VINAGRI News - Giá gạo tại các khu vực miền núi Hàn Quốc đã tăng lên mức cao kỷ lục trong mùa thu hoạch năm ngoái, kéo theo giá gạo đầu năm nay tiếp tục chịu áp lực tăng. Dù tình trạng dư cung mang tính cơ cấu vẫn tồn tại, các chính sách dự trữ và cách ly thị trường của chính phủ lại bị chỉ trích là nguyên nhân đẩy giá gạo lên cao, làm gia tăng gánh nặng cho ngân sách nhà nước và lạm phát.
Tóm lược:
> Giá gạo tại Hàn Quốc lập đỉnh lịch sử trong mùa thu hoạch 2025, tăng 25% so với cùng kỳ.
> Giá mua gạo dự trữ quốc gia tăng mạnh, gây áp lực lên giá bán lẻ và ngân sách nhà nước.
> Dù dư cung mang tính cơ cấu, chính sách dự trữ và cách ly nguồn cung bị cho là đẩy giá gạo lên cao.
> Giá gạo tăng có nguy cơ che lấp vấn đề dư cung và làm chậm chuyển đổi sang cây trồng chiến lược như lúa mì, đậu tương.
> Người tiêu dùng cuối cùng có thể chịu thiệt do giá tăng hoặc chất lượng gạo giảm.
Giá gạo tại các khu vực miền núi Hàn Quốc đã đạt mức cao kỷ lục trong mùa thu hoạch năm ngoái, qua đó tạo áp lực tăng giá ngay từ đầu năm nay. Gạo là mặt hàng có ảnh hưởng lớn đến chỉ số giá tiêu dùng, đứng thứ 55 trong tổng số 458 mặt hàng được khảo sát phục vụ thống kê CPI. Trong khi các tổ chức nông dân tỏ ra hoan nghênh đà tăng giá gạo, nhiều chuyên gia nông nghiệp lại chỉ trích chính phủ vì vẫn để tồn tại sự mất cân đối mang tính cơ cấu giữa cung và cầu, đồng thời chỉ tập trung hỗ trợ giá trong ngắn hạn bằng việc chi ngân sách lớn.
Theo Cơ quan Dữ liệu Quốc gia và Bộ Nông nghiệp, Lương thực và Nông thôn Hàn Quốc, công bố ngày 4/1, giá gạo bình quân trong mùa thu hoạch từ tháng 10 đến tháng 12 năm ngoái đạt 239.940 won/80 kg, mức cao nhất từ trước đến nay. Con số này tăng 25% so với cùng kỳ năm trước và cao hơn 16,2% so với mức trung bình nhiều năm.
Do đó, giá mua gạo dự trữ quốc gia (loại 1) - loại gạo chính phủ thu mua để dự phòng trong trường hợp khẩn cấp - cũng tăng lên mức kỷ lục 80.160 won/40 kg. Trong khi đó, năm ngoái giá mua gạo dự trữ công chỉ ở mức 63.510 won/40 kg. Việc giá thu mua dự trữ tăng không chỉ kéo theo giá bán lẻ tăng mà còn tạo gánh nặng lớn cho ngân sách nhà nước. Năm ngoái, ngân sách dành cho gạo dự trữ công đạt 1,16 nghìn tỷ won, tăng 6% so với mức 1,09 nghìn tỷ won của năm 2024.
Bộ Nông nghiệp và Lâm nghiệp Hàn Quốc nhiều lần khẳng định rằng giá gạo sẽ ổn định trở lại trong mùa thu hoạch, khi giá “gạo giáp vụ” thường tăng trong giai đoạn từ tháng 7 đến tháng 9 - khoảng trống trước khi gạo vụ mới được tung ra thị trường. Tuy nhiên, dù đã xả tổng cộng 55.000 tấn gạo dự trữ công theo hình thức “cho vay” trong giai đoạn tháng 8 - 9, giá gạo vẫn không hạ nhiệt, ngay cả khi mùa thu hoạch đã cận kề. Các doanh nghiệp vay và bán gạo dự trữ của chính phủ buộc phải hoàn trả lại bằng gạo vụ mới của năm ngoái cho nhà nước trước tháng 3 năm nay.
Dữ liệu cho thấy, mặc dù một phần gạo dự trữ đã được tung ra thị trường, giá gạo vẫn không được kiểm soát. Cụ thể, giá gạo đã tăng 15,9% so với cùng kỳ vào tháng 9, 21,3% vào tháng 10, 18,6% vào tháng 11 và 18,2% vào tháng 12, qua đó trở thành yếu tố thúc đẩy lạm phát. Tính chung cả năm, giá gạo tăng 7,7%, mức cao nhất kể từ năm 2021 (9,4%). Nếu lấy giá gạo năm 2020 làm mốc 100, thì giá gạo năm ngoái đạt 108,07, mức cao thứ hai kể từ năm 1975 - thời điểm Hàn Quốc bắt đầu thống kê dữ liệu này.
Một chuyên gia nông nghiệp nhận định: “Việc giá gạo vẫn tăng mạnh trong bối cảnh thị trường đang dư cung mang tính cơ cấu khiến dư luận đặt câu hỏi về vai trò can thiệp của chính phủ. Trên thực tế, thay vì vận động theo quy luật cung - cầu, giá gạo hiện nay chịu tác động rất lớn từ các quyết định điều hành và chính sách của Nhà nước..”
Trên thực tế, nhiều ý kiến cho rằng các biện pháp điều hành giá gạo của chính phủ đang tỏ ra chủ quan, dù giá tăng cao. Theo Bộ Nông nghiệp và Cơ quan Dữ liệu Quốc gia, lượng gạo dư thừa trong năm ngoái vào khoảng 130.000 tấn. Tuy nhiên, tổng cộng 550.000 tấn gạo đã không được đưa ra thị trường, bao gồm 450.000 tấn gạo dự trữ công và 100.000 tấn gạo bị cách ly thị trường. Trong năm 2024, dù sản lượng dư thừa chỉ 56.000 tấn, nhưng có tới 650.000 tấn gạo (450.000 tấn dự trữ và 200.000 tấn cách ly thị trường) được đưa vào kho. Dù chính phủ cho rằng đây là biện pháp nhằm ngăn giá gạo sụt giảm, nhiều chỉ trích cho rằng việc chi hàng nghìn tỷ won để dự trữ và cách ly nguồn cung trong bối cảnh giá gạo tăng mạnh thời gian gần đây thực chất đang gián tiếp khuyến khích giá gạo leo thang.
Trước đà tăng mạnh của giá gạo tại các khu vực miền núi và việc giá gạo dự trữ công lập đỉnh mới, Liên đoàn Quản lý Nông nghiệp Kế nhiệm Hàn Quốc đã ra tuyên bố vào ngày 29 tháng trước, cho rằng: “Sự phục hồi của giá gạo tại các khu vực miền núi là kết quả của nỗ lực toàn ngành nông nghiệp, đứng đầu là Bộ Nông nghiệp và Lâm nghiệp.”
Một số ý kiến khác cảnh báo rằng giá gạo tăng cao có thể che lấp vấn đề dư cung mang tính cơ cấu. Theo logic thị trường, nếu dư cung thì giá phải giảm. Tuy nhiên, khi chính phủ liên tục hỗ trợ giá thông qua dự trữ và cách ly gạo, động lực để nông dân chuyển sang các cây trồng chiến lược như lúa mì và đậu tương sẽ bị suy yếu. Nếu Luật Quản lý Ngũ cốc chính thức có hiệu lực từ tháng 8 tới, nghĩa vụ cách ly gạo của chính phủ sẽ được tăng cường, và giá gạo nhiều khả năng sẽ tiếp tục tăng dù tình trạng dư cung vẫn tồn tại.
Phản ứng của các nhà hàng nhỏ tại địa phương cũng đang được theo dõi chặt chẽ. Khi cả giá bán buôn lẫn bán lẻ đều tăng mạnh, nhiều nhà hàng buộc phải tính tới việc tăng giá các món ăn từ gạo. Nếu không, một số cơ sở có thể chấp nhận giảm chất lượng hương vị gạo bằng cách trộn gạo cũ và gạo mới để giữ giá.
Một quan chức nông nghiệp cho biết: “Dù là giá một bát cơm tăng lên hay chất lượng gạo bị giảm do sử dụng loại rẻ hơn, cuối cùng người tiêu dùng vẫn là bên chịu thiệt. Cần phải suy nghĩ thận trọng xem ai thực sự được hưởng lợi từ việc giá gạo tăng cao.”
NPK/ Vinagri News (Maeil Business Newpaper)
No comments:
Post a Comment