VINAGRI News - Trước thềm niên vụ ca cao chính 2026/27, Bờ Biển Ngà đang đẩy mạnh hệ thống truy xuất nguồn gốc quốc gia, đồng thời thúc đẩy chế biến sâu và tăng cường hợp tác với các nước sản xuất ca cao lớn tại châu Phi. Những bước đi này nhằm đáp ứng các yêu cầu thương mại ngày càng nghiêm ngặt, bảo vệ khả năng tiếp cận thị trường và nâng tỷ trọng giá trị ca cao được giữ lại trong nước.
Tóm lược:
> Từ ngày 1/9/2026, thẻ nghề nghiệp của nông dân sẽ bắt buộc trong các giao dịch thương mại ca cao tại Bờ Biển Ngà.
> Hơn 1 triệu nông dân đã được đăng ký và khoảng 3 triệu ha diện tích ca cao đã được định vị địa lý.
> Bờ Biển Ngà, Ghana, Nigeria và Cameroon thành lập Liên minh Gia tăng Giá trị Ca cao nhằm tăng sức ảnh hưởng của châu Phi trên thị trường toàn cầu.
> Bờ Biển Ngà đặt mục tiêu nâng tỷ lệ chế biến ca cao trong nước lên 50% vào niên vụ 2027/28 và 100% vào năm 2030.
> Chiến lược mới tập trung vào truy xuất nguồn gốc, chế biến sâu, phối hợp chính sách và giảm phụ thuộc vào xuất khẩu hạt ca cao thô.
Bờ Biển Ngà tăng tốc truy xuất nguồn gốc trước niên vụ ca cao 2026/27
Chỉ còn vài tuần trước khi niên vụ ca cao chính 2026/27 bắt đầu, Bờ Biển Ngà tiếp tục triển khai hệ thống truy xuất nguồn gốc quốc gia trên toàn ngành. Từ cuối tháng 7, Hội đồng Cà phê và Ca cao Bờ Biển Ngà (Conseil du Café-Cacao) đã tăng cường tuyên truyền cho nông dân tại các vùng sản xuất như Divo, Facobly và Soubré.
Theo hệ thống mới, nông dân phải có thẻ nghề nghiệp chứa thông tin nhận dạng, thông tin về đồn điền và dữ liệu định vị địa lý. Từ ngày 1/9/2026, thẻ này sẽ trở thành giấy tờ bắt buộc đối với các giao dịch thương mại trong ngành ca cao.
Song song với việc tăng cường truy xuất nguồn gốc, Abidjan đang tìm cách đưa ngành ca cao lên những công đoạn có giá trị gia tăng cao hơn. Ngày 14/7/2026, Bờ Biển Ngà cùng Ghana, Nigeria và Cameroon tham gia Liên minh Gia tăng Giá trị Ca cao (Cocoa Value Addition Alliance). Được chính thức hóa thông qua Tuyên bố Abuja, liên minh nhằm phối hợp chính sách giữa các quốc gia sản xuất ca cao hàng đầu châu Phi, thu hút thêm đầu tư vào chế biến và nâng cao khả năng tác động tập thể của khu vực đối với các quy định của thị trường toàn cầu.
Những động thái này cùng hướng tới một thách thức kinh tế: điều chỉnh mô hình tiếp thị ca cao của Bờ Biển Ngà trong bối cảnh các yêu cầu tiếp cận thị trường, cách phân bổ giá trị và cán cân quyền lực giữa nhà sản xuất với người mua quốc tế đang thay đổi.
Truy xuất nguồn gốc để bảo vệ thị trường xuất khẩu
Nhu cầu ca cao toàn cầu hiện không còn chỉ phụ thuộc vào sản lượng và chất lượng hạt. Khi Quy định chống phá rừng của Liên minh châu Âu (EUDR) dự kiến có hiệu lực vào cuối năm 2026, các doanh nghiệp cũng phải chứng minh được nguồn gốc ca cao và khả năng đáp ứng các yêu cầu môi trường mới.
Ca cao nằm trong nhóm hàng hóa chịu sự điều chỉnh của EUDR. Theo quy định, các sản phẩm được bán vào EU, thị trường tiêu thụ lớn nhất đối với ca cao Bờ Biển Ngà, phải chứng minh không liên quan đến phá rừng và đi kèm tuyên bố thẩm định chuỗi cung ứng.
Trong bối cảnh đó, Hội đồng Cà phê và Ca cao Bờ Biển Ngà chính thức ra mắt Hệ thống Truy xuất Nguồn gốc Quốc gia (SNT) vào ngày 12/6/2026, sau khi quá trình triển khai thực tế bắt đầu từ năm 2023. Mục tiêu của Abidjan là xây dựng một hệ thống có khả năng xác định nguồn gốc ca cao và theo dõi sản phẩm xuyên suốt chuỗi tiếp thị.
SNT dựa trên ba công cụ chính gồm thẻ nghề nghiệp của người sản xuất, thiết bị thanh toán điện tử và tem truy xuất nguồn gốc. Thẻ nghề nghiệp được xây dựng trên nền tảng chương trình đăng ký nông dân và đồn điền cà phê, ca cao bắt đầu từ năm 2019. Thẻ giúp xác định từng nông dân, tập trung thông tin về người sản xuất và trang trại, đồng thời hỗ trợ truy xuất nguồn gốc hạt ca cao.
Thiết bị thanh toán điện tử nhằm giảm các giao dịch bằng tiền mặt và đảm bảo tuân thủ mức giá thu mua chính thức tại nông trại. Trong khi đó, tem truy xuất cho phép theo dõi các lô ca cao cho đến khi được xuất khẩu.
Ngoài việc giúp ngành đáp ứng các yêu cầu quốc tế mới, hệ thống còn hướng tới đưa nhiều giao dịch ca cao hơn vào nền kinh tế chính thức và tăng tính minh bạch trong toàn bộ chuỗi tiếp thị.
Theo Hội đồng Cà phê và Ca cao, đến nay hơn 1 triệu nông dân đã được đăng ký, gần 900.000 thẻ đã được sản xuất và phân phối, trong khi khoảng 3 triệu ha đồn điền ca cao đã được định vị địa lý. Cơ quan quản lý cũng cho biết hơn 160.000 tấn ca cao đã được giao dịch thông qua hệ thống trong giai đoạn từ ngày 1/10/2025 đến 31/3/2026.
Các nước châu Phi tăng liên kết để nâng sức ảnh hưởng
Bên cạnh truy xuất nguồn gốc, Bờ Biển Ngà cũng tìm cách tăng sức mạnh đàm phán với các nhà thu mua quốc tế. Chiến lược này đã được triển khai từ năm 2018 thông qua Sáng kiến Ca cao Bờ Biển Ngà - Ghana, nhằm tăng cường phối hợp giữa hai quốc gia sản xuất ca cao lớn nhất châu Phi và bảo vệ tốt hơn lợi ích của họ trên thị trường quốc tế.
Tại hội nghị thượng đỉnh tổ chức ở Abidjan ngày 16/6/2026, sáng kiến đã có thêm bước tiến khi dự kiến mở rộng thảo luận với Cameroon và Nigeria. Nỗ lực này được hiện thực hóa vào tháng 7 tại Abuja với việc thành lập Liên minh Gia tăng Giá trị Ca cao, quy tụ cả bốn quốc gia.
Theo ban thư ký Sáng kiến Ca cao Bờ Biển Ngà - Ghana, Bờ Biển Ngà và Ghana chiếm khoảng 60% sản lượng ca cao toàn cầu, trong khi Nigeria và Cameroon đóng góp gần 15%. Như vậy, bốn quốc gia này chiếm gần 75% sản lượng ca cao thế giới.
Kế hoạch xây dựng lịch tiếp thị ca cao chung cho châu Phi cho thấy tham vọng phối hợp nguồn cung và tăng ảnh hưởng tập thể của các nước sản xuất lớn đối với thị trường toàn cầu.
Bờ Biển Ngà cũng đã thống nhất với Ghana về việc điều chỉnh chính sách giá thu mua tại nông trại và lịch sản xuất từ niên vụ 2026/27. Mục tiêu đặc biệt là thu hẹp chênh lệch chính sách có thể khuyến khích hoạt động buôn lậu xuyên biên giới, đồng thời đưa chính sách của hai nhà sản xuất lớn nhất châu Phi xích lại gần nhau.
Động thái này diễn ra sau niên vụ 2025/26 đầy biến động. Giá ca cao thế giới giảm mạnh sau khi đạt mức kỷ lục trong năm 2024 và 2025, khiến việc tiêu thụ một phần sản lượng tại cả Bờ Biển Ngà và Ghana trở nên khó khăn hơn, buộc chính quyền hai nước phải đưa ra các biện pháp hỗ trợ tiêu thụ.
Tăng chế biến để giữ lại nhiều giá trị hơn
Mặc dù đóng vai trò quan trọng trong sản xuất ca cao toàn cầu, các quốc gia châu Phi vẫn chủ yếu tập trung ở những công đoạn đầu của chuỗi giá trị, nơi giá trị gia tăng thấp hơn và mức độ chịu ảnh hưởng từ biến động giá lớn hơn. Vì vậy, mở rộng chế biến trong nước đã trở thành một ưu tiên chiến lược.
Bờ Biển Ngà là nước sản xuất ca cao lớn nhất thế giới nhưng vẫn xuất khẩu hơn 60% sản lượng dưới dạng hạt thô. Chính phủ nước này đang muốn từng bước chuyển trọng tâm của ngành sang chế biến.
Một trong những mục tiêu của Liên minh Gia tăng Giá trị Ca cao được thành lập tại Abuja là thu hút thêm đầu tư vào năng lực chế biến công nghiệp tại châu Phi và nâng tỷ trọng giá trị ca cao được giữ lại trong khu vực.
Bờ Biển Ngà hiện đã có năng lực nghiền và chế biến đáng kể với sự tham gia của các doanh nghiệp như Société Africaine de Cacao (SACO), công ty con của Barry Callebaut của Thụy Sĩ; Cemoi của Pháp; Cargill Cocoa của Mỹ; Olam của Singapore và tổ hợp Transcao theo mô hình công-tư.
Các doanh nghiệp này chủ yếu thực hiện chế biến sơ cấp, chuyển hạt ca cao thành các sản phẩm bán thành phẩm như bột ca cao, bơ ca cao và cacao liquor.
Trong báo cáo mới nhất về thị trường Bờ Biển Ngà công bố tháng 1/2026, Bộ Nông nghiệp Mỹ (USDA) ước tính khoảng 42% sản lượng ca cao của nước này đã được chế biến trong nước vào năm 2025. Chính phủ đặt mục tiêu nâng tỷ lệ này lên 50% vào niên vụ 2027/28 và 100% vào năm 2030.
Việc phát triển thêm hoạt động công nghiệp quanh ngành ca cao được kỳ vọng giúp Abidjan tạo thêm giá trị và việc làm trong nước, đồng thời từng bước giảm phụ thuộc vào xuất khẩu hạt ca cao thô.
Bờ Biển Ngà đang thích ứng thay vì từ bỏ mô hình hiện tại
Truy xuất nguồn gốc, tổ chức lại hoạt động tiếp thị, đẩy mạnh công nghiệp chế biến và tăng cường hợp tác khu vực không phải là những chính sách riêng lẻ. Tất cả đều phản ánh những thay đổi đang từng bước định hình lại điều kiện cạnh tranh của ngành ca cao toàn cầu.
Trước niên vụ 2026/27, Bờ Biển Ngà không tìm cách từ bỏ hoàn toàn mô hình hiện tại mà đang điều chỉnh để thích nghi với một thị trường thế giới có yêu cầu truy xuất nguồn gốc nghiêm ngặt hơn, giá cả biến động mạnh hơn và cạnh tranh ngày càng lớn về cách thức phân bổ giá trị trong chuỗi ca cao.
NPK/ Vinagri News (Ecofin Agency)
No comments:
Post a Comment