VINAGRI News - Ethiopia vừa kéo dài thời gian thực hiện chương trình nâng năng suất cà phê từ 5 năm lên 10 năm, nhưng vẫn giữ nguyên mục tiêu doanh thu xuất khẩu 6 tỷ USD. Sự thay đổi này làm dấy lên câu hỏi về tính nhất quán của các mục tiêu sản xuất, khi số liệu về diện tích, năng suất và sản lượng cà phê của Ethiopia hiện có những chênh lệch đáng kể giữa các nguồn.
Tóm lược:
> Doanh thu xuất khẩu cà phê Ethiopia vượt 3 tỷ USD trong năm tài chính kết thúc ngày 7/7.
> Ethiopia kéo dài mục tiêu nâng năng suất từ 900 lên 2.100 kg/ha từ 5 năm lên 10 năm.
> Mục tiêu doanh thu xuất khẩu 6 tỷ USD vẫn được giữ nguyên dù thời gian đạt năng suất mục tiêu tăng gấp đôi.
> Số liệu sản xuất của Ethiopia có sự chênh lệch lớn so với ước tính của USDA, cần được làm rõ.
Xuất khẩu cà phê Ethiopia lập kỷ lục
Ethiopia vừa trải qua một năm đặc biệt thuận lợi đối với ngành cà phê. Theo Cơ quan Cà phê và Chè Ethiopia (ECTA), doanh thu xuất khẩu cà phê đã vượt 3 tỷ USD trong năm tài chính kết thúc ngày 7/7, tăng mạnh so với khoảng 2,65 tỷ USD của năm trước, khi nước này xuất khẩu khoảng 470.000 tấn.
Bộ trưởng Nông nghiệp Ethiopia Addisu Arega cho biết cà phê hiện đóng góp hơn 30% tổng doanh thu xuất khẩu của quốc gia này, trở thành một trong những nguồn thu ngoại tệ quan trọng nhất và đóng vai trò đáng kể đối với cán cân đối ngoại.
Ethiopia kéo dài mục tiêu năng suất từ 5 lên 10 năm
Ngày 11/8, Bộ Nông nghiệp Ethiopia công bố chương trình nâng năng suất cà phê trên diện tích hơn 1,15 triệu ha, với mục tiêu tăng năng suất bình quân từ 900 kg/ha lên 2.100 kg/ha trong 10 năm tới.
Điểm đáng chú ý là cùng mục tiêu 2.100 kg/ha trước đó từng được công bố vào ngày 27/6. Khi đó, Tổng giám đốc ECTA Adugna Debela đặt thời hạn đạt mục tiêu vào năm 2031, tức chỉ trong 5 năm, đồng thời cho rằng mức năng suất này sẽ giúp doanh thu xuất khẩu cà phê hàng năm tăng lên 6 tỷ USD.
Mục tiêu doanh thu 6 tỷ USD sau đó được nhắc lại nhiều lần. Tuy nhiên, thời gian thực hiện mục tiêu năng suất hiện đã tăng gấp đôi lên 10 năm mà chưa có giải thích rõ liệu mục tiêu 6 tỷ USD vẫn dựa trên cùng một lộ trình hay không.
Đây là vấn đề đáng chú ý bởi hai kịch bản có sự khác biệt lớn: doanh thu xuất khẩu 6 tỷ USD dựa trên năng suất 2.100 kg/ha đạt được vào năm 2036 sẽ khác hoàn toàn so với kịch bản đạt cùng mức năng suất vào năm 2031.
Số liệu sản xuất còn nhiều điểm chưa thống nhất
Không chỉ thời gian thực hiện mục tiêu gây chú ý, số liệu về sản lượng cà phê của Ethiopia cũng đang có sự chênh lệch đáng kể.
ECTA cho biết sản lượng cà phê quốc gia đã tăng từ khoảng 500.000 tấn cách đây 5 năm lên 1,5 triệu tấn trong năm nay.
Trong khi đó, báo cáo thường niên về cà phê Ethiopia của Bộ Nông nghiệp Mỹ (USDA), công bố vào tháng 5, ước tính sản lượng niên vụ 2025/26 của Ethiopia ở mức 11,6 triệu bao loại 60 kg, tương đương khoảng 696.000 tấn, và dự báo niên vụ 2026/27 đạt 12,1 triệu bao, tương đương khoảng 726.000 tấn.
Các số liệu chính thức của Ethiopia cũng dường như chưa hoàn toàn thống nhất. Với diện tích hơn 1,15 triệu ha và năng suất bình quân 900 kg/ha, sản lượng tính toán chỉ vào khoảng 1,04 triệu tấn, thấp hơn đáng kể so với mức 1,5 triệu tấn được công bố.
Ngược lại, để sản xuất 1,5 triệu tấn trên diện tích 1,15 triệu ha, năng suất bình quân phải đạt khoảng 1.300 kg/ha.
Sự khác biệt cũng xuất hiện ở số liệu diện tích. Bộ Nông nghiệp Ethiopia đề cập hơn 1,15 triệu ha, trong khi USDA ước tính diện tích thu hoạch chỉ khoảng 790.000 - 800.000 ha.
Một phần chênh lệch có thể xuất phát từ cách định nghĩa. Khối lượng quả cà phê tươi lớn hơn nhiều so với khối lượng cà phê nhân sau chế biến, trong khi diện tích trồng cũng không đồng nghĩa với diện tích thực tế thu hoạch. Tuy nhiên, đây là những khái niệm cần được công bố rõ ràng khi xây dựng mục tiêu sản xuất trong dài hạn.
Số liệu nguồn cung quan trọng với thị trường quốc tế
Những khác biệt trên không chỉ là vấn đề thống kê nội bộ của Ethiopia. Cà phê Arabica Ethiopia là nguồn cung quan trọng đối với các nhà nhập khẩu châu Âu và ngày càng được các nhà rang xay Trung Quốc quan tâm.
Các hợp đồng mua bán và kế hoạch thu mua cà phê có thể được xây dựng trong nhiều năm. Do đó, các nhà giao dịch cần những ước tính đáng tin cậy về sản lượng quốc gia để đánh giá rủi ro nguồn cung. Ngân hàng Quốc gia Ethiopia cũng cần dự báo chính xác dòng ngoại tệ từ xuất khẩu cà phê để phục vụ kế hoạch tài chính.
Việc số liệu sản lượng của chính phủ cao hơn gấp đôi so với ước tính của USDA trong cùng giai đoạn khiến mức độ bất định trong các dự báo nguồn cung trở nên đáng kể.
Năng suất cà phê Ethiopia thực tế đang cải thiện
Dù còn nhiều điểm chưa thống nhất về số liệu, xu hướng cải thiện năng suất của ngành cà phê Ethiopia là khá rõ ràng.
USDA ghi nhận Ethiopia đã đạt được những tiến bộ thực tế nhờ việc cắt tỉa phục hồi và thay thế các cây cà phê già cỗi. Trong niên vụ 2025/26, khoảng 15% diện tích thu hoạch được áp dụng biện pháp phục hồi cây cà phê. Những cải cách rộng hơn cũng giúp tăng sự tham gia của khu vực tư nhân vào hoạt động xuất khẩu cà phê.
Theo Tổ chức Cà phê Quốc tế (ICO), khối lượng xuất khẩu cà phê của Ethiopia trong niên vụ 2024/25 tăng 27% so với niên vụ trước.
Ethiopia đang nỗ lực thu hẹp khoảng cách năng suất với những quốc gia sản xuất cà phê có năng suất cao như Brazil và Việt Nam.
Tuy nhiên, trước khi tài liệu đầy đủ về chương trình nâng năng suất được công bố và các số liệu về diện tích, năng suất và sản lượng được thống nhất, chỉ tiêu có độ tin cậy cao nhất đối với thị trường vẫn là doanh thu xuất khẩu cà phê thực tế của Ethiopia.
NPK/ Vinagri News (Ecofin Agency)
No comments:
Post a Comment