VINAGRI News - Thu hoạch cà phê niên vụ 2026/27 của Brazil gần như hoàn tất, với sản lượng đủ lớn để đáp ứng nhu cầu thị trường. Tuy nhiên, mưa kéo dài trong giai đoạn quan trọng đã làm suy giảm chất lượng hạt, đặc biệt đối với các dòng cà phê có chất lượng cao. Nguồn cung lớn của cà phê thương mại chất lượng thấp đang gây áp lực lên giá, trong khi nông dân có xu hướng giữ hàng do lo ngại thời tiết và triển vọng vụ 2027/28.
Tóm lược:
> Sản lượng lớn nhưng chất lượng phân hóa: Vụ 2026/27 của Brazil được đánh giá có sản lượng dồi dào, nhưng mưa kéo dài 15 - 20 ngày đã làm nhiều lô cà phê suy giảm chất lượng hạt và chất lượng tách.
> Chênh lệch giá giữa các phẩm cấp nới rộng: Nguồn cung cà phê chất lượng thấp tăng mạnh khiến mức chiết khấu đối với những loại cà phê yếu hơn gia tăng, trong khi cà phê chất lượng cao trở nên khan hiếm và có khả năng nhận mức giá tốt hơn.
> Nông dân hạn chế bán ra: Dù giao dịch vẫn diễn ra mỗi ngày, thị trường vật chất khá chậm khi người trồng giữ cà phê như một tài sản dự trữ trước biến động tỷ giá, lạm phát và bất ổn thời tiết.
> Lo ngại vụ 2027/28: Thời tiết thất thường đang ảnh hưởng tới một số đợt ra hoa mới. Khả năng xuất hiện các đợt khô nóng trong mùa hè và diễn biến mưa trong thời gian tới sẽ quyết định quy mô vụ cà phê tiếp theo.
Diễn biến nguồn cung và chất lượng cà phê Brazil
Brazil đã gần như hoàn tất thu hoạch cà phê niên vụ 2026/27. Xét về sản lượng, thị trường được đánh giá đang có nguồn cung tương đối dồi dào và đủ khả năng đáp ứng nhu cầu.
Tuy nhiên, vấn đề nổi bật của niên vụ này không nằm ở khối lượng mà là chất lượng.
Theo chuyên gia nông học và tư vấn chuỗi cà phê Jonas Ferraresso, vụ mùa ban đầu có tiềm năng chất lượng rất cao nhưng đã chịu ảnh hưởng bởi một giai đoạn 15 - 20 ngày mưa gần như liên tục, trong đó xuất hiện nhiều trận mưa không đúng thời điểm.
Điều kiện thời tiết này gây tác động đáng kể đến chất lượng vật lý của hạt cũng như chất lượng trong tách cà phê.
Một trong những hệ quả là quá trình chín của quả bị đẩy nhanh. Những quả đã chín có thể nhanh chóng chuyển sang trạng thái khô trên cây, làm mất một phần các đặc tính cảm quan tốt.
Bên cạnh đó, độ ẩm cao và mưa liên tục cũng làm gia tăng nguy cơ xuất hiện các hạt có màu xám hoặc nâu do quá trình lên men, đồng thời làm tăng lượng cà phê thu gom từ mặt đất.
Thời gian sấy kéo dài, chất lượng bị ảnh hưởng
Trong điều kiện mưa liên tục và độ ẩm không khí cao, nông dân Brazil phải kéo dài thời gian sử dụng hệ thống sấy cơ học.
Phương pháp này giúp hạn chế một phần tổn thất, nhưng đồng thời khiến quá trình chế biến kéo dài hơn đáng kể so với những năm thời tiết khô ráo.
Đáng chú ý, chất lượng hạt không chỉ bị ảnh hưởng bởi giai đoạn thu hoạch mà một phần vấn đề đã xuất hiện ngay từ quá trình hình thành quả trên cây.
Theo Ferraresso, kích cỡ hạt trong niên vụ này thấp hơn kỳ vọng do một số giai đoạn nhiệt độ tăng và xuất hiện những khoảng thời gian thiếu mưa.
Tuy nhiên, mức suy giảm chưa nghiêm trọng như niên vụ 2023/24, khi nhiệt độ cao và tình trạng thiếu mưa nghiêm trọng hơn khiến rất khó tìm được cà phê có cỡ sàng trên 16 - 17.
Điều này cho thấy Brazil vẫn có lượng lớn cà phê đạt chất lượng thương mại, nhưng cơ cấu phẩm cấp đã thay đổi đáng kể.
Cà phê chất lượng cao có thể được trả giá tốt hơn
Trong bối cảnh chất lượng trung bình suy giảm, những nhà sản xuất có thể bảo toàn được chất lượng tốt trong vụ này lại đứng trước cơ hội nhận mức giá cao hơn.
Theo Ferraresso, tại phần lớn các vùng sản xuất, chất lượng cà phê đã bị ảnh hưởng ở mức độ nhất định. Vì vậy, những lô hàng có chất lượng vượt trội so với mặt bằng chung sẽ trở nên tương đối khan hiếm.
Điều này có thể tạo ra sự phân hóa ngày càng rõ giữa các nhóm cà phê.
Nói cách khác, thị trường không đơn thuần thiếu hay thừa cà phê về mặt khối lượng mà đang xuất hiện tình trạng “dư về lượng nhưng thiếu về chất”.
Chênh lệch giá giữa các phẩm cấp nới rộng
Ông Márcio Ferreira, Chủ tịch Hội đồng Các nhà xuất khẩu cà phê Brazil (Cecafé), cho biết những đợt mưa đã làm tăng lượng cà phê thu gom từ mặt đất và làm suy giảm chất lượng tách.
Tình trạng này đã khiến chênh lệch giá giữa các phẩm cấp cà phê ngày càng mở rộng ngay từ giai đoạn cuối vụ thu hoạch.
Những dòng cà phê như cà phê cherry và fine cup đều chịu ảnh hưởng.
Trong khi đó, nhóm good cup cũng bị tác động đáng kể nhưng nguồn cung vẫn còn khá dồi dào trong suốt phần còn lại của niên vụ.
Khi lượng cà phê chất lượng thấp tăng lên, áp lực sẽ tập trung mạnh hơn ở phân khúc giá thấp. Điều này đặc biệt đáng chú ý đối với thị trường Arabica trên sàn New York, nơi mức giá kỳ hạn phản ánh một phần tình trạng cung cầu và chất lượng của cà phê vật chất.
Theo Ferreira, lượng cà phê chất lượng yếu hơn tăng lên đồng nghĩa với việc mức chiết khấu dành cho các loại cà phê chất lượng thấp sẽ lớn hơn.
Robusta Brazil cũng chịu ảnh hưởng
Sự phân hóa chất lượng không chỉ tác động đến Arabica mà còn ảnh hưởng đến thị trường conilon - Robusta của Brazil.
Conilon hiện là nguyên liệu chủ yếu phục vụ thị trường tiêu dùng nội địa Brazil, với tỷ trọng có thể lên tới khoảng 85%.
Do đó, nhu cầu từ các nhà rang xay trong nước vẫn được duy trì.
Tuy nhiên, khi chênh lệch giá giữa Arabica và Robusta vẫn ở mức lớn, những loại Arabica có chất lượng thấp hơn cũng chịu ảnh hưởng nhất định từ mức giá của conilon.
Điều này không có nghĩa Arabica chất lượng thấp có giá ngang Robusta, mà cho thấy mức chênh lệch giá giữa các phẩm cấp Arabica có xu hướng bị kéo giãn khi nguồn cung cà phê bị ảnh hưởng bởi thời tiết tăng lên.
Brazil vẫn đủ cà phê để đáp ứng nhu cầu
Mặc dù chất lượng suy giảm, Cecafé cho rằng Brazil vẫn có khả năng đáp ứng đầy đủ nhu cầu của thị trường.
Với quy mô vụ mùa lớn, Brazil vẫn có đủ nguồn cung cho các phân khúc từ fine cup đến good cup.
Thậm chí, những lô cà phê có chất lượng thấp hơn cũng vẫn có thị trường tiêu thụ nếu mức chênh lệch giá đủ hấp dẫn.
Điều này cho thấy vấn đề hiện tại không phải là Brazil thiếu cà phê về mặt tổng thể. Vấn đề nằm ở cơ cấu chất lượng và mức giá mà từng phẩm cấp có thể đạt được.
Nông dân giữ hàng, thị trường vật chất giao dịch chậm
Trong khi cà phê chất lượng cao có khả năng được hưởng mức giá tốt hơn, thị trường vật chất Brazil lại đang chứng kiến tốc độ giao dịch khá chậm.
Ông Eduardo Carvalhaes, chuyên gia phân tích thị trường và Giám đốc Escritório Carvalhaes, cho biết giao dịch vẫn diễn ra mỗi ngày nhưng nông dân đang có xu hướng giữ cà phê như một chiến lược phòng thủ.
Một nguyên nhân là người trồng lo ngại về lạm phát, biến động tỷ giá USD và những bất ổn thời tiết đối với vụ mùa năm sau.
Trong bối cảnh đó, cà phê được xem như một loại tài sản có giá trị và có tính thanh khoản cao.
Nông dân vì vậy không nhất thiết bán toàn bộ sản lượng ngay sau thu hoạch mà có thể chia nhỏ lượng bán trong suốt niên vụ, tùy thuộc nhu cầu tiền mặt.
Nguồn cung toàn cầu vẫn có nhiều lựa chọn
Việc nông dân Brazil hạn chế bán không đồng nghĩa thị trường thế giới thiếu nguồn cung ngay lập tức.
Nếu giá cà phê Brazil trở nên quá cao, các nhà nhập khẩu có thể chuyển sang tìm nguồn cung từ những quốc gia sản xuất khác như Colombia, Trung Mỹ hoặc Việt Nam, đặc biệt đối với Robusta.
Tuy nhiên, Brazil vẫn là nhà sản xuất cà phê lớn nhất thế giới. Vì vậy, ngay cả khi sản lượng bị ảnh hưởng bởi thời tiết, quy mô vụ mùa của Brazil vẫn lớn hơn đáng kể so với nhiều đối thủ cạnh tranh.
Đây là lý do nguồn cung Brazil tiếp tục đóng vai trò then chốt trong việc xác định mặt bằng giá cà phê quốc tế.
Lo ngại vụ cà phê 2027/28 gia tăng
Trong khi niên vụ 2026/27 gần hoàn tất, sự chú ý của thị trường đang chuyển dần sang vụ 2027/28.
Một số khu vực đã bắt đầu xuất hiện những đợt ra hoa đầu tiên. Tuy nhiên, một phần hoa đã bị ảnh hưởng và rụng do điều kiện thời tiết không ổn định.
Các câu hỏi lớn hiện nay xoay quanh thời điểm những đợt mưa tiếp theo xuất hiện, lượng mưa trong giai đoạn đầu mùa xuân và khả năng duy trì mưa để hoa phát triển thành quả.
Bên cạnh đó, nhiệt độ trong mùa hè cũng là biến số quan trọng.
Nếu xuất hiện các đợt khô nóng kéo dài (veranicos), một phần quả cà phê có thể bị rụng, ảnh hưởng trực tiếp đến tiềm năng sản lượng vụ 2027/28.
Việc nông dân giữ hàng là một tín hiệu đáng chú ý
Theo Carvalhaes, hành vi của nông dân là một chỉ báo quan trọng đối với triển vọng nguồn cung.
Nếu người trồng thực sự tin rằng vụ mùa năm tới sẽ đạt sản lượng rất lớn, họ có thể có động lực bán nhiều hơn ở mức giá hiện tại để tạo dòng tiền.
Tuy nhiên, điều này chưa xảy ra trên diện rộng.
Việc nông dân tiếp tục giữ cà phê cho thấy họ vẫn không chắc chắn về quy mô vụ 2027/28, đặc biệt khi thời tiết tại các vùng sản xuất tiếp tục diễn biến thất thường.
Triển vọng thị trường cà phê
Thị trường cà phê Brazil hiện tồn tại hai câu chuyện trái chiều.
Một mặt, khối lượng cà phê niên vụ 2026/27 đủ lớn để đáp ứng nhu cầu và gây áp lực lên giá, đặc biệt đối với những loại cà phê chất lượng thấp.
Mặt khác, cà phê chất lượng cao trở nên khan hiếm hơn, khiến chênh lệch giá giữa các phẩm cấp ngày càng mở rộng. Đây có thể là yếu tố hỗ trợ cho những lô hàng đạt chất lượng vượt trội.
Trong ngắn hạn, áp lực từ nguồn cung Brazil vẫn là yếu tố gây áp lực lên giá đối với Arabica. Tuy nhiên, khả năng nông dân tiếp tục giữ hàng có thể hạn chế tốc độ giảm giá.
Trong trung hạn, thị trường sẽ đặc biệt quan tâm đến thời tiết và quá trình ra hoa của vụ 2027/28. Nếu mưa và nhiệt độ diễn biến bất lợi, kỳ vọng về một vụ mùa lớn có thể nhanh chóng suy yếu.
Do đó, điểm quan trọng nhất đối với thị trường hiện nay không chỉ là “Brazil có bao nhiêu cà phê?”, mà còn là “Brazil có bao nhiêu cà phê chất lượng cao và vụ 2027/28 sẽ hình thành như thế nào?”
NPK/ Vinagri News (Notícias Agrícolas)
No comments:
Post a Comment