VINAGRI News - Madagascar đã mở cuộc điều tra tự vệ đối với một số nhóm gạo nhập khẩu sau khi lượng gạo nhập khẩu của nước này tăng hơn 3 lần chỉ trong một năm, từ 262.002 tấn năm 2024 lên 800.812 tấn trong năm 2025. Động thái này diễn ra trong bối cảnh sản lượng và tiêu thụ gạo nội địa suy giảm, gây áp lực lên khả năng tiêu thụ sản phẩm của nông dân trong nước.
Tóm lược:
> Madagascar mở điều tra tự vệ đối với gạo lứt, gạo xay xát một phần hoặc hoàn toàn và gạo tấm từ ngày 31/8.
> Nhập khẩu gạo tăng từ 262.002 tấn năm 2024 lên 800.812 tấn năm 2025, tức tăng hơn 3 lần.
> Sản lượng và doanh số bán gạo trong nước giảm lần lượt 25,6% và 25,4% giai đoạn 2023 - 2025; công suất sử dụng giảm từ 35% xuống 24%.
> USDA dự báo nhập khẩu gạo xay xát của Madagascar năm 2026 tăng gần 6%, lên 850.000 tấn, cho thấy nước này vẫn phải duy trì nhập khẩu để đáp ứng nhu cầu thị trường.
Madagascar điều tra tác động của gạo nhập khẩu
Ngành gạo Madagascar đang cảnh báo về tốc độ gia tăng nhanh chóng của gạo nhập khẩu, trong bối cảnh lượng hàng nhập khẩu ngày càng gây khó khăn cho việc tiêu thụ sản phẩm trong nước. Trước tình hình này, Cơ quan Quốc gia về Đo lường Kết quả và Phân tích Chính sách Công (ANMCC) đã mở cuộc điều tra tự vệ từ ngày 31/8 đối với một số nhóm gạo nhập khẩu, theo thông báo cơ quan này gửi tới Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) vào ngày 2/9.
Cuộc điều tra bao gồm gạo lứt, gạo xay xát một phần hoặc hoàn toàn, có hoặc không đánh bóng hoặc tráng men, và gạo tấm.
Theo quy định của WTO, điều tra tự vệ nhằm xác định liệu sự gia tăng nhập khẩu có gây ra hoặc đe dọa gây ra thiệt hại nghiêm trọng đối với ngành sản xuất trong nước hay không. Nếu xác định có thiệt hại, Madagascar có thể áp dụng các biện pháp tự vệ tạm thời, chẳng hạn như tăng thêm thuế nhập khẩu hoặc áp hạn ngạch, nhằm bảo vệ ngành sản xuất trong nước trong một khoảng thời gian nhất định.
Theo các bằng chứng được ANMCC sử dụng tại thời điểm mở điều tra, nhập khẩu gạo của Madagascar đã tăng hơn 3 lần chỉ trong một năm, từ 262.002 tấn năm 2024 lên 800.812 tấn năm 2025.
Sản xuất và tiêu thụ gạo trong nước suy giảm
Đà tăng mạnh của nhập khẩu diễn ra đồng thời với sự suy yếu của một số chỉ số về sản xuất gạo trong nước.
ANMCC cho biết, trong giai đoạn 2023 - 2025, sản lượng và doanh số bán hàng giảm lần lượt 25,6% và 25,4%, trong khi tỷ lệ sử dụng công suất giảm từ 35% xuống còn 24%.
Diễn biến này cho thấy ngành gạo Madagascar đang chịu sức ép kép từ năng lực sản xuất suy giảm và sự gia tăng nhanh chóng của nguồn cung nhập khẩu.
Theo quy trình được cơ quan chức năng công bố, các nhà nhập khẩu, xuất khẩu và các bên liên quan có 30 ngày kể từ khi thông báo mở điều tra được công bố để tham gia và đưa ra ý kiến. Đối với các bảng câu hỏi, thời hạn trả lời là 30 ngày làm việc kể từ ngày nhận được.
ANMCC cũng có thể tổ chức các phiên điều trần công khai theo yêu cầu của các bên liên quan hoặc theo sáng kiến của cơ quan này.
Madagascar đứng giữa mục tiêu hỗ trợ sản xuất và nhu cầu nhập khẩu
Cuộc điều tra diễn ra trong bối cảnh Chính phủ Madagascar đang tìm cách từng bước giảm sự phụ thuộc vào gạo nhập khẩu, đồng thời vẫn phải đảm bảo nguồn cung cho thị trường nội địa.
Theo Luật Tài chính sửa đổi năm 2026, Madagascar từng lên kế hoạch áp thuế 20% đối với gạo nhập khẩu thuộc nhóm cao cấp, cùng với thuế giá trị gia tăng (VAT) 5%. Tuy nhiên, chính quyền đã tạm thời đình chỉ chính sách này trong tháng 8.
Bộ Thương mại Madagascar giải thích rằng sản xuất trong nước hiện chưa đủ khả năng đáp ứng nhu cầu thị trường, đặc biệt khi quốc gia này đang tiến gần đến giai đoạn giáp hạt.
Trong khi đó, sản lượng lúa của Madagascar được dự báo tăng trong năm 2026. Theo các dự báo mới nhất được trang Midi Madagasikara dẫn lại hồi tháng 7, sản lượng lúa có thể đạt 5,17 triệu tấn, tăng từ 4,68 triệu tấn của năm 2025.
Nếu được xác nhận, mức tăng sản lượng này có thể giúp Madagascar giảm nhu cầu nhập khẩu. Tuy nhiên, trong trường hợp lượng gạo nhập khẩu vẫn duy trì ở mức cao, nguồn cung trong nước tăng lên cũng có thể khiến khó khăn trong tiêu thụ lúa gạo của nông dân trở nên nghiêm trọng hơn.
USDA dự báo Madagascar tiếp tục tăng nhập khẩu gạo
Trong báo cáo mới nhất về thị trường ngũ cốc toàn cầu công bố tháng 8, Bộ Nông nghiệp Mỹ (USDA) dự báo nhập khẩu gạo xay xát của Madagascar sẽ tăng gần 6% trong cả năm 2026, lên khoảng 850.000 tấn.
Điều này cho thấy Madagascar vẫn phải duy trì một lượng gạo nhập khẩu đáng kể để đáp ứng nhu cầu trong nước, ngay cả khi Chính phủ đang thúc đẩy tăng sản xuất nội địa.
Thách thức đối với Madagascar vì vậy là phải nâng cao sản lượng gạo trong nước mà không làm suy yếu đầu ra của nông dân, đồng thời duy trì lượng nhập khẩu ở mức đủ để đảm bảo nguồn cung cho thị trường.
Sự cân bằng giữa hai mục tiêu này sẽ tiếp tục là vấn đề quan trọng đối với chính sách gạo của Madagascar trong thời gian tới.
NPK/ Vinagri News (Ecofin Agency)
No comments:
Post a Comment