VINAGRI News - Bộ Nông nghiệp Philippines đã điều chỉnh giảm mức thiệt hại dự kiến do El Niño đối với sản lượng lúa năm 2026, từ 700.000 tấn xuống còn khoảng 300.000 - 400.000 tấn nhờ lượng nước tại các hồ chứa được bổ sung bởi những đợt mưa gần đây. Tuy nhiên, nguy cơ thiếu hụt nguồn cung vẫn có thể khiến nhập khẩu gạo của nước này tăng mạnh, trong khi nguồn thu từ thuế nhập khẩu gạo tiếp tục thấp hơn mức ngân sách dành cho Quỹ Nâng cao Năng lực Cạnh tranh ngành Gạo.
Tóm lược:
> Bộ Nông nghiệp Philippines dự báo sản lượng lúa năm nay có thể giảm 300.000 - 400.000 tấn do El Niño, thấp hơn một nửa so với dự báo giảm 700.000 tấn trước đó.
> Lượng nước tại các hồ chứa được cải thiện nhờ mưa mùa gió mùa Tây Nam, giúp hạn chế tác động của đợt khô hạn kéo dài.
> Nhập khẩu gạo đã đạt 3,46 triệu tấn tính đến ngày 13/8 và có thể tăng thêm khoảng 5 triệu tấn khi sản lượng trong nước giảm.
> Thu thuế nhập khẩu gạo 8 tháng đầu năm đạt 14,28 tỷ peso, vẫn thấp xa mức 30 tỷ peso dành cho Quỹ Nâng cao Năng lực Cạnh tranh ngành Gạo (RCEF).
Tác động của El Niño đến sản lượng lúa được dự báo nhẹ hơn
Bộ Nông nghiệp Philippines đã điều chỉnh dự báo sản lượng lúa, qua đó thu hẹp mức suy giảm tiềm tàng do El Niño trong năm nay xuống khoảng 400.000 tấn.
Bộ trưởng Nông nghiệp Francisco Tiu Laurel Jr. cho biết lượng nước tại các hồ chứa được bổ sung nhờ những đợt mưa gần đây do gió mùa Tây Nam (habagat) mang lại có thể giúp giảm đáng kể tác động của đợt khô hạn sắp tới đối với sản lượng lúa trong nước.
Ông cho biết trước đây cơ quan này dự tính mực nước tại các hồ chứa sẽ xuống thấp khi bước vào vụ gieo trồng tiếp theo. Tuy nhiên, lượng mưa do gió mùa Tây Nam mang lại đã tạo thêm hy vọng rằng mức suy giảm sản lượng dự kiến có thể được giảm một nửa.
Theo kịch bản xấu nhất, sản lượng lúa thóc (palay) của Philippines có thể giảm 300.000 - 400.000 tấn trong năm 2026 do tình trạng khô hạn kéo dài. Mức giảm này thấp hơn đáng kể so với dự báo trước đó của Bộ Nông nghiệp về khả năng sản lượng giảm tới 700.000 tấn do El Niño.
Hiện tượng thời tiết này được dự báo kéo dài đến đầu năm 2027, có khả năng gây ra các đợt khô hạn kéo dài, hạn hán và nắng nóng gay gắt trên phần lớn lãnh thổ Philippines.
Nhiệt độ đại dương cao hơn mức trung bình cũng có thể làm gia tăng nguy cơ xuất hiện các cơn bão mạnh hơn, dù tổng lượng mưa có xu hướng giảm.
Ông Tiu Laurel đánh giá các đợt mưa do gió mùa Tây Nam nhìn chung đã hỗ trợ sản xuất nông nghiệp, nhưng bày tỏ hy vọng hiện tượng này không kéo dài thêm.
Thiệt hại do bão và mưa lớn lên tới 4,13 tỷ peso
Các cơn bão gần đây, kết hợp với tác động của gió mùa Tây Nam, đã gây tổng thiệt hại cho ngành nông nghiệp Philippines khoảng 4,13 tỷ peso, tương đương khoảng 72 triệu USD, với tổn thất khoảng 100.602 tấn nông sản trên diện tích 81.383 ha đất nông nghiệp tại 8 khu vực.
Lúa gạo, nhóm cây trồng có giá trị cao và ngành thủy sản là những lĩnh vực chịu ảnh hưởng đáng kể.
Trước đó, Bộ trưởng Tiu Laurel cho biết Philippines sẽ phải nhập khẩu thêm gạo sau mùa thu hoạch nhằm củng cố nguồn cung trước khi El Niño tác động mạnh hơn.
Mức suy giảm sản lượng dự kiến có thể khiến nhu cầu nhập khẩu tăng khoảng 5 triệu tấn, trong khi tổng lượng gạo nhập khẩu hiện đã vượt mức 3,39 triệu tấn của năm 2025.
Theo số liệu của Cục Công nghiệp Thực vật Philippines, tính đến ngày 13/8, lượng gạo nhập khẩu của nước này đã đạt 3,46 triệu tấn.
Thu thuế gạo tiếp tục thấp hơn ngân sách RCEF
Trong khi nguồn cung gạo đối mặt với rủi ro từ thời tiết, một vấn đề khác đang gây áp lực lên ngân sách Philippines là tình trạng thu thuế nhập khẩu gạo thấp hơn mục tiêu, buộc Chính phủ phải tìm nguồn tài chính khác để bù đắp.
Phòng Nghiên cứu Chính sách và Ngân sách Quốc hội Philippines (CPBRD) cảnh báo nguồn thu từ thuế nhập khẩu gạo vẫn thấp hơn mức mục tiêu 30 tỷ peso, vốn được sử dụng để duy trì nguồn lực cho Quỹ Nâng cao Năng lực Cạnh tranh ngành Gạo (RCEF).
Từ năm 2019, Chính phủ Philippines đã dành nguồn thu từ thuế nhập khẩu gạo cho việc phát triển và hiện đại hóa ngành lúa gạo trong nước thông qua RCEF.
Sau khi Đạo luật Cộng hòa số 12078 được ban hành, ngân sách RCEF hằng năm đã được nâng từ 10 tỷ peso lên 30 tỷ peso. Theo luật này, 30 tỷ peso là mức ngân sách được đảm bảo, bất kể nguồn thu thuế nhập khẩu gạo có đạt mức tương ứng hay không.
Nếu nguồn thu thuế thấp hơn mức 30 tỷ peso, phần thiếu hụt sẽ được lấy từ ngân sách hiện có của Bộ Nông nghiệp Philippines.
Thu thuế nhập khẩu gạo năm 2025 giảm mạnh
Nguồn thu từ thuế nhập khẩu gạo, vốn là nguồn tài chính cho RCEF, đã giảm xuống 13,71 tỷ peso trong năm 2025, thấp hơn nhiều so với mức phân bổ 30 tỷ peso cho quỹ.
CPBRD cho rằng sự sụt giảm này đặt ra những lo ngại về khả năng nguồn thu từ thuế nhập khẩu có đủ để đáp ứng mức tài trợ RCEF đã được mở rộng hay không.
Nếu nguồn thu tiếp tục thấp hơn mức phân bổ bắt buộc cho RCEF, phần thiếu hụt có thể phải được bù đắp bằng các nguồn thu khác của Chính phủ. Điều này sẽ tạo thêm áp lực lên ngân sách quốc gia và làm tăng sự phụ thuộc vào nguồn lực do người nộp thuế đóng góp.
CPBRD cho biết thu thuế nhập khẩu gạo năm 2025 giảm xuống 13,71 tỷ peso, từ 30,01 tỷ peso năm 2023 và 34,18 tỷ peso năm 2024.
Sự sụt giảm được cho là xuất phát từ mức thuế nhập khẩu thấp kỷ lục, chỉ 15%, cùng với việc Chính phủ áp dụng lệnh tạm ngừng nhập khẩu gạo trong năm ngoái.
Chính quyền Tổng thống Ferdinand Marcos Jr. trước đó đã giảm thuế nhập khẩu gạo nhằm tạo điều kiện đưa gạo nước ngoài giá rẻ vào thị trường, qua đó kiềm chế đà tăng giá mặt hàng lương thực thiết yếu này.
Trong khi đó, hoạt động nhập khẩu gạo cũng bị đình chỉ vào cuối năm ngoái nhằm bảo vệ thu nhập của nông dân trồng lúa, vốn chịu ảnh hưởng do giá lúa giảm khi lượng gạo nhập khẩu tăng mạnh trong những năm trước.
RCEF chịu sức ép từ nguồn thu thuế giảm
Đây không phải lần đầu CPBRD cảnh báo về tác động của nguồn thu thuế nhập khẩu gạo suy giảm.
Năm ngoái, cơ quan này cho rằng việc lấy phần thiếu hụt nguồn thu thuế từ ngân sách Bộ Nông nghiệp để đảm bảo RCEF có thể khiến quỹ này phải “cạnh tranh” nguồn ngân sách với các chương trình và dự án thường xuyên khác của bộ.
Theo CPBRD, điều này có thể ảnh hưởng đến các phân ngành nông nghiệp quan trọng khác như cây trồng có giá trị cao, chăn nuôi gia cầm và gia súc.
Nguồn ngân sách 30 tỷ peso của RCEF được sử dụng cho nhiều chương trình hỗ trợ ngành lúa gạo, bao gồm cơ giới hóa nông nghiệp, sản xuất giống chất lượng cao, hỗ trợ tiền mặt, đào tạo và khuyến nông cho nông dân trồng lúa.
Trong khi đó, thu thuế nhập khẩu gạo của Philippines trong 8 tháng đầu năm 2026 đạt 14,28 tỷ peso, tăng khoảng 19% so với gần 12 tỷ peso cùng kỳ năm trước, theo số liệu sơ bộ của Cục Hải quan Philippines.
Mức tăng nguồn thu được hỗ trợ bởi lượng gạo nhập khẩu tăng khoảng 25% so với cùng kỳ, đồng thời đồng peso suy yếu trong bối cảnh thuế nhập khẩu vẫn ở mức thấp và giá gạo thế giới giảm.
Tuy nhiên, dù nguồn thu thuế đã tăng trong năm nay, các nguồn tin trong ngành nói với The STAR rằng khả năng thu thuế nhập khẩu gạo đạt 30 tỷ peso trong cả năm là không thể.
NPK/ Vinagri News (The Philippine Star)
No comments:
Post a Comment