy trì biên lợi nhuận.
Xung đột giữa Iran và Israel cũng làm tình hình trở nên phức tạp hơn do cước vận tải tăng và phát sinh thêm các khoản phụ phí chiến tranh.
Ông Jain cho biết xuất khẩu gạo của Ấn Độ sang Benin giảm 17%, sang Bờ Biển Ngà giảm 23,5%, sang Cameroon giảm 10%, sang Sierra Leone giảm 41% và sang Angola giảm 23%.
El Niño có thể tạo lợi thế mới cho Ấn Độ
Ông Chandrasekaran cho rằng hiện tượng El Niño đang hình thành có thể ảnh hưởng đến sản lượng gạo tại nhiều quốc gia châu Á.
Tuy nhiên, lượng tồn kho gạo khổng lồ của Ấn Độ, hiện đạt 68,34 triệu tấn, bao gồm 28,7 triệu tấn quy đổi từ lúa, có thể giúp nước này giành lợi thế trên thị trường gạo toàn cầu trong thời gian tới.
NPK/ Vinagri News (The Hindu Businessline)
No comments:
Post a Comment